I BCA 2:1 ಮೌನಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ ರಾಗಿ ತಜ್ಞ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ

 

ಮೌನಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ ರಾಗಿತಜ್ಞ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ 

– ಕೆ. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ

 ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶ

 

ಕೆ. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ‘ಮೌನಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ ರಾಗಿತಜ್ಞ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ’ ಎಂಬ ಲೇಖನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯಾದ ರಾಗಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿ. ಹೆಚ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರ ಸಾಧನೆ, ಸರಳತೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಡವರು ಮತ್ತು ದುಡಿಯುವ ಜನರ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ರಾಗಿಯ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ದೊರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

 

ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರು 1921ರ ಮೇ 15ರಂದು ಮೈಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ 1941ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನದಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿ 1948ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯದ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸಹಾಯಕ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

 

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅದು ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರು ಈ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆದರದೆ ರಾಗಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ “ರಾಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅದರೊಡನೆ ಸಂಸಾರ ಸಾಗಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

 

ಬಹುವರ್ಷಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದ ನಂತರ ಅವರು ‘ವಿಶೇಷ ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರ’ವನ್ನು ಬಳಸಿ ರಾಗಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಗುಣವನ್ನು ಮುರಿದು, ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ರಾಗಿಯ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1951ರಿಂದ 1964ರವರೆಗೆ ಅರುಣಾ, ಉದಯ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ, ಕಾವೇರಿ, ಶಕ್ತಿ ಮುಂತಾದ ದೇಶೀಯ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಗಿಯ ಇಳುವರಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

 

ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ತೃಪ್ತರಾಗದ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರು ರಾಗಿಯ ಮೂಲದೇಶ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಗಿಯ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಗಿಗೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ರಾಗಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಗಿಗಳ ಸಂಕರ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ 1964ರಲ್ಲಿ ‘ಇಂಡಾಫ್’ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಈ ತಳಿಯಿಂದ ಎಕರೆಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಗಿಯ ಇಳುವರಿ ಎರಡು-ನಾಲ್ಕು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ನಿಂದ ಹತ್ತು-ಹನ್ನೆರಡು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಮೇವಿನ ಇಳುವರಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ನಂತರ ಇಂಡಾಫ್ ಸರಣಿಯ ಹಲವು ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯುವ ಸರ್ವಋತು ಬೆಳೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ರಾಗಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಳುವರಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 250ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

 

ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ರೈತರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ಬರಗಾಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳು ಜನರ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಲೇಖಕರು “ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗೋಧಿಯ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆತರೂ, ರಾಗಿಯ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.

 

ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಹಾಯಕರು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯೋಗದ ಹೊಲಗಳನ್ನು ಕತ್ತೆ-ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ತಾವೇ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಟೀಕೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಸಹಕಾರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಹಾಗೂ ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳ ಆಮಿಷ ಬಂದರೂ ರಾಗಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

 

1982ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ನಂತರವೂ ರಾಗಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಮಗನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಮಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ರಾಗಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1988ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ, ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್-5 ರಾಗಿ ತಳಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. 1993ರ ಮೇ 14ರಂದು ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2010ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಂಧಿ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರಾಗಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರು ರೈತರ ಬದುಕಿಗೆ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೀರ್ತಿ, ಹಣ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಯಸದೆ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವರು ನಿಜವಾದ “ಮಣ್ಣಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ”. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ನಡೆದ ರಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದ “ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿ”ಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರ ಜೀವನವು ಪರಿಶ್ರಮ, ಸಂಶೋಧನಾ ಮನೋಭಾವ, ಸರಳತೆ, ದೇಶಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ರೈತರ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿಗೆ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.

 

1. ಆಟಾ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮುದ್ದೆ ಯಾವ ರೀತಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು?

 

ಉತ್ತರ  ಆಟಾ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮುದ್ದೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಹಿಟ್ಟು ತುಂಬಿದರೂ ಮುದ್ದೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗದೆ ಸಡಿಲವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಊಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಅರೆಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಜೀರ್ಣವಾಗದೆ, ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣ ತಲುಪುವ ಮುನ್ನವೇ ಕೆಲವು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋಗುವಂತೆ, ತಿಂದ ಅರೆಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 

2. ರಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳಿತು ಮಾಡುವ ಹಂಬಲ ಯಾರಿಂದ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಿತು?

 

 

ರಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರು ಬುದ್ಧ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ ಮತ್ತು ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳಿತನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಿತು. ಇದೇ ಹಂಬಲದಿಂದ ಅವರು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ, ರೈತರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಸಿದ ಜನರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು.

 

3. ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರಧಾಯಿಕ ಗುಣಗಳಾವುವು?

 

ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವ, ಕೀಟ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬಾಧೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬೆಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಗುಣದಿಂದ ರಾಗಿಯ ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.

 

4. ಮಾತುಬಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನ ಕುರಿತು ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ಏನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು?

 

ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು “ಮಾತುಬಾರದ ರಾಗಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಮಾತುಬಲ್ಲ ಈ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಗಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಗುಣವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ವಿರೋಧಿಸುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತಿನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.

 

5. ಲೇಖಕರು ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರನ್ನು ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.

 

ಲೇಖಕರು 1978ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪದವಿಯ ಮೂರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಂಡ್ಯದ ವಿ.ಸಿ. ಫಾರಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಾಗಿಯ ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಆಗ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಲಿಲ್ಲ.

 

6. ‘ಇಂಡಾಫ್’ ತಳಿಯ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ.

 

ರಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ‘ಇಂಡಾಫ್’ ರಾಗಿ ತಳಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ರಾಗಿಯ ಮೂಲದೇಶ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಗಿಯ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಗಿಗೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಯೋಗ ಕೈಗೊಂಡರು. ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಗಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಕರಿಸಿ 1964ರಲ್ಲಿ ‘ಇಂಡೋಆಫ್ರಿಕನ್ ಬೀಡ್’ ಅಥವಾ ‘ಇಂಡಾಫ್’ ತಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

 

ಇಂಡಾಫ್ ತಳಿಯ ರಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಗಿಗಿಂತ ದಪ್ಪವಾದ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಡ್ಡಿ, ಅಗಲವಾದ ಹಾಗೂ ಉದ್ದವಾದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ, ದಪ್ಪವಾದ ತೆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದರ ಕಾಳುಗಳೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ತಳಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೇವಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಹಿಂದೆ ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ರಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇಂಡಾಫ್ ತಳಿಯಿಂದ ಹತ್ತು-ಹನ್ನೆರಡು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ವರೆಗೆ ಇಳುವರಿ ದೊರೆಯಿತು.

 

ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ರೈತರನ್ನು ಸ್ವತಃ ಮನವೊಲಿಸಿ, ಇಂಡಾಫ್ ತಳಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ನಂತರ ಇಂಡಾಫ್ ಸರಣಿಯ ಹಲವು ಸಂಕರ ತಳಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಇದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂಡಾಫ್ ತಳಿಯ ಆಗಮನವು ರಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ನೆರವಾಯಿತು.

 

 7. ರಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಅಧಿಕವಾದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.

 

ರಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ರಾಗಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಮೊದಲು ರಾಗಿ ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ‘ವಿಶೇಷ ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರ’ವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಗುಣವನ್ನು ಮುರಿದು ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

 

1951ರಿಂದ 1964ರವರೆಗೆ ಅರುಣಾ, ಉದಯ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ, ಕಾವೇರಿ, ಶಕ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಸುಧಾರಿತ ದೇಶೀಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಗಿಯ ಇಳುವರಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

 

ನಂತರ ರಾಗಿಯ ಮೂಲದೇಶವಾದ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಕರಿಸಿ 1964ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಾಫ್ ತಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇಂಡಾಫ್ ತಳಿಯಿಂದ ಎಕರೆಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ 2–4 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ನಿಂದ 10–12 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ನಂತರ ಇಂಡಾಫ್ ಸರಣಿಯ ಹಲವು ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

 

ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾದುದರಿಂದ ರಾಗಿ ಸರ್ವಋತು ಬೆಳೆಯಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 250ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ರೈತರಿಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯಿತು.

 

 8. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು?

 

1982ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕಾಟಾಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಇನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಅನಗತ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಕಂಡು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದ ಶುದ್ಧ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

 

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಪಾರ ಅನುಭವವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಅವರನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟರು. ಇದರಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದರು. ಆದರೂ ರಾಗಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಿಡದೆ, ತಮ್ಮ ಮಗನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ದೇಶೀ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಮಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ರಾಗಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

 

 9. ಸಿ. ಎಚ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

 

ಸಿ. ಎಚ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು 1921ರ ಮೇ 15ರಂದು ಮೈಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಚೋಟಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಚನ್ನಮ್ಮ. ಆರು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಊರಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಓದು-ಬರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿ ಇಡೀ ಊರಿನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.

 

ಮುಂದೆ ಹಾಸನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, 1938ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೇಟ್‌ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

 

ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಅರಸೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಕೆಲಸ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳಿತನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯಿತು. 1947ರಲ್ಲಿ ಬೀರೂರಿನ ಬೀಜೋತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು.

 

1948ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯದ ಇರ್ವಿನ್ ನಾಲಾ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸಹಾಯಕ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ತಳಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಚೈನಾ ಮತ್ತು ಚೈನಾ-2 ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಅವಿರತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಹಲವು ಸುಧಾರಿತ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇಂಡಾಫ್ ಸಂಕರ ತಳಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದವು. ಹೀಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ಮಹಾನ್ ರಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಹಿತಚಿಂತಕರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

 10. ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿ. ಎಚ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

 

ಸಿ. ಎಚ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಗಿ ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ವಿಶೇಷ ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಗುಣವನ್ನು ಮುರಿದರು. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆದಿತು.

 

1951ರಿಂದ 1964ರವರೆಗೆ ಅರುಣಾ, ಉದಯ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ, ಕಾವೇರಿ, ಶಕ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಸುಧಾರಿತ ದೇಶೀಯ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಗಿಯ ಇಳುವರಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ರಾಗಿಯ ಮೂಲ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಅವರು ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಕರ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ 1964ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಾಫ್ ತಳಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ತಳಿಯಿಂದ ಎಕರೆಗೆ 2–4 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಇದ್ದ ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ 10–12 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ನಂತರ ಇಂಡಾಫ್ ಸರಣಿಯ ಹಲವು ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ರಾಗಿ ಸರ್ವಋತು ಬೆಳೆಯಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 250ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ರೈತರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೂ ನೆರವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ‘ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿ’ಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.

 

11. ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.

 

ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರು ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಅದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಗಿ ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಗುಣವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಯೋಗದ ನಂತರ ವಿಶೇಷ ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ರಾಗಿಯನ್ನು ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.

ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಹಾಯಕರು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಯೋಗದ ಹೊಲಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಕತ್ತೆ-ಕುದುರೆಗಳು ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಅವರು ಯಾರನ್ನೂ ದೂರದೆ ಕಂಬಳಿ ಹೊದ್ದು, ದೊಣ್ಣೆ ಹಿಡಿದು ತಾವೇ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ರಾಗಿ ಪೈರಿಗೆ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಟೀಕೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಹಕಾರಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಅವರಿಗೆ ಹಣ, ಕೀರ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದ ಆಸೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿದೇಶ ವ್ಯಾಸಂಗದ ಅವಕಾಶ ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಹುದ್ದೆಗಳ ಆಮಿಷ ಬಂದರೂ ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ರಾಗಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದೆ ದೇಶೀಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಮಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ರಾಗಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಹೀಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಬಯಸದೆ, ರೈತರ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ರಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣಯ್ಯನವರ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಹೋರಾಟವು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆದರ್ಶವಾಗಿದೆ.