ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ |
ಕೂಸು ಕಂದಯ್ಯ ಒಳಹೊರಗ । ಆಡಿದರ ।
ಬೀಸಣಿಗೆ ಗಾಳಿ ಸುಳಿದಾವ ॥
ಎಲ್ಲಾರೆ ಇರಲೆವ್ವಾ ಹುಲ್ಲಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ !
ನೆಲ್ಲಿಬಡ್ಯಾಗಿ ಚಿಗಿಯಲಿ | ಕಂದಯ್ಯ ।
ಜಯವಂತನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ ॥
ಅಳುವ ಕಂದನ ತುಟಿಯು ಹವಳದ ಕುಡಿಯಂಗ । ಕುಡಿಹುಬ್ಬು ಬೇವಿನೆಸಳಂಗ । ಕಣೋಟ ।
ಶಿವನ ಕೈಯಲಗು ಹೊಳೆದಂಗ
ಕಾಡಿಗಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣು ತೀಡಿ ಮಾಡಿದ ಹುಬ್ಬು
ಮಾವಿನ ಹೋಳು ನಿನ ಕಣ್ಣು । ಕಂದಯ್ಯ ।
ಮಾವ ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕರದಾನ |
ಆಡಿ ಬಾ ಎನ ಕಂದಾ ಅಂಗಾಲ ತೊಳೆದೇನ |
ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ತಿಳಿನೀರ । ತಕ್ಕೊಂಡು ।
ಬಂಗಾರ ಮಾರಿ ತೊಳದೇನ ॥
ಹಾರೈಸಿ ಹಡೆದವ್ವ ಒಳಗೇನು ಮಾಡೂತಿ ।
ನೋಡು ಬಾ ತಾಯಿ ಮಗನಾಟ | ನನ ಬಾಲ ।
ಗುಲಗಂಜಿ ಗಿಡಕ ಗುರಿಯಿಟ್ಟಾ ॥
ಅತ್ತರ ಅಳಲವ್ವ ಈ ಕೂಸು ನನಗಿರಲಿ |
ಕೆಟ್ಟರ ಕೆಡಲಿ ಮನಿಗೆಲಸ । ಕಂದನಂಥ ।
ಮಕ್ಕಳಿರಲೆವ್ವ ಮನಿತುಂಬ |
ತೊಟ್ಟಿಲೊಳಗಿನ ಕಂದ ತೋಳು ಬೀಸುವ ಚಂದ |
ರಟ್ಟಿ ನೊಂದಾವು ಎಲೆ ಕಂದಾ | ನಿಮ್ಮವ್ವು |
ದೃಷ್ಟಿ ಮುರಿಲಾಕ ಅರಿಯಳು |
ಹಸರಂಗಿ ತೊಡಿಸಿದ ಕಾಲ್ಗಡಗ ಇಡಸೀದ ।
ಹಳ್ಳಕ ನೀನು ಬರಬ್ಯಾಡ | ನನ ಕಂದ |
ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ ಹಿಂಡು ಬೆದರ್ಯಾವ ॥
ನಡೆದಾಢ ಕಂದನ ನಡಗೀಯ ನೋಡೀನ |
ಸಡಗರದಿಂದ ತೊಡಸೀನ | ಕಂದಯ್ಯಗ ।
ಆಯಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆ
ಮಂದಿ ಮಕ್ಕಳೊಳಗ ಚಂದ ನನ್ನ ಕಂದಯ್ಯ |
ಸಂದಿಗೊಂದಿ ತಿರುಗಿ ಆಡ್ಯಾನ | ಕಂದಯ್ಯಗ
ಕಂಡವರು ಕೈಮಾಡಿ ಕರೆದಾರ ॥
ಆಕರ: ಗರತಿಯ ಹಾಡು
ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ:
ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂದರೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಂಬಿಕೆ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇದು ಶಿಷ್ಟಸಾಹಿತ್ಯದಂತೆ ಪಂಡಿತರ ಕೃತಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದು. ಸರಳ ಭಾಷೆ, ಸುಲಭ ಗೀತೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಆಕಾಶ ದಷ್ಟು ವಿಶಾಲ, ಸಾಗರದಷ್ಟು ಆಳ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಗಾದೆ, ಒಗಟು, ಒಡಪು. ಕಥನ ಗೀತೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಅವರು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜನವಾಣಿ ಬೇರು ಕವಿವಾಣಿ ಹೂವು ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜನಪದರು ಪದ ಕಟ್ಟುವ ರೀತಿ ಪದಕೌಶಲ ಎಂತವರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾದೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳವರೆಗೆ ಜನಪದದ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಸಾಳೆ ಪದ, ಗೀಗಿ ಪದ, ಕೋಲಾಟದ ಪದ, ರಾಗಿ ಬೀಸೋ ಪದ ಗೀತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ದೇವರು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಜನಪದರು ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆದ್ರ್ರವಾಗಿ ಬಾಲಕಂದನ ಅಂದ ಚಂದ. ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕಠಿಣ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ:
ಕೈಯಲಗು- ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚು, ಮಾರಿ-ಮುಖ, ಕೂಸು-ಮಗು, ಹವಳ-ಇದು ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸುಣ್ಣದ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಾರೈಸಿ-ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ರಟ್ಟಿ-ತೋಳು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ- ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಆಯಿ-ತಾಯಿ. ಮಂದಿ-ಕೆಲವು ಜನರು.
.
ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ”
— ಪದ್ಯದ ಸಾರಾಂಶ*
“ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ” ಎಂಬುದು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೊಗಡನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಂದರ ತ್ರಿಪದಿ ಗೀತೆ. ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟಿರುವ ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ, ಕಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಮಮಕಾರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಗು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಆಡಾಡುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದರ ಚಲನೆಯಿಂದಲೇ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗುವಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಸಣಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಾಯಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಗು ಹಸಿರಿನಂತೆ ಬೆಳೆದು, ನೆಲ್ಲಿಯ ಗಿಡದಂತೆ ಚಿಗುರಿ, ಜಯವಂತನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ ಎಂದು ತಾಯಿ ಹಾರೈಸುತ್ತಾಳೆ.
ಅಳುತ್ತಿರುವ ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳು ಹವಳದ ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆಯೂ, ಹುಬ್ಬುಗಳು ಬೇವಿನ ಎಲೆಯಂತೆಯೂ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಶಿವನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊಳೆಯುವ ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚಿನಂತೆಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಾಯಿ ಮಗುವಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ, ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಮಗು ಆಟವಾಡಿ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಅಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ತಿಳಿನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯುತ್ತೇನೆ, ಬೇಕಾದರೆ ಬಂಗಾರವನ್ನೇ ಮಾರಿಯಾದರೂ ಮಗುವನ್ನು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಮತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಆಟವನ್ನು ನೋಡಲು ತಾಯಿಯೂ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ.
ಮಗು ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುವ ದೃಶ್ಯ ತಾಯಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ತಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು ತಾಯಿ ದೃಷ್ಟಿ ಮುರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಹಸರಂಗಿ ತೊಡಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಕಾಲ್ಗಡಗ ಹಾಕಿ, ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ಮಗುವಿನ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ತಾಯಿ ಕಾತರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.
ಮಗು ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಓಡಾಡಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಜನರು ಮಗುವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, **ತಾಯಿಯ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿ, ಮಗುವಿನ ಅಂದ-ಚಂದ, ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ತಾಯಿಯ ಕನಸು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿ** ಈ ಪದ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
**ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ**, ಈ ಜನಪದ ಗೀತೆ ತಾಯಿ–ಮಗುವಿನ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ಸಹಜ ಮತ್ತು ಮಧುರವಾದ ಜನಪದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
1. ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ' ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ’ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ, ಮಗು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಆಡುತ್ತಾ ಓಡಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಚಲನೆಯಿಂದಲೇ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗುವಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಸಣಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ತಾಯಿಯ ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
2. ತಾಯಿಯು ಮಗನನ್ನು ಏನೆಂದು ಹಾರೈಸಿದಳು?
ಉತ್ತರ :ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗನು **ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ, ನೆಲ್ಲಿಬಡ್ಯದಂತೆ ಚಿಗುರಲಿ, ಜಯವಂತನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ನಡೆಸಲಿ** ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದಳು. ಮಗನು ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂಬುದು ತಾಯಿಯ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
3. ಮಗುವಿನ ಅಂದವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ :ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳನ್ನು **ಹವಳದ ಕುಡಿಯಂತೆ**, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು **ಬೇವಿನ ಎಲೆಯಂತೆ**, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು **ಶಿವನ ಕೈಯಲಗಿನ ಹೊಳೆಯುವ ಕತ್ತಿಯಂತೆ** ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಹೋಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಮಗುವಿನ ಅಂದ-ಚಂದವನ್ನು ತಾಯಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಮತೆಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
೪ ಜನಪದರು ವರ್ಣಿಸಿರುವ ಮಗುವಿನ ಬಾಲ್ಯದಚಿತ್ರಣವೇನು?
ಉತ್ತರ:ಜನಪದರು ಮಗುವಿನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಮತೆ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಿನಿಂದ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೈಕಾಲು ಆಡಿಸುವುದು, ಅಳುವುದು, ನಗುವುದು, ಆಟವಾಡುವುದು, ನಡೆಯಲು ಕಲಿಯುವುದು, ಕಾಲಿಗೆ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆ ತೊಡುವುದು ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಮಗುವಿನ ಸಹಜ ಬಾಲ್ಯದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರಣವೇನು?
5. 'ನನ ಬಾಲ ಗುಲಗಂಜಿ ಗಿಡಕ ಗುರಿಯಿಟ್ಟ'ಈ ಮಾತಿನ ಆಶಯವೇನು?
**ಉತ್ತರ:**
‘ನನ ಬಾಲ ಗುಲಗಂಜಿ ಗಿಡಕ ಗುರಿಯಿಟ್ಟ’ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಆಶಯವೆಂದರೆ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಆಟವನ್ನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಗು ಗುಲಗಂಜಿ ಗಿಡವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಟವಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತಾಯಿ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯಿಂದ ಮಗುವಿನ ಆಟವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೬. ತಾಯಿ ಕಂದನ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು?
ತಾಯಿ ತನ್ನ ಕಂದನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಂದನ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಸಡಗರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ಅವನಿಗೆ ಆಯಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟ **ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು** ಕಾಲಿಗೆ ತೊಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಂದನು ನಡೆಯುವಾಗ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳುವುದನ್ನು ತಾಯಿ ಬಹಳ ಆನಂದದಿಂದ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಂದನು ಅಂಬೆಗಾಲಿಟ್ಟು, ತೊದಲುತ್ತಾ ನಡೆಯುವ ದೃಶ್ಯ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸುವ ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
೭. ‘ಹಳ್ಳಕ ನೀನು ಬರಬ್ಯಾಡ ನನ ಕಂದ’ ಎಂದು ತಾಯಿ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
ತಾಯಿ ತನ್ನ ಕಂದನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಂದನು ಹಳ್ಳದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆಟವಾಡುವಾಗ **ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು** ಎಂಬ ಭಯ ತಾಯಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಕಂದನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು, ಅವನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ **“ಹಳ್ಳಕ ನೀನು ಬರಬ್ಯಾಡ, ನನ ಕಂದ”** ಎಂದು ತಾಯಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ತಾಯಿಯ ಅಪಾರ ಮಮತೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
೮. ಕಂಡವರು ಕಂದಯ್ಯನನ್ನು ಕೈಮಾಡಿ ಹೇಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಕಂದಯ್ಯನು ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ **ಸಂದಿಗೊಂದಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ** ಸಂತೋಷದಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಂದ-ಚಂದ ಹಾಗೂ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದ **ಕೈಮಾಡಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ಕಂದಯ್ಯ” ಎಂದು ಕರೆದು** ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮತ್ತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಕಂದಯ್ಯನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
೯. ‘ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ’ ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳ ಆಶಯವೇನು?
‘ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ’ ಎಂಬ ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ **ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ನಡುವಿನ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ, ಕಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಮಗುವಿನ ಮುಗ್ಧ ಬಾಲ್ಯದ ಸೊಬಗನ್ನು** ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನಪದರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ಮಗುವಿನ ಅಂದ-ಚಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಾಲ್ಯದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಮಗು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಆಡುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದರ ಚಲನೆಯಿಂದಲೇ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗುವಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಸಣಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ತಾಯಿಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಗು ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ, ನೆಲ್ಲಿಬಡ್ಯದಂತೆ ಚಿಗುರಲಿ ಮತ್ತು ಜಯವಂತನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಉತ್ತಮ ಬದುಕನ್ನು ನಡೆಸಲಿ ಎಂದು ತಾಯಿ ಹಾರೈಸುತ್ತಾಳೆ.
ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವಿವಿಧ ಉಪಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳನ್ನು **ಹವಳದ ಮೊಗ್ಗಿಗೆ**, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು **ಬೇವಿನ ಎಲೆಗೆ**, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು **ಮಾವಿನ ಹೋಳಿಗೆ** ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಅದರ ಅಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಗುವಿನ ದೇಹದ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಾಯಿ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ತಿಳಿನೀರಿನಿಂದ ಮಗುವಿನ ಅಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ತಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು ದೃಷ್ಟಿ ಮುರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಹಸರಂಗಿ ತೊಡಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಕಾಲ್ಗಡಗ ಮತ್ತು ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಮಗು ನಡೆಯುವಾಗ ಅದರ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಮಗು ಹಳ್ಳದ ಬಳಿ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂದು ತಾಯಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಗು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಟವಾಡುವಾಗ, ಅದರ ಅಂದವನ್ನು ಕಂಡ ಜನರು ಕೈಮಾಡಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಮಗು ತಾಯಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳು **ಮಗುವಿನ ಮುಗ್ಧತೆ, ಆಟ, ನಗು, ನಡಿಗೆ, ಅಂದ-ಚಂದ ಹಾಗೂ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ತಾಯಿ ತೋರುವ ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು** ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಸರಳತೆ, ಕುಟುಂಬದ ಮಮತೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಈ ತ್ರಿಪದಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
೧೦. ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಾಯಿಯ ಭಾವನೆಗಳು ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ ‘ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ’ ಎಂಬ ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿರುವ **ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ, ಕಾಳಜಿ, ಹೆಮ್ಮೆ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಆಶಯಗಳು** ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡಿವೆ.
ಮಗು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಆಡುತ್ತಾ ಓಡಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತಾಯಿ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಚಲನೆಯಿಂದಲೇ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ **“ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಯಾತಕ”** ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಮಾತು ಮಗುವಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯೇ ಮನೆಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಾಯಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಪಾರವಾದ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಮಗು ಹಸಿರಿನಂತೆ ಬೆಳೆಯಲಿ, ನೆಲ್ಲಿಬಡ್ಯದಂತೆ ಚಿಗುರಲಿ, **ಜಯವಂತನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ** ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಮಗುವು ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ತಾಯಿಯ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಗುವಿನ ಅಂದ-ಚಂದವನ್ನು ತಾಯಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳನ್ನು **ಹವಳದ ಮೊಗ್ಗಿಗೆ**, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು **ಬೇವಿನ ಎಲೆಗೆ**, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು **ಮಾವಿನ ಹೋಳಿಗೆ** ಹೋಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವಾಗ ತಾಯಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಮಮತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ತಿಳಿನೀರಿನಿಂದ ಮಗುವಿನ ಅಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ತಾಗದಂತೆ ದೃಷ್ಟಿ ಮುರಿಯುತ್ತಾಳೆ. **“ಹಳ್ಳಕ ನೀನು ಬರಬ್ಯಾಡ, ನನ ಕಂದ”** ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಪಾಯದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಾಯಿಗಿರುವ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮಗು ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೈಕಾಲು ಆಡಿಸುವುದು, ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದನ್ನು ತಾಯಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಂದನ ಕಾಲಿಗೆ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ, ಅದರ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಸಡಗರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವನ್ನು ಕಂಡ ಜನರು ಕೈಮಾಡಿ ಕರೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತಾಯಿ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಾಳೆ.
ಹೀಗೆ, ಈ ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ **ತಾಯಿಯ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿ, ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ಮಮತೆ, ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ, ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾಳಜಿ, ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಹಾರೈಕೆ**ಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತ್ರಿಪದಿಗಳು ತಾಯಿ–ಮಗುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಜನಪದ ಕಾವ್ಯವಾಗಿವೆ.
