ಯುದ್ಧ

೪.೧ ಯುದ್ಧ

ಯುದ್ಧ' ಪಾಠದ  ಸಾರಾಂಶ :

ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಅನುಭವಿಸುವ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆಯು ಈ ಕಥೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಸುಲ್ಮೋನಾದಿಂದ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಯಾನೊಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾತ್ರಿ ರೈಲಿನ ಸಣ್ಣ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ (Compartment) ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ದಂಪತಿಗಳಿಬ್ಬರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪತಿಯು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆ ಭಾರಿ ಕೋಟಿನೊಳಗೆ ಮುಖ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಗುರುಗುಟ್ಟುತ್ತಾ ತೀವ್ರ ಶೋಕದಲ್ಲಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವರ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ಏಕೈಕ ಮಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದನು. ಆದರೆ ದಿಢೀರನೆ ಮೂರೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಬೇಕೆಂಬ ತಂತಿ ಬಂದಾಗ, ದಂಪತಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದರು.

ರೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕನು ತನ್ನ ಮಗ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದಲೂ ರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂದರೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ತನಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಮೂವರು ಸೋದರಸಳಿಯಂದಿರು ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೋಷಕನೂ ತನ್ನ ದುಃಖವೇ ದೊಡ್ಡದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಯಾತನೆಯನ್ನು ತೂಗಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಗ ಕೆಂಪು ಮುಖ, ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಉದುರಿದ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ 'ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕ'ನೊಬ್ಬ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಂತೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾ, 'ನಾವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಲಿ ಜನ್ಮ ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸ್ವಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೆತ್ತವರಿಗಿಂತ ದೇಶದ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಬೇಡವೆಂದರೂ ದೇಶಸೇವೆಗೆ ಧುಮುಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ? ಈಗ ಮಕ್ಕಳು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಹೋದರೆ ನಾವು ಏಕೆ ಅಳಬೇಕು?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, 'ಮಕ್ಕಳು ಮುಪ್ಪಿನ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು, ನಿರಾಶೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸದೆ, ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವೀರರಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ನನ್ನ ಮಗ ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ ತಾನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನಾನು ಶೋಕವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ತೊಟ್ಟಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಆತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಆತನ ಈ ದೃಢವಾದ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದವರೆಲ್ಲರೂ ತಲೆದೂಗುತ್ತಾರೆ. ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದ ತಾಯಿಗೂ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೊಸ ಆಶಾಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಗನ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ, ಆ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡವಳಂತೆ ಆಕೆ ಆತನತ್ತ ತಿರುಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಗ್ಧವಾಗಿ: 'ಹಾಗಾದರೆ... ನಿಮ್ಮ ಮಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ತುಹೋದನಾ?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಈ ಸರಳವಾದ, ಮುಕ್ತವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಆ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ತಾರ್ಕಿಕ ಮುಸುಕನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹರಿದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಮಗ ಇನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆತ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೆಣವಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಟು ಸತ್ಯವು ಆತನಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ದೊಡ್ಡ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆತನ ಮುಖ ವಿಕಾರಗೊಂಡು, ಕರವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಖ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಇಡೀ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೆದುರು ಎದೆ ಒಡೆಯುವಂತೆ ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅಳಲು ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಯ ಮುಂದೆ ಯಾವ ತತ್ತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೂ ತಾಯ್ತನ-ತಂದೆತನದ ಶೋಕವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

 

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು

೧) ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಗ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದು ಯಾಕೆ?

ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ತಮ್ಮ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಈ ಭರವಸೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಯುವಕನ ದೇಶಸೇವೆಯ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು ಮಗ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದಿಢೀರನೆ ಮೂರೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಬೇಕೆಂಬ ತಂತಿ ಬಂದಾಗ ಅವರು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದರು.

೨) ಹೆಂಗಸು ರೈಲಿನೊಳಗೆ ಹತ್ತಿ ಬಂದ ರೀತಿ ಹೇಗಿತ್ತು?

ಸುಲ್ಮೋನಾದಲ್ಲಿ ರೈಲಿನೊಳಗೆ ಹತ್ತಿ ಬಂದ ಹೆಂಗಸು ಭಾರಿ ಕೋಟಿನೊಳಗೆ ತನ್ನ ಮೈಯನ್ನು ತಿರುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಮುಖವನ್ನು ಕಾಲರ್‌ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಗಾಢವಾದ ಶೋಕದಲ್ಲಿದ್ದಳು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಗುರುಗುಟ್ಟುತ್ತಾ, ತೀವ್ರ ಆಂತರಿಕ ಯಾತನೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಳು. ಯುದ್ಧವು ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ಏಕೈಕ ಮಗನನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೆಂಬ ಅಸಹಾಯಕ್ತೆಯಿಂದ ಆಕೆ ಸ್ಮೃತಿಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವಳಂತೆ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದಳು.

೩) ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಪ್ರಕಾರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವುದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥವೇ? ಚರ್ಚಿಸಿ.

ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಪ್ರಕಾರ, ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಲಿ ಜನ್ಮ ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೆತ್ತವರಿಗಿಂತ ದೇಶದ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಬೇಡವೆಂದರೂ ದೇಶಸೇವೆಗೆ ಧುಮುಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈಗಿನ ಮಕ್ಕಳೂ ದೇಶದ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಹೆತ್ತವರು ತಮ್ಮ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ನೀಡಬೇಕು. ಯುವಕರು ಬದುಕಿನ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು, ಸಣ್ಣತನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸದೆ, ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವೀರರಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಶರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಪೋಷಕರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.

೪) ತಾಯಿಯ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲಗಳು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ?

ಏಕೈಕ ಮಗ ಮೂರೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಬೇಕೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸು ತೀವ್ರ ಯಾತನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತ್ತು. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ತಟಸ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ನೆರಳು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯದಿಂದ ಆಕೆ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಗುರುಗುಟ್ಟುತ್ತಾ, ಹೊರಜಗತ್ತಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಆಕೆಗೆ ಹೊಸ ಆಶಾಭಾವನೆ ಮೂಡಿ, ತನ್ನ ಮಗನ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಲುವು ತಾಳಿದಳು. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಕೇಳಿದ 'ನಿಮ್ಮ ಮಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ತುಹೋದನಾ?' ಎಂಬ ಮುಗ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಆಕೆಯ ಒಳಗಿದ್ದ ತಾಯ್ತನದ ತಳಮಳವನ್ನು ಮತ್ತು ಕರುಳಬಳ್ಳಿಯ ನಿರಂತರ ಯಾತನೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

೫) ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಕತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.

ಲುಯಿಜಿ ಪಿರಾಂಡೆಲ್ಲೊ ಅವರ 'ಯುದ್ಧ' ಕಥೆಯು ನೇರ ಯುದ್ಧರಂಗದ ರಕ್ತಪಾತವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಬದಲು, ಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಅನುಭವಿಸುವ ಭೀಕರ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಯಜಮಾನಿಕೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸ ರೂಪಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ರೈಲು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕನೂ ಯುದ್ಧದ ಕರಾಳತೆಗೆ ಬಲಿಯಾದವನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಒಬ್ಬ ತಂದೆಯ ಮಗ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದಲೂ ರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಬಂದರೂ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಮೂವರು ಸೋದರಸಳಿಯಂದಿರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ಹರೆಯದ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕನಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟು ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಹೆತ್ತವರು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಗಳಿಕೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾವಿನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ನಿತ್ಯ ಸಾಯುವಂತಾಗಿದೆ.

ಯುದ್ಧವು ತರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತವೆಂದರೆ ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಂಧತ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು, ಅವರು ಮುಪ್ಪಿನ ಸಣ್ಣತನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸದೆ ವೀರರಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತಾಯಿ ಮುಗ್ಧವಾಗಿ 'ನಿಮ್ಮ ಮಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ತುಹೋದನಾ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆತನ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಧೂಳಿಪಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಗನ ಸಾವಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅರಿವು ಆತನನ್ನು ಎದೆ ಒಡೆಯುವಂತೆ ಅಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದು ಸಾವು ಮತ್ತು ಸತ್ತವರ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಸದ ಶೋಕ ಮಾತ್ರ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಭ್ರಮೆಯ ಮುಸುಕು ಕಳಚಿದಾಗ ಕರುಳಬಳ್ಳಿಯ ದುಃಖವೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಥೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

೬) ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತಂದೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿತ್ತು ವಿವರಿಸಿ.

ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನು ತನ್ನ ಮಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವೀರಮರಣ ಅಪ್ಪಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಂತೆ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ದೊಡ್ಡ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮಗ ಕಳುಹಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಸಂದೇಶದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ತಾನು ಶೋಕವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ತೊಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತಾಯಿ 'ನಿಮ್ಮ ಮಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ತುಹೋದನಾ?' ಎಂದು ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಆತನ ತಾರ್ಕಿಕ ಮುಸುಕು ತಕ್ಷಣ ಕಳಚಿಬೀಳುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಮಗ ಇನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಟು ವಾಸ್ತವದ ಅರಿವಾಗಿ, ಆತನ ಮುಖ ವಿಕಾರಗೊಂಡು, ಜೇಬಿನಿಂದ ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಮುಖ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರೆಲ್ಲರ ಎದುರು ಎದೆ ಒಡೆಯುವಂತೆ ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ಅಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಸ್ಥಿತಿಯು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗಿಂತ ಪುತ್ರಶೋಕವೇ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

೭) ರಾಜ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವೀರ ಮರಣ ಹೊಂದಬೇಕೆನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ? ವಿವರಿಸಿ.

'ಯುದ್ಧ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜನಿಗಾಗಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಒಂದು ಕಡೆ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅದನ್ನು ಮೀರಿದ ಮಾನವೀಯ ದುರಂತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಮಾತುಗಳು ಯುವಕರನ್ನು ಹಾಗೂ ಪೋಷಕರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮ್ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ, ಮಕ್ಕಳು ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ, ಅವರು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ಹರಯದ ಯುವಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಿಂತ ದೇಶದ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಗಡಿ ಕಾಯಲು ಕರೆ ಬಂದಾಗ ಯುವಕರು ಪ್ರಸನ್ನವದನರಾಗಿ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣತನಗಳು, ನಿರಾಶೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಪ್ಪಿನ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು. ಮಗನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ ಪೋಷಕರು ಅಳಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ನಗುತ್ತಾ ಆ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಆತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೂ ಸಹ 'ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ನಮಗಷ್ಟೇ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ, ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಇಂತಹ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಭ್ರಮೆಯು ಹೆತ್ತವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಸಾವನ್ನು ತಾವೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕಥೆಯ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಆ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನು ಎದೆ ಒಡೆದು ಅತ್ತಾಗ, ಈ 'ವೀರಮರಣ'ದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮೈ ಮುಸುಕು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದುವುದು ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಕರುಳಿನ ಬೇಗೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಸಿದ್ಧಾಂತವೂ ಮರೆಸಲಾರದು ಎಂಬ ಕಟು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಥೆಯು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.