II BBA Kannada ( SEP) 1.3 ನೆಲ ಬಾನು ಸಂಬಂಜ ಅನ್ನೋದು - ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರಿ

1.3 ನೆಲ-ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು

ನಾನು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುವಾಗೆಲ್ಲ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಹೊರಗಿನ ಲೋಕವು ವಿವಿಧ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಂತ ಗಿಡಮರಗಳು ಹಿಂಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ: ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಜುಬಾಜುವಿನ ಚೂಪಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಮೈಮೇಲೆರಗಿದಂತೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಹರಿವ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಚಂಚಲ ದಡಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೂಗ್ಲಿ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುವಾಗ ಕೊಲ್ಕತ್ತೆಯ ಬೇರೆಯದೇ ನೋಟ ದೊರಕಿತು. ಬನಾರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವವೆದ್ದು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಘಾಟಿನಿಂದ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ತನಕ ಹಬೆಯಾಡುವ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸಿದೆ. ಮುಸುಕು ಮಬ್ಬಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಳೆಬೆಳಕಿಗೆ ಅಗಷ್ಟೆ ಕಣ್ಣಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಿನಾರೆಯ ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಚಲಿಸುವಂತೆ ನಟಿಸಿದವು. ಹೊಯ್ದಾಡುವ ಕಡಲ ಮೇಲಿಂದ ನೆಲದತ್ತ ನೋಡಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೇ ಮಾಯಾಲೋಕ. ಮೊದಲಿಗೆ ದೂರದ ಬೆಟ್ಟವು ನೀರಾಟದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಯ ಬೆನ್ನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಸನಿಹ ಬರುಬರುತ್ತಾ ಸಹಜಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೈದಳೆದು ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಲಭೀತಿಯಿಂದ ಪಾರಾದ ಭಾವದಿಂದಲೋ ಏನೋ ಅದು ಆಪ್ತವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಚಿನ್ನೆ ಕಂಡ ಹಡಗಿನ ಪಯಣಿಕರಂತೂ ಕೇಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ನಭಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣು ನೆಟ್ಟರೆ ಸಿಗುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯೇ ಬೇರೆ. ಎಳವೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಂಗಳದಲ್ಲೋ ರಾಗಿಕಣದಲ್ಲೋ ಮಲಗಿ ರಾತ್ರಿ ಅದರ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಲಿಸುವ ಮೋಡಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರತಾರೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೋ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಹಗಲ ಹೊತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗಿಲ್ಲಿಯಂತಿದ್ದ ವಿಮಾನ. ರಾತ್ರಿ ಹಾರುವ ಕಿಡಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು: ಕಾರ್ಗಾಲದ ಕಾರ್ಮುಗಿಲು ಕವುಚಿಬಿದ್ದ ಕಂಬಳಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು: ಬಿಳಿಮುಗಿಲು ಒಣಹಾಕಿದ ಅರಳೆಯ ರಾಶಿಯಾಗುವಂತೆ, ಕಣ್ಣಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದೇ ಬಿಳಿಮೋಡ, ತಾಯ್ತನದ ಪುತಿನ ಅವರಿಗೆ 'ಬಾನಿನ ನೀಲಿಯ ಜಗಲಿ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಮುಗಿಲಿನ ಕೂಸಾಡು'ವಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಆದರೆ, ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ದುಡಿದವರಿಗೆ ಇದೇ ಆಕಾಶ ಕಾದ ಬಾಣಲೆಯಾಗಬಹುದು: ಬರಬಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಮುಗಿಲು ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಬಹುದು; ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಮೋಡಗಳು ನಿಶ್ಯಸ್ತರ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದ ಸೈನ್ಯದಂತೆ ದುಗುಡ ಹುಟ್ಟಿಸಬಹುದು.

ಆದಾಗ್ಯೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೆಂಗೊಟ್ಟು ಬಿದ್ದುಕೊಂಡು ಕವುಚಿಬಿದ್ದ ಬೋಗುಣಿ ಗಗನವನ್ನು ನೋಡುವ ಹವ್ಯಾಸ ಮಾತ್ರ ತೊಲಗಿಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಂತೂ,

ನಿರ್ಜನ ಹಡಗಿನ ಡೆಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಗಾತಬಿದ್ದು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುತ್ತೇನೆ. ತಾರಖಚಿತ ಭಾವಣಿಯೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಗಾಡುವಂತೆ ಆಕಾಶ ಮೈ ಜುಮ್ ಗುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯಬಾಳಿನ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಜೀವವು ಚಣಕಾಲ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಭಾವ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ, ಮಿಲಿಯಾಂತರ ಜೀವರಾಶಿಗಳು ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾಯಂ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಂತಿರುವ ತಾರೆಗಳ ಮುಂದೆ. ನಮ್ಮ ಕ್ಷಣಿಕ ಆಯಸ್ಸಿನ ನೆನಪಾಗಿ ಸಂಕಟವನ್ನೂ ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾನು ಮೂವತ್ತರ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮೇಘಲೋಕದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಕ್ಕಿನೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದೊಂದು ಬೇಸಿಗೆ ಹಗಲು. ಆಕಾಶ ತೊಳೆದ ನೀಲಾಂಗಣವಾಗಿತ್ತು. ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು 'ನಾವೀಗ ಇಂತಿಂಥ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಕೆಳಗೆ ಹಾಯುವ ನದಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಗೆ ಗೋಣಿಟ್ಟು ಕೂತು. ಗಾಳಿಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಸಿಗುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಗೋದಾವರಿ, ನರ್ಮದಾ, ಚಂಬಲ್, ಯಮುನೆಯರನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತ ದೆಹಲಿ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತದ ಈ ನದಿಗಳು ಚೆಲ್ಲುಹುಡುಗಿ ಬೀಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದ ದಾವಣಿಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು ಬಯಲನರಸಿ ಬರುವ, ನೆರೆಬಂದಾಗ ಊರುಗಳನ್ನೇ ಮುಳುಗಿಸುವ ಇವು. ಮಣ್ಣಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆಳದ ಬೆಳ್ಳನೆ ಗೀಟುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮುಗಿಲ ಮೇಲಿಂದ ಇವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಕೂಡ. ದಂಡೆಗೆ ಲಗತ್ತಾಗಿ ಊರು ತೋಟ ಗದ್ದೆಗಳು ಇರುವವು ಪತ್ತಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಸೂತಿ ಅಂಚಿನಂತೆ. ಗೌಹಾತಿಗೆ ಇಳವಾಗ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ: ಮಕ್ಕಳು ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯನ್ನು ತೇಲಿಬಿಡುವ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹರಿವ ಬಗ್ಗಡ ನೀರಿನಂತೆ ಕ್ಷುದ್ರವೆನಿಸಿತು. ದಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತರೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸಮುದ್ರ,

.ఎంబ ಪರ್ವತ ಮೇಲಿಂದಲೂ ಕೆಳಲೋಕ ಚಿತ್ರವತ್ತಾಗಿ ಕಾಣುವುದು. ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹೋಗಿ ಕೂರಬೇಕು. ಚಳಿಗಾಲದ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಇಡೀ ಭಗವತಿ ಕಾಡಿನ ಕಣಿವೆ ಮೊಸರು ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುವಾಗೆಲ್ಲ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ರೆಕ್ಕೆಬಿಚ್ಚಿ ಜಿಗಿಯಬಹುದಿತ್ತು ಆಲೋಚನೆ ಸುಳಿಯುವುದು. ಈ ಹಕ್ಕಿತುಡಿತವನ್ನು ಬಗಲಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಊರುಗಳೆಲ್ಲ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳಂತಹ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಯಪುರ, ಗಜೇಂದ್ರಗಡ, ದೌಲತಬಾದ್, ಗೋಕಾಕ, ನರಗುಂದ, ಮೈಸೂರು, ಕೋಲಾರಗಳು, ಕಾಳುಚೆಲ್ಲದ ಅಂಗಳಗಳು, ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲಿದ್ದಾಗ ಬಾರದ ಪತನದ ಆತಂಕ. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಕುಬ್ಬಗೊಂಡು ಕಣ್ಣ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆತಂಕ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕಾಣುವ ಭೂಮಿಯು ಕಳಚಿ ಬಿದ್ದ

ಧೂಪಟದ ಒಂದು ಹಾಳೆ: ಮಹಾಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಾರೀ ನೌಕೆಗಳು, ನೀಲಿಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ನೊರೆಸೂಸುತ್ತಾ ಚಲಿಸುವ ಕೀಟಗಳು: ರಾತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವು ನೀರಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಟ್ಟ ದೀಪಗಳು. ಒಮ್ಮೆ ಕೊಲಂಬೊಗೆ ಹೋದಾಗ, ಲಂಕೆಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಒಂದೇ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ತೇಲುವ ಎಲೆಯಂತಹ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಚೆಲುವನ್ನು, ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿ ಮೊರೆವ ಕಡಲ ಬೆಳ್ಳರೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಅದೊಂದು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಭವ್ಯದೃಶ್ಯ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಎಷ್ಟೇ ವಿವರಿಸಲಿ, ವಿಮಾನವು ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ನಂಬಲಾಗದ ವಿಸ್ಮಯವೇ. ಅದರ ಶೋಧವು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಅಸೂಯೆಯ ಫಲವಿರಬೇಕು. ರೆಕ್ಕೆಗಟ್ಟಿದ ಐರಾವತ-ಕುದುರೆ-ಹಸುಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಾರಾಡುವ ಸುಪ್ತ ಬಯಕೆಯ ನಿಗೂಢಸೃಷ್ಟಿಗಳೇ. ಹಾಗಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕೀಲುಕುದುರೆಯನ್ನೂ ಕಸಬರಿಗೆಯನ್ನೋ ಹಾರಾಡುವ ಕಥೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಯಾಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು? ಮೇಯಲೆಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆನೆಯ ಬಾಲ ಹಿಡಿದು ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ರೈತನ: ಹಕ್ಕಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ದೇವಲೋಕದ ಔತಣಕೂಟಕ್ಕೆಂದು ಹೋಗುವ ಆಮೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಪೆಪ್ಪರಮೆಂಟಿನಂತೆ ಎಷ್ಟು ಸವಿದಿಲ್ಲ? ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು ಕಲ್ಪನೆಯೊಳಗೆ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಕಲ್ಪನೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಕನಸನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನನಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರು, ದೇವತೆಗಳಷ್ಟೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೇಘವಿಹಾರ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನರಮನುಷ್ಯರೂ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಗಂಧರ್ವರು,

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನೆ ಕೆರಳಿಸಿ ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಹಾರುಗುದುರೆಯ ಕಥೆ, ನಾವು ದೊಡ್ಡವರಾಗಿ ಮುಗ್ಧತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಬುರುಡೆ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕಲ್ಪಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾವ್ಯ ಪುರಾಣಗಳಿರಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನವಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ? ಜಗತ್ತಿನ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವರುಗಳು ದೇವದೂತರು ಆಕಾಶವಾಸಿ ಆಗಿರುವುದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ, ಚರ್ಚುಗಳ ಛಾವಣಿ, ಗೋಡೆ. ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ದೇವದೂತರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿವೆ. ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳ ಶಿಖರಗಳು ಗುಡಿ-ವಿಹಾರಗಳ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಹಾರಗಳು ಕಂಬದಂತೆ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಬಂಡೆಗಳ ನೆತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ದಿನವೂ ಮೋಡಗಳ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತವೆ. ಶಿವನು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಗ್ರೀಕ್ ದೇವತೆಗಳು ಒಲಂಪಸ್ ಪರ್ವತವಾಸಿಗಳೇ. ನೆಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ್ದು ಮುಗಿಲ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೆಂಬ ಆಶಯವು, ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡ ಉಪಾಯವೂ ಇದ್ದೀತು.

ವೈರುಧ್ಯವೆಂದರೆ, ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರು ಮುಗಿಲಿನತ್ತ ಚಲಿಸಿದರೆ, ಮುಗಿಲ ಮೇಲಿನ ದೇವತೆಗಳು, ಇಹದ ನರರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲು, ಕೆಡಿಸಲು. ಉದ್ಧರಿಸಲು ಇಳೆಗೆ ಇಳಿವುದು. 'ಮಹಾಯಾನ'ದ ಪ್ರಕಾರ, ಲೋಕದ ದುಃಖನಿವಾರಣ ಕಾರ್ಯವು ಸಂಪನ್ನಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಪ್ರಾಣಬಿಡಲು ತಯಾರಾದ ಬುದ್ಧ, ಪರ್ವತದ ತುದಿಗೇರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೇನು ಪ್ರಾಣೋತ್ಸಮಣ ಆಗಬೇಕು, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಕೆಳಗೆ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನರಳುವ ಅರ್ತದನಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ "ಓಹೋ! ನನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಗಿದಿಲ್ಲ'ವೆಂದು, ಬೋಧಿಸತ್ವನ ವಿವಿಧ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದುಷ್ಟರ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಮರ್ತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೂಡಲೇ ಬರಬೇಕು ಎಂಬ ಭೂಮಿಗರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಅವತಾರಕ್ಕಿಂತ, ಬುದ್ಧನ ಆವತರಣ ತುಸು ಅಲಾಯಿದ. ನಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಆರೂಢರಾಗಿ ಲೋಕವಿಹಾರ ಮಾಡುವ ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರು ಅಣ್ಣಂದಿರು ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಕುಂಟ ತಮ್ಮನ ಗೋಳುಕರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವರು. ಭಗೀರಥನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಿತೃಗಳ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಅಗಸದ ಗಂಗೆಯನ್ನು 'ಇಳಿದುಬಾ ತಾಯಿ' ಎಂದು ಕರೆತಂದನಷ್ಟೆ, ಜನ ತಮಗೆ ನಿಲುಕದ ದೈವಿಕತೆಯನ್ನು ಮರ್ತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಅವತಾರದ ಕಥೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ಕುರಿತ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ, ವೋಮದಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವೊಂದು ಸ್ತ್ರೀಗರ್ಭ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ನಾಟಕೀಯ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲರು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, * ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮುಗಿಲವಾಸಿಗಳು ನೆಲಕ್ಕಿಳಿವ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕರ ಉದ್ಧಾರ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಗಳ ಬಹುತೇಕ ನಾಯಕರು. ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಮಾಡಿ ಬಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರು; ಶಾಪ ಪರಿಹಾರವಾದ ಬಳಿಕ ಮೇಲಕ ಜಿಗಿಯುವವರು. ಹಾಗಾದರೆ ಭೂಮಿಯು ದೇವಲೋಕದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ತಾಣವೇ? ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಿಕ್ಷಾವಧಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದವರನ್ನು ಕರೆದೊಯಲು ದೇವಲೋಕದಿಂದ ವಿಮಾನಗಳು ಆಗಮಿಸುವುದುಂಟು. ನಮ್ಮ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ವೀರನನ್ನು ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ದೇವತೆಯರು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶವವಾಹನಕ್ಕೆ ವಿಮಾನವೆಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರೂ ಇರುವುದು మామిF6.

ಧರಣಿಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಬಾಳಿಬದುಕಿದ ನರಮನುಷ್ಯರ ದೇಹವು ಇಲ್ಲೇ ವಿಲೇವಾರಿಯಾದರೂ, ಜೀವಾತ್ಮಗಳು ಮುಗಿಲಿಗೇರಿ ತಾರೆಗಳಾಗುವ ಕಲ್ಪನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. 'ಚಿರಸ್ಮರಣೆ' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿದ ವೀರರ ಮಡದಿಯರು,

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 'ಅಗೋ ನೋಡು, ನಿಮ್ಮಪ್ಪ' ಎಂದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗವುಂಟು. ಭೂಮಿ ಮೇಲಾದ ಅಪಮಾನಕ್ಕೆ ನೊಂದು ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ರವನು ನಕ್ಷತ್ರನಾದ ಕಥೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾದವರು ಮರ್ತ್ಯದವರಿಗೆ ಮಿಣುಕು ಬೆಳಕನ್ನು ಹಾಯಿಸಬಹುದು: ತಾರಾಮಂಡಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾದಿ ತೋರುವ ಕೈಮರಗಳಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇದೆಲ್ಲವೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳಲಾರದ ಸೆಳೆತದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. ದೇವಲೋಕ ಭೂಲೋಕಗಳ ನಡುವೆ ಚಾಡಿ ಹಚ್ಚುತ್ತ, ತಂಬೂರಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ಮೋಡಗಳ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಾ ಬರುವ ನಾರದನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೂ ಇಂಥ ಸೆಳೆತವೇ. ಸಾವಿಲ್ಲದ, ಬೇನೆಯಿಲ್ಲದ, ನೋವಿಲ್ಲದ, ದೇವಲೋಕದ ಬಾಳು ಬಹುಶಃ ಬೇಸರ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಅನುಭವದ ರುಚಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಮುಗಿಲ ಅಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ, ಗ್ರೀಕ್ ದೇವತೆಗಳಂತೂ ಒಲಂಪಸ್ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದೇ ಕಮ್ಮಿ. ವೇಷ ಮರೆಸಿಕೊಂಡು ತಿರೆಗಿಳಿಯಲು ಅವರಿಗೆ ನೂರಾರು ನೆವ. ದೇವಲೋಕದ ಅಧಿಪತಿ. ಝೂಸನ್ನು, ಲೀಡಾ ಎಂಬ ಭುವನಸುಂದರಿಯನ್ನು ಕಾಮಿಸಲು ಹಂಸರೂಪಿಯಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದುಂಟು. ನಮ್ಮ ಸುರಪತಿ ಇಂದ್ರ ವೇಷಮರಸಿ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಪೃಥಿವಿಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಗೆ ಜಾರಿಲ್ಲ? 'ಇರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇರದುದರೆಡೆಗೆ ತುಡಿವುದೇ ಜೀವನ' ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು, ಭೂವಾಸಿಗಳಿಗಿಂತ ಮುಗಿಲೂರಿನವರೇ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿಸಿದಂತಿದೆ.

ವಿಮಾನವೇರಿದಾಗೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಕಣ್ಣು ಆಯತ್ನವಾಗಿ ಭೂಮಂಡಲದತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜಲದ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಶಾಖೋಪಶಾಖೆ ಹರಿವ ನದಿಗಳ ಜಲನಕಾಶೆ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಂಡ ರೈನ್, ದೋಣಿ ಸೇತುವೆ ದಡದೂರುಗಳ ಸಮೇತ ಕಲಾವಿದ ರಚಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣಚಿತ್ರ; ಅದರುದ್ದಕ್ಕೂ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬಾಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಷ್ಟು ಮೋಹಕ. ಇಂತಹ ವ್ಯಾಮೋಹ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಇತರ ಹೊಳೆಗಳೆಂದರೆ, ನೈಲ್ ಮತ್ತು ಗಂಗೆ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀಲನೈಲಿನಲ್ಲಿ, ಅದು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಲ್ಲಿಂದ ತೊಡಗಿ ಕಡಲು ಸೇರುವ ತನಕ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ನಾವೆಗಳಿವೆ. ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರಬನದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ. ಜಲಜಟೆಗಳನ್ನು ಹರವಿಕೊಂಡು ಸಹಸ್ರ ಸೀಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಳು, ಸಾಯುವುದರೊಳಗೆ, ಸುಂದರಬನದಲ್ಲಿ ದೋಣಿವಿಹಾರ ಮಾಡುತ್ತ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು; ಈ ಹುಲಿ, ನೀರು, ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಬಾಳುತ್ತಿರುವ ಧೀಮಂತರ ಜೊತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ನನಗೆ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಧೀರರ ಸಾಹಸಗಳಿಗಿಂತ. ಹೊಳೆಯನ್ನು ಅದರ ಹುಟ್ಟಿನ ಮೂಲದಿಂದ ಕಡಲಳಿವೆಯ ತನಕ

ಶೋಧಿಸಿದವರ ಕಥನಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ರೋಚಕ, ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ನೋಟವೈವಿಧ್ಯ ನದಿಯಾನದಲ್ಲಿವೆ.

ಪರ್ವತಗಳ ಮಹಾಕಾಯದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಾವುಗಳಿಂದ ನೀರಧಾರೆಗಳು ಉಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬಯಲಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡಿ ವಿಶಾಲ ನದಿಯಾಗಿ ಮೈಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುವಾಗ ಮತ್ತೆ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಕೂಡಿಕೆ-ಸೀಳಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ. ಚೆಲ್ಲಿಬಿದ್ದ ಶಾಯಿ ಶಾಯಿಯಂತೆ ಜಲಾಶಯವಾಗಿ ಮಡುಗಟ್ಟಬಹುದು. ಆಗ ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಡ್ಯಾಗನಿನಂತೆ ಆಚುಕೋಚಾಗಿ ಬದಲುವುದು. ಬಾಗ್ದಾದ್-ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್ ವಾಯುಪಥದಲ್ಲಿ ಝಗ್ರಾಸ್ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ನಡುವೆ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಸರೋವರವಿದೆ. ಗೋಧಿಬಣ್ಣದ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿರುಗಾಳಿ ಕಳಚಿಬಿದ್ದಿರುವ ನೀಲಗಗನದ ಛತ್ತಿನಂತಿರುವ ಅದರ ಮೇಲೆ, ವಿಮಾನ ಬರೋಬರಿ ಅರ್ಧತಾಸು ಹಾರುತ್ತದೆ. ಜಲವು, ಜಲಕೇಳಿಗೆ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವಂತೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಡು ಏಷ್ಯಾದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೇ ಹಾರಲಿ, ಕರುಣೆಯ ಬಟ್ಟಲಾದ ನೀಲಗಡಲೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಲಗ್ನಗೊಂಡಿರುವ ಶುಷ್ಕ ಮರಳುಗಾಡೂ, ಒಡನಾಡುವ ಸುರತ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಹುದು. ಮಾಯಾವಿ ಅದರ

ನಿಸರ್ಗ ರಚಿಸಿದ ಭವ್ಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಂತಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳ ಬಹುರೂಪಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಾಣಬೇಕೆಂದರೆ, ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಮುಂಬೈಗೆ ಹಾರಬೇಕು. ಅದೊಂದು ಸಂಜೆ ಪಯಣ. ಮಹಾಗೋಡೆಯಂತಿರುವ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಬೋಳು ಶಿಖರಗಳ ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಲುಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನೆರಳಿತ್ತು. ಎದೆ ಝಲ್ಲೆನಿಸುವ ಈ ಶಿಖರಗಳು, ಆಳ ಕಮರಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಲನ್ನು ಚುಂಬಿಸಲು ಏರುತ್ತಿರುವ ಗೊಮ್ಮಟರಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ತೇಪೆಕಾಡು ವನಮಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಿಮಾನದಿಂದ, ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಆಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೇಪೆಹಚ್ಚಿದ ಕೌದಿಯಂತಿರುವ ಉತ್ತು ಬಿತ್ತಿದ ಪೈರುನಿಂತ ಕೊಯಿಲಾದ ಹೊಲಗದ್ದೆ ನೋಡುವುದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಇವನ್ನು ಆಯಾ ನಾಡಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕನ್ನಡಿಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಅರಬ್ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ. ಓಯಸಿಸ್ ಇರುವೆಡೆ ಖರ್ಜೂರ ತೋಟಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹಸಿರೇ ಕಾಣದು.

ಯಾಕೋ ಏನೋ, ಮುಗಿಲಿನಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಅರಣ್ಯಗಳು ನೀಡುವ ಪುಳಕವನ್ನು ಮರಳುಗಾಡು ಕೊಡದು. ಅದು ನಿತ್ರಾಣವಾಗಿ ಮಲಗಿದ ರೋಗಿಯಂತೆ ವಿಷಾದ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ನೂರಾರು ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ನಿಡಿದಾಗಿರುವ ಝಗ್ರಾಸ್ ಬೋಳುಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿದರೆ, ಬುಡದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಬೆಂಕಿಪೊಟ್ಟಣದಂತಹ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ನೆಲದ ತೊಗಲಿಗೆ ಹತ್ತಿದ ಹುರುಕಿನಂತಿರುವ ಊರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಹೊರಪ್ರಪಂಚದ ಜತೆ ಇವುಗಳ ಸಂಬಂಧ ಹೇಗೋ ಎಂತೋ? ಬೇಸಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಮಂದಿ ಏನುಂಡು ಬದುಕುವರೊ? ಹಕೀಕತ್ತು ಗೊತ್ತಾಗಬೇಕಾದರೆ

ಕೆಳಗಿಳಿಯಬೇಕು. ಇಷ್ಟಂತೂ ದಿಟ. ಕೃಷಿ ಕಷ್ಟವಾದ ಮರಳುಗಾಡುಗಳು ಬದಲಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಣತನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಮೃದ್ಧತಾಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೋಗಲು ಮಂದಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕುಳಿಯಲು ಸೆಣಸಾಟ ಇರುವಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಹೊಸ ಹುಡುಕಾಟ. ಚೀನಾದಿಂದ ಇಟಲಿ ತನಕ ಸಾಗುವ ಹೆಸರಾಂತ ಸಿಲ್ಕ್ ರೂಟ್ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು ಹೀಗೇ ಇರಬೇಕು. ಸುಡುವ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕೊರೆವ ಹಿಮಚ್ಛಾದಿತ ಪರ್ವತಗಳ ಒಳಗಿಂದ ದಾಟುವ ಈ ಹಾದಿಯೊಳಗೆ, ವಣಿಕರ ಕಾರವಾನುಗಳೂ, ಸೂಫಿಸಂತರ ಮತ್ತು ಧಮ್ಮ ಭಿಕ್ಷುಗಳ ದಿಂಡಿಗಳೂ, ದಿಗ್ವಿಜಯೋನತ್ತ ಸೈನಿಕರ ತೋಳಿಗಳೂ ಸಹಸ್ರಾರು ವರುಷ ಓಡಾಡಿದವು. ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾದ ತುಣ್ಣೆಮೆಕನ್ ಮರುಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಹೊರಬರುವ ರೇಷ್ಮೆಹಾದಿಯ ಕಾಠಿಣ್ಯವನ್ನು, ಹೈಯನ್‌ತಾಂಗನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತ ನಾನು ನಡುಗಿಹೋದೆ.

ಕೊಲೆಗಡುಕ ಮರಳುಗಾಡಿನ ದುರ್ಗಮ ಹಾದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕಡಲ ಕೋಲಾಹಲದ ನಾವಿಕರಿಗಿಂತ ದಿಟ್ಟರು. ಇವರು ಬಿಸಿಲು, ಮೃತ್ಯು ಭೀತಿ, ದರೋಡೆಗಾರಿಕೆ, ಹಿಮಪಾತಗಳ ನಡುವೆ, ಅಪರೂಪದ ಸರಕನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿದವರು; ಹೊಸ ತತ್ವ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಖಂಡಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿದವರು.

ಆಗಸದಿಂದ ನೆಲ, ಸಮುದ್ರ, ಪರ್ವತಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಚಂದ ಕಾಣಲಿ, ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಗಳ ಸತ್ಯವನ್ನಡಗಿಸಿದ ಸ್ಕೂಲಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ. ಕಡಲೊಳಗಿನ ಜಲಚರಗಳಾಗಲಿ, ಮರುಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ಒಂಟೆಗಳಾಗಲಿ: ಕಾಡಿನ ಮರ, ಹೂ ಹಣ್ಣು, ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಗೈರುಹಾಜರು: ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಉಡುಗೆ, ಭಾಷೆ, ಪೈರು, ಊಟ, ಹಾಡು ಕುಣಿತ ಗೊತ್ತಾಗದು. ಕಾಡು ತನ್ನ ಜಟಿಲಗರ್ಭದ ಅನಂತ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಪಾಟಾದ ಹಸಿರು ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಬೆಂಗಳೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಶಿಖರಗಳು ಹಸಿರಗಡಲಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಸಣ್ಣ ತಿಮಿಂಗಲವಾಗುವವು; ರಬ್ಬರ್ ತಾಳೆ ಖರ್ಜೂರದ ತೋಟಗಳು ಕೇವಲ ಸಗಣಿ ತೊಪ್ಪೆಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುವವು: ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳು. ಮಕ್ಕಳಾಟಕ್ಕೆ ಪೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಲ್ಲರಳಾಗುವವು. ಯುರೋಪಿನ ಆಲ್ಟ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ನನಗೆ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟಿನ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆಯೂ, ಶಿಖರಗಳು ನೆಲಮುಖಕ್ಕೆದ್ದ ಮೊಡವೆಗಳಂತೆಯೂ ತೋರಿದವು. ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದ ಬದುಕಿನ ಉಹಾತೀತ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಈ ಮರುಭೂಮಿ ಪರ್ವತ ಕಡಲುಗಳು, ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಎತ್ತರ ಆಳ ಹರಹುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಗುರುತು ಹಿಡಿಯಲಾಗದಂತೆ ಸಂಕೋಚಗೊಳ್ಳುವವು. ತಮ್ಮ ವಿರಾಟ್ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಇವು ತೋರುವ ಹಿಂಜರಿಕೆ. ಧೀಮಂತರ ನಮ್ರತೆಯಂತೆಯೂ ಭಾಸವಾಗುವುದು.

ಇಂತಹ ವಿಮಾನಿಕ ನೋಟದ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ, ಅದು ಕಾಣಿಸುವ ಭೂಮಂಡಲದ ಸ್ಥಗಿತಚಿತ್ರ ಎದುರು ನಿಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ನಿರ್ಜೀವ ನಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಊರುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಭಾವುಕವಾಗಿ ಬಾಂಬ್ ಹಾಕಬಹುದು. ಸೈನಿಕರ ಗುಂಪೆಂದು ತಿಳಿದು. ಅಮೆರಿಕದ ವಿಮಾನಗಳು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಮದುವೆ ದಿಬ್ಬಣಗಳನ್ನು ಕೊಂದವು? ಆದರೆ, ಜಪಾನಿನ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬು ಹಾಕಿದ ಪೈಲಟುಗಳು, ನೆಲಕ್ಕಿಳಿದ ಬಳಿಕ ಖಂಡ ವಿನಾಶಕಾರಿ ವಿಧ್ವಂಸ ಕಂಡು ಅಕ್ಷರಶಃ ಹುಚ್ಚರಾದರು. ಕೆಲವರು ಪರಿತಾಪದಿಂದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೈದರು ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಸುತ್ತಲ ಬದುಕನ್ನು ಒಪ್ಪಗಾಣಿಸಲು ಬಾಕೀ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ತೇದರು. ಕೊಲುವ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ವಿಶ್ವ ರಹಸ್ಯ ಶೋಧಿಸುವ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಅನುಭವ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಅನನ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ನಿಂತಪರ್ವತ, ಹರಡಿದ ಊರು. ಬೆಳೆದ ದಟ್ಟಾರಣ್ಯಗಳನ್ನು ತೊಡುಗೆಯಾಗಿ ತೊಟ್ಟು, ಕುದಿವಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಹರಿವ ಹೊಳೆಗಳನ್ನು ಉಡುಗೆಯಾಗಿ ಉಟ್ಟು, ಚಂಡಿನಂತೆ ಭ್ರಮಿಸುವ ಭೂಗ್ರಹವನ್ನು ಅವರು ದರ್ಶಿಸಿದರು; 'ಓಹ್! ಭೂಗ್ರಹ ಎಷ್ಟು ಚೆಲುವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಕವಿಗಳಂತೆ ಉದ್ಧರಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾದ ಆಕಾಶಕಾಯ ಭೂಮಿಯೊಂದೇ. ಅದನ್ನು ಜತನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಾರಿದರು.

ಧರೆ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತು ಅವನ್ನು ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದರ ಮೇಲಿದ್ದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಂಡಾಗಲೇ ಹೊಸ ಅರ್ಥ. ಲೋಕವು ತಾನಿರುವಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಲೋಕಾನುಭವವು ಏನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ನೋಡುವ ಕಾಲ, ದೂರ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ದೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಧಸತ್ಯ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಕಂಡ ನೋಟವು ಕಂಡವರ ಲಗಾಯ್ತಿನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಹುದು. ಅನುಭವವು ಸ್ಮರಣೆಯ ಮಹಾಗೋದಾಮಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಅವರು ಬೆಳೆದಂತೆ ತಾನು ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಬೇರೆಯದೇ ಚಿತ್ರವಾಗಬಹುದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿಬಂದ ಬೀಜವೊಂದು ನೆಲದೊಳಗೆ ಮೊಳೆತು ವೃಕ್ಷರೂಪ ಧರಿಸುವಂತೆ: ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀದಿದೂಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಆಟದ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪಿನ ಸದಾ ನೆನಪು, ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸಹುಟ್ಟು ಪಡೆದು ವರ್ಣರಂಜಿತಗೊಳ್ಳುವಂತೆ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಬೆಳೆದು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಈ ಅನುಭವ, ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಕಲೆಯಾಗಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿ ಅಂತಃಕರಣವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ದಾಟುತ್ತದೆ. ಈ ದಾಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಕಲೆ-ತತ್ವಗಳು, ಸಹೃದಯಿಗಳಿಗೆ ಮುಟ್ಟುವಾಗ ಮೂರನೇ ಹುಟ್ಟನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ದ್ಯಾವಪೃಥಿವಿಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ, ಅವು ಆಗಲಿ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಜೀವವಾದ ಚಲನಶೀಲ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಅಂತರಿಕ್ಷದಿಂದ ಸುರಿವ ಮಳೆ ಬಿಸಿಲುಗಳಿಗೆ, ಭೂಮಿ ಮೇಲಣ ಗಿಡಮರ, ಸಮುದ್ರ, ನದಿ, ಕೀಟ, ಪ್ರಾಣಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಬಾಳು ಅರಳುತ್ತದೆ. ಬಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಜೀವ 'ಸಂಬಂಜ'ವುಳ್ಳ ಭೂಮಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಗಾಳಿ ಬಿಸಿಲು ಮಳೆಗಳಿಗೆ, ಸಿಡಿಲು ಮಿಂಚು ಗುಡುಗುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇರದುದರೆಡೆಗೆ ತುಡಿಯಬಹುದು. ಆದರೂ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ 'ಇರುವುದು', ಅಗಲಿದ ಪ್ರೇಮಿಯಂತೆ ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಾಡದಿದ್ದರೆ 'ಇರದುದರ' ತುಡಿತಕ್ಕಾದರೂ ಏನು ಕಿಮ್ಮತ್ತಿದೆ?

  ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶ

ಲೇಖಕರು: ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ

'ನೆಲ-ಬಾನು "ಸಂಬಂಜ" ಅನ್ನೋದು' ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸಾನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿ, ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಿಂತನೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೆಲ, ಆಕಾಶ, ಸಮುದ್ರ, ಪರ್ವತ, ನದಿಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಅರ್ಥವೂ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಾಹನ, ಹಡಗು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಕಂಡ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೆಲದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಣುವ ದೃಶ್ಯ ಒಂದು ರೀತಿಯಾದರೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಅನುಭವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ನಗರಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ನಿಜವಾದ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಲೇಖಕರು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಅಂಡಮಾನ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಜರ್ಮನಿ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಹಾರಬೇಕೆಂಬ ಮಾನವನ ಕನಸೇ ವಿಮಾನದಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪುರಾಣಗಳು, ಧರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಅಪ್ಸರೆಯರು ಮತ್ತು ದೇವದೂತರು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಲೇಖಕರು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕಾಶದಿಂದ ನೋಡಿದ ಭೂಮಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಅದರೊಳಗಿನ ಜೀವಜಗತ್ತು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ, ಜನರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನೆಲ ಮತ್ತು ಬಾನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೇರ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡರೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಜೀವಂತವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲು, ನದಿಗಳು, ಮರಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಬದುಕು ಈ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾದಂತೆ ಲೋಕದ ಅರ್ಥವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನುಭವಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಈ ಪಾಠದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:

 

೧. ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಕಂಡ ಹೊರಜಗತ್ತನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉತ್ತರ (5 ಅಂಕಗಳಿಗೆ )

ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರು ವಾಹನ, ಹಡಗು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಕಂಡ ಹೊರಜಗತ್ತನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಮರಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹಿಂದೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತೆಯ ದೃಶ್ಯ ಹಾಗೂ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾರಾಣಸಿಯ ಘಾಟ್‌ಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾರುವಾಗ ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಗೋದಾವರಿ, ನರ್ಮದಾ, ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಗಳು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗೆರೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪರ್ವತಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ರೈನ್ ನದಿ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕರು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾದಂತೆ ಲೋಕದ ರೂಪವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ (೧೦ ಅಂಕಗಳಿಗೆ )

೧. ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಕಂಡ ಹೊರಜಗತ್ತನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ.

ಉತ್ತರ:

ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿವಿಧ ಪ್ರವಾಸಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಹೊರಜಗತ್ತಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಹನ, ಹಡಗು ಹಾಗೂ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಿಂತಿರುವ ಮರಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹಿಂದೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತಗಳು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಕೊಲ್ಕತ್ತೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಹಾಗೂ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ವಾರಾಣಸಿಯ ಘಾಟ್‌ಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ನೈಜ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂತಸವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಆಕಾಶ, ಮೋಡ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅನುಭವವೂ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಆನಂದ ನೀಡಿತ್ತು.

ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಭಾರತದ ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಗೋದಾವರಿ, ನರ್ಮದಾ, ಯಮುನಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮೊದಲಾದ ನದಿಗಳು ಮೇಲಿನಿಂದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ರೇಖೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪರ್ವತಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ನಗರಗಳು, ಹೊಲಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರಗಳು ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ರೈನ್ ನದಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದ್ವೀಪ, ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕರು ಹೊರಜಗತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೆಲದಿಂದ ಕಂಡ ಜಗತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯಾದರೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಕಂಡ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ, ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಇಳಿದು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಲೇಖಕರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉತ್ತರ (5 ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ):

೨. ಲೇಖಕರಿಗೆ ಆಕಾಶ ಕಂಡ ಬಗೆ ಹೇಗೆ?

ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರಿಗೆ ಆಕಾಶವು ಅದ್ಭುತ, ವಿಸ್ಮಯ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಪನೆಯ ಲೋಕವಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಮೋಡಗಳ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನವು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗಿಳಿಯಂತೆ, ರಾತ್ರಿ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿಡಿಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಬಿಳಿಮೋಡಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅರಳೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಗುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸದ ಬಿಳಿಮೋಡಗಳು ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ತಾರಾಭರಿತ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಜೀವನದ ವಿಶಾಲತೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯದ ಅರಿವು ಮೂಡಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಆಕಾಶವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಕಲ್ಪನೆ, ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕವಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ.

 (೧೦ ಅಂಕಗಳಿಗೆ  ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ):

೨. ಲೇಖಕರಿಗೆ ಆಕಾಶ ಕಂಡ ಬಗೆ ಹೇಗೆ?

ಉತ್ತರ: ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರಿಗೆ ಆಕಾಶವು ಕೇವಲ ಮೇಲಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ನೀಲಾಕಾಶವಲ್ಲ; ಅದು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳುವ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಚಲಿಸುವ ಮೋಡಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಓಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನವು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗಿಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊಳೆಯುವ ಕಿಡಿಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಬಿಳಿ ಮೋಡಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅರಳೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಿನ ಮಗುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅದೇ ಬಿಳಿಮೋಡಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸದಿದ್ದರೆ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕ ಸಂಗಾತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಮೋಡಗಳು ದಂಡೆತ್ತಿ ಬರುವ ಸೈನ್ಯದಂತೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಕಾಶವು ಮನುಷ್ಯನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ತಾರಾಭರಿತ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಗಳು ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮನುಷ್ಯನ ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯದ ಅರಿವು ಮೂಡಿ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಲೇಖಕರು ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಆಕಾಶದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವರುಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಅಪ್ಸರೆಯರು ಮತ್ತು ದೇವದೂತರು ಆಕಾಶವಾಸಿಗಳೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಹಾರಬೇಕೆಂಬ ಮಾನವನ ಕನಸೇ ವಿಮಾನದಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಆಕಾಶವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತ, ಕಲ್ಪನೆಯ ಲೋಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಮಹಾನ್ ಅನುಭವದ ಜಗತ್ತಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ.

:

೩. ಲೇಖಕರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಘಲೋಕದಿಂದ ಹಕ್ಕಿನೋಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.

ಉತ್ತರ:ಲೇಖಕರಾದ ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರಿಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೇಘಲೋಕದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಕ್ಕಿನೋಟದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಅಪೂರ್ವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಂದು ದಿನ ಅವರು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಕಾಶವು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ನೀಲವರ್ಣದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಮಾನವು ವಿವಿಧ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾರುವಾಗ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ನಗರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಲೇಖಕರು ಕೆಳಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಗೋದಾವರಿ, ನರ್ಮದಾ, ಚಂಬಲ್, ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮೊದಲಾದ ನದಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗೆರೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ದಡಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಊರುಗಳು, ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳು ಸುಂದರ ಕಸೂತಿ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟೆಯ ಅಂಚಿನಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಗೌಹಾತಿಯ ಬಳಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯು ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಹರಿವಿನಂತೆ ಕಂಡರೂ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅದು ವಿಶಾಲ ನದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಲೇಖಕರಿಗೆ ಮೂಡಿತು.

ವಿಮಾನದಿಂದ ಪರ್ವತಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಪರ್ವತಗಳು, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದ್ವೀಪ, ರೈನ್ ನದಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕೃತಿ ವೈಭವವು ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಣುವ ದೃಶ್ಯ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ; ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಜೀವನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ, ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಾಣುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಅನುಭವದಿಂದ ಲೇಖಕರು ಲೋಕವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು. ನೆಲದಿಂದ ಕಂಡ ಭೂಮಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೇಘಲೋಕದಿಂದ ಕಂಡ ಭೂಮಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಹಕ್ಕಿನೋಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅನುಭವವು ಅವರ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.

೪. ಕಲ್ಪನೆ, ಕನಸುಗಳು, ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ? – ಪಠ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ.

ಉತ್ತರ:ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರ **"ನೆಲ-ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು"** ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳೇ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತಾನೂ ಹಾರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡನು. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ವಿಮಾನದಂತಹ ಮಹತ್ತರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಲೇಖಕರು ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಕುದುರೆ, ಐರಾವತ, ದೇವತೆಗಳು, ಅಪ್ಸರೆಯರು, ಹಾರುಗುದುರೆ, ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರೈತ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾರುವ ಆಮೆ ಮುಂತಾದ ಕಥೆಗಳು ಮಾನವನ ಹಾರುವ ಕನಸಿನ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮೊದಲು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ನಂತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಗೊಳಿಸಿದರು.

ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, **"ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಕಲ್ಪನೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಕನಸನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನನಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ."** ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಮೇಘವಿಹಾರ ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವದೂತರು ಆಕಾಶವಾಸಿಗಳೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ, ದೇವತೆಗಳ ಹಾರಾಟದ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಕಾಶಯಾನದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮಾನವನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾವ್ಯ, ಪುರಾಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನೆ, ಕನಸು ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆಗಳೇ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಪಾಠದ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

೫. ಮನುಷ್ಯ ತನಗೆ ನಿಲುಕದ ದೈವಿಕತೆಯನ್ನು ಮರ್ತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿರುವ ಅವತಾರದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ.

ಉತ್ತರ:ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರು "ನೆಲ-ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು" ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ದೇವಲೋಕ ಮತ್ತು ಭೂಲೋಕಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪುರಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ತನಗೆ ನಿಲುಕದ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಅನೇಕ ಅವತಾರದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಲೋಕದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವ–ಪಾರ್ವತಿಯರು ನಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯ ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅರಿತು ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಗೀರಥನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಕರೆತಂದ ಕಥೆಯೂ ದೈವಿಕತೆಯನ್ನು ಮರ್ತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಲೇಖಕರು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಮಹಾಯಾನ ಪರಂಪರೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬುದ್ಧನು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮುನ್ನ ಲೋಕದ ದುಃಖವನ್ನು ಕಂಡು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಬೋಧಿಸತ್ವನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿ ಜೀವಿಗಳ ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿಗೆ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಕಥೆಗಳೂ ಇವೆ. ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಗಳ ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಈ ರೀತಿಯ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ವೀರಗಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ವೀರರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನು ದೇವರು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಇರಲಿ, ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಲಿ, ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂಬ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವತಾರದ ಕಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲ; ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವದ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

೬. "ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ನೋಟ ವೈವಿಧ್ಯ ನದಿಯಾನದಲ್ಲಿದೆ" – ಈ ಮಾತನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.

ಉತ್ತರ:ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರ "ನೆಲ-ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು" ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನದಿಯಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಪರ್ವತಾರೋಹಣವು ಸಾಹಸಮಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ನದಿಯಾನವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ನದಿ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳವಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕಾಡುಗಳು, ಕಣಿವೆಗಳು, ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಕೊನೆಗೆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ನದಿಯು ಅನೇಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನದಿಯಾನದ ವೇಳೆ ವಿಭಿನ್ನ ಜನಾಂಗಗಳು, ಭಾಷೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು, ಜೀವನಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.

ಲೇಖಕರು ರೈನ್, ನೈಲ್ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯಂತಹ ಮಹಾನದಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ರೈನ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ದೋಣಿವಿಹಾರವು ಮನಸೆಳೆಯುವ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೈಲ್ ನದಿಯು ಮರುಭೂಮಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡುವ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗಂಗೆಯು ಸುಂದರಬನದ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್ ಕಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗರ ಸೇರುವ ದೃಶ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ನದಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನವನ್ನೂ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಏರುವ ಸಾಹಸ, ಎತ್ತರದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭವ್ಯತೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನದಿಯಾನದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನಜೀವನ, ಕೃಷಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನದಿದಂಡೆಯ ಊರುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಲೇಖಕರು "ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ನೋಟ ವೈವಿಧ್ಯ ನದಿಯಾನದಲ್ಲಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನದಿಯು ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಬದುಕನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪ್ರಯಾಣವು ಪರ್ವತಾರೋಹಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹಾಗೂ ಜೀವನಾನುಭವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಸಾರವಾಗಿದೆ.

೭. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಣನೆ ಬರೆಯಿರಿ.

ಉತ್ತರ:ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರು "ನೆಲ-ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು" ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಿಜವಾದ ವೈಭವವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಮುಂಬೈಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕು. ವಿಮಾನದಿಂದ ನೋಡುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ದೃಶ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಬೋಳು ಶಿಖರಗಳ ಒಂದು ಬದಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿ ನೆರಳಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಗೊಮ್ಮಟಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳು ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕಾರವಾದ ವನಮಾಲೆಯಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಮಾನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವಿನ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಆಕೃತಿಗಳಂತೆ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹಸಿರು ಪೈರುಗಳು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಕೌದಿಯಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಈ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಕನ್ನಡಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಲೇಖಕರು ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದಾಗ ಅವು ಮೊಸರು ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಹಾರಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತಗಳು, ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳು ಸೇರಿ ಅದ್ಭುತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೀಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳು, ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳು, ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳು, ಸುಂದರ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು–ನೆರಳಿನ ಆಟದಿಂದ ಅಪೂರ್ವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ವೈಭವವನ್ನು ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸಾನುಭವದ ಮೂಲಕ ಓದುಗರ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

೮. ಹೊಸ ಧರ್ಮ, ತತ್ವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಖಂಡಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿದವರು ಯಾರು? ಹೇಗೆ?

ಉತ್ತರ:ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರ "ನೆಲ-ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು" ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಧರ್ಮ, ತತ್ವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಖಂಡಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಸಿದವರ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸೂಫಿ ಸಂತರು, ಬೌದ್ಧ ಧಮ್ಮ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ಹಾಗೂ ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಸೈನಿಕರು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಚೀನಾದಿಂದ ಇಟಲಿಯವರೆಗೆ ಸಾಗಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೇಷ್ಮೆ ಹಾದೆ (Silk Route) ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಸುಡುವ ಮರುಭೂಮಿಗಳು, ಹಿಮಾವೃತ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕಾರವಾನುಗಳು ಸಂಚರಿಸಿ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಸಿದವು.

ವ್ಯಾಪಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಸೂಫಿ ಸಂತರು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮ, ತತ್ವ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅವರಿಂದ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳು ಖಂಡಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದವು. ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟ ಸೈನಿಕರೂ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು.

ಈ ಸಾಹಸಿಗಳು ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪ, ಮರಣದ ಭೀತಿ, ದರೋಡೆಕೋರರ ದಾಳಿ, ಹಿಮಪಾತ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ ಮಾರ್ಗಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಅವರ ಧೈರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಲೇ ಹೊಸ ಧರ್ಮಗಳು, ತತ್ವಗಳು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸೂಫಿ ಸಂತರು, ಧಮ್ಮ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಸಾಹಸಮಯ ಪ್ರಯಾಣಗಳೇ ಹೊಸ ಧರ್ಮ, ತತ್ವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಖಂಡಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

 ೯. ದ್ಯಾವ–ಪೃಥಿವಿಗಳ ಸಂಬಂಧ ಎಂತಹದು?

ಉತ್ತರ:ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರ **"ನೆಲ-ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು"** ಲೇಖನದ ಕೇಂದ್ರ ಆಶಯವೇ ದ್ಯಾವ (ಆಕಾಶ) ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ (ಭೂಮಿ)ಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ. ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ದ್ಯಾವ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಗಳು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಜೀವಂತ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.

ಆಕಾಶದಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ, ಬೆಳಗುವ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು, ಗಾಳಿ, ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗುಡುಗುಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗಿಡಮರಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಸಮುದ್ರಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಪ್ರಾಣಿ–ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭೂಮಿ ಬತ್ತುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲುಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ಯಾವ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.

ಲೇಖಕರು ಮತ್ತೊಂದು ತಾತ್ವಿಕ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಸದಾ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ನೆಲದ ಸೆಳೆತವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರ. ಇದೇ ಭಾವನೆ ದೇವಲೋಕ–ಭೂಲೋಕಗಳ ಕಥೆಗಳು, ಅವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವಿನ ಈ ಬಾಂಧವ್ಯವು ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನೆ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

 ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು, **ದ್ಯಾವ–ಪೃಥಿವಿಗಳು ಒಂದಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಜೀವವಾದ "ಸಂಬಂಜ" (ಸಂಬಂಧ) ಇದೆ** ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಬಂಧವೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ಯಾವ–ಪೃಥಿವಿಗಳ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರಕೃತಿ, ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಅವಿನಾಭಾವ ಹಾಗೂ ಜೀವಂತ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ.

 ೧೦. ಈ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿದ ನೆಲ–ಬಾನು ಸಂಬಂಧಗಳು ಮನುಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ? ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ:ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರ **"ನೆಲ–ಬಾನು 'ಸಂಬಂಜ' ಅನ್ನೋದು"** ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೆಲ ಮತ್ತು ಬಾನುಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನ, ಅನುಭವ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದಿರುವ ಜೀವಂತ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ವಾಹನ, ಹಡಗು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಲ ಮತ್ತು ಬಾನುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ನೆಲದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳು ವಿಸ್ಮಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾದಂತೆ ಲೋಕದ ಅರ್ಥವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮನುಷ್ಯನ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳು ನೆಲ–ಬಾನು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಹಾರಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ವಿಮಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದೇವರುಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಅಪ್ಸರೆಯರು ಮತ್ತು ಅವತಾರಗಳ ಕುರಿತ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳು ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವರುಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಆಕಾಶದಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಮರಗಳು, ಬೆಳೆಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ–ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಬದುಕು ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೆಲ ಮತ್ತು ಬಾನು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

 ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು, ದ್ಯಾವ–ಪೃಥಿವಿಗಳು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಒಂದಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಜೀವಂತವಾದ **"ಸಂಬಂಜ"** ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಬಂಧವೇ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು, ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೆಲ–ಬಾನು ಸಂಬಂಧವು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಶಾಶ್ವತ ಬಾಂಧವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಪಾಠದ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

                           *******