ಓದಿಗೂ ಮುನ್ನ: ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಕನ್ನಡ ನೋಟ್ಸ್ (1st Sem) ಪಾಠಗಳ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ 'ಸಾಯೋ ಆಟ' ಕೃತಿಯನ್ನ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದು ಇದರ ಓದುವಿಕೆಯ ಅನುಭೂತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅನುಭವವನ್ನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ವಯೋಮಾನದವರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರಹಸನ (ಅಸಂಗತ/ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ನಾಟಕ) ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮುಖೇನ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸಿ ಅಂಕಗಳ ಗಳಿಕೆಗೂ ಸಹಾಯವಾಗಲಿ ಎನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
೧. ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ: ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ 'ವರಕವಿ' ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ (ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ) ಅವರು ಜನವರಿ ೩೧, ೧೮೯೬ ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್, ತಾಯಿ ಅಂಬಿಕೆ (ಅಂಬವ್ವ). 'ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಧಾರವಾಡದ 'ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪು' ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳೆಂದರೆ 'ಗರಿ', 'ಕಾಮಕಸ್ತೂರಿ', 'ಸೂರ್ಯಪಾನ', 'ನಾದಲೀಲೆ', 'ಅರಳು ಮರಳು', ಮತ್ತು 'ನಾಕುತಂತಿ'. ಇವರ 'ಅರಳು ಮರಳು' ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದರೆ, 'ನಾಕುತಂತಿ' ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ 'ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಲಭಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಫೆಲೋಶಿಪ್, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಕಾವ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಾಟಕಗಳು, ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕವನ್ನು ಸಂಪದ್ಭರಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೨. 'ಸಾಯೋ ಆಟ' ನಾಟಕದ ಸಮಗ್ರ ಸಾರಾಂಶ
ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ 'ಸಾಯೋ ಆಟ' ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರಹಸನ (ಅಸಂಗತ/ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ನಾಟಕ) ಆಗಿದೆ. ಈ ನಾಟಕವು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಢತೆ, ವಿವೇಚನಾಹೀನತೆ, ಆಲೋಚನಾರಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನವಿರಾದ ಹಾಸ್ಯ ಹಾಗೂ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮೂಲಕ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ನಾಟಕವು ಸೂತ್ರಧಾರನ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂತ್ರಧಾರನು 'ಸತ್ತವರು ಕಡೆತನಕ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಮೃತ್ಯುದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ರಂಗಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ನಾಟಕಕಾರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ನಾಟಕಕಾರನು ತನ್ನ ನಾಟಕವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ 'ಟ್ರ್ಯಾಜೆಡಿ' (ದುರಂತ ನಾಟಕ) ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೆಣಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ನಾಟಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಕ್ಕು ನಲಿದು ಆನಂದಿಸುವುದರಿಂದ, ಇದು ನಗೆಯೋ ಅಥವಾ ಅಳುವೋ ತಿಳಿಯದ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವೆಂದರೆ: ಊರಿನಲ್ಲೊಬ್ಬ ಕಳ್ಳನು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಲು ಕನ್ನ ತೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಳೆಯಿಂದ ನೆನೆದು ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿದ್ದ ಮನೆ ಮಾಲೀಕನ ಹಳೆಯ ಗೋಡೆ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ತ ಕಳ್ಳನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಕಳ್ಳಿ, 'ನನ್ನ ಗಂಡನ ಸಾಸಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಬೇಕು, ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣವೇ ಬೇಕು' ಎಂದು ದೊರೆಯ ದರ್ಬಾರಿಗೆ ಬಂದು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೊರೆ ಇಡುತ್ತಾಳೆ. ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದ ದೊರೆ ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ಅನ್ಯಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಗೋಡೆಯ ಮಾಲೀಕನಾದ ಗೃಹಸ್ಥನನ್ನು ಕರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗೃಹಸ್ಥನು 'ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿದವನು ನಾನು, ಆದರೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕೂಲಿಕಾರ ಉಪ್ಪಾರನ ತಪ್ಪಿದು' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಕೊತವಾಲನು ಕೂಲಿಕಾರನನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದಾಗ, ಆ ಕೂಲಿಕಾರನು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ದಿವಾನರ ಕೈಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, 'ನಾನು ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಸುಂದರವಾದ ವೇಶ್ಯೆ (ಸೂಳೆ) ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದಳು; ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ನನ್ನ ಗಮನ ತಪ್ಪಿ ಗೋಡೆ ಸಡಿಲವಾಯಿತು' ಎಂದು ವೇಶ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ತಪ್ಪು ಹೊರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ದೊರೆ ವೇಶ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆಸಿದಾಗ, ಆಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ 'ಗಂಡಸರು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಲು ಹೋದ ಗಂಡಸಿಗೆ ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?' ಎಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲೇಬೇಕೆಂಬ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ದೊರೆ ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ವೇಶ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ಸಾಯಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಿರುಪದ್ರವಿ ಸನ್ಯಾಸಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ವೇಶ್ಯೆಯು ಆತನನ್ನು ತೋರಿಸಿ 'ಈತ ಸನ್ಯಾಸಿ, ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಈತನನ್ನೇ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ದೊರೆ ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ವಧಾಸ್ಥಂಭದ ಬಳಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲು ಕರೆತಂದಾಗ, ಆತನ ಇಬ್ಬರು ತಂಟೆಕೋರ ಶಿಷ್ಯರು ಓಡೋಡಿ ಬಂದು 'ನನ್ನನ್ನು ಮೊದಲು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿ, ಇಲ್ಲ ನನ್ನನ್ನು ಮೊದಲು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿ' ಎಂದು ಜಗಳವಾಡತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ದೊರೆಯು ಈ 'ವಿರಾಟದ ಗುಟ್ಟು' ಏನೆಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಕಿರಿಯ ಶಿಷ್ಯನು ಉಪಾಯದಿಂದ 'ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಪಾದವಿಟ್ಟ ಈ ರುದ್ರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಯಾರು ಮೊದಲು ಸಾಯುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ವಿಶಾಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ! ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಸಾಯುವವರು ಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ!' ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಕಥೆ ಹೆಣೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ದುರಾಸೆಯ ದೊರೆ ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ತಕ್ಷಣ ಸನ್ಯಾಸಿ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಿ, ತಾವೇ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಾಶ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಗಲ್ಲಿಗೇರುತ್ತಾರೆ! ಕೊನೆಗೆ ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸೂತ್ರಧಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರರು 'ಹೀಗೆ ನೋಡುಗರ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಇರಕಿನಲ್ಲಿ ತೂರಿಸುವುದೇ ಸಾಯೋ ಆಟ' ಎಂದು ನಾಟಕವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರ್ಖ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಆಲೋಚನಾರಹಿತ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೇಗೆ ತನ್ನದೇ ಮೂಢತನದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾಟಕವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
೩. ಪಠ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು
೧. ಕಳ್ಳ ಹೇಗೆ ಸತ್ತನು?
ಕಳ್ಳನು ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಮನೆಯೊಂದರ ಗೋಡೆಗೆ ಕನ್ನ ತೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ನೆನೆದು ಸಡಿಲವಾಗಿದ್ದ ಆ ಹಳೆಯ ಗೋಡೆಯು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಳ್ಳನ ಮೇಲೆಯೇ ಸಡನ್ನಾಗಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಗೋಡೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಕಳ್ಳನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಅಸುನೀಡಿದನು.
೨. ಕೊತವಾಲನು ದೊರೆಗೆ ಏನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?
ಕೊತವಾಲನು ದೊರೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, 'ಪ್ರಭುಗಳೇ, ಹಸನಾದ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅರಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದರೂ ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಯಲು ಯಾರೂ ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಈ ನಿರುಪದ್ರವಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಗಿಸಿ ಕೆಲಸ ತೀರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ' ಎಂದು ಧರ್ಮದಂಡನೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ದೊರೆಗೆ ನಿವೇದಿಸುತ್ತಾನೆ.
೩. ಕೂಲಿಕಾರನನ್ನು ಏಕೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಂದರು?
ಕಳ್ಳನು ಸತ್ತ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗೃಹಸ್ಥನು ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ತಾನು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಗೋಡೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟದ ಉಪ್ಪಾರನೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ದೂರಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಕೊತವಾಲನು ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿದ ಅಸಲಿ ಉಪ್ಪಾರನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ಸಿಕ್ಕ ಬಡ ಕೂಲಿಕಾರನನ್ನು ತಪ್ಪುಗಾರನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾನೆ.
೪. ವೇಶ್ಯೆಯ ವಿಚಾರಣೆ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ದೊರೆ ಹೇಳಿದ?
ವೇಶ್ಯೆಯು ಕುಲವಂತೆಯೂ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಗಣ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವವಳೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಾಲ್ಕು ಜನರು ಕೂಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಉಚಿತವಲ್ಲ ಎಂದು ದೊರೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊರೆಯು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಮತ್ತು ವಾಮಕುಕ್ಷಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆಕೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
೫. ದಿವಾನ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕೇಳಿದನು?
ದಿವಾನನು ನಿರುಪದ್ರವಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ವಧಾಸ್ಥಂಭದ ಬಳಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, 'ಎಲೋ ಸನ್ಯಾಸಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲು ನಿನ್ನನ್ನು ಶೂಲಕ್ಕೇರಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕೋ? ನಿನಗೆ ಸಾಯಲು ಸಮ್ಮತಿಯಿದೆಯೇ?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸನ್ಯಾಸಿಯು ತನ್ನ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕೇವಲ 'ಹೌದು' ಮತ್ತು 'ಇಲ್ಲ' ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ.
೬. ಕಳ್ಳಿ ಅಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ವಿವರಿಸಿ?
ಕಳ್ಳಿ ಅಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಆಕೆಯ ಗಂಡನಾದ ಕಳ್ಳನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಹಳೆಯ ಗೋಡೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದು ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಕುಟುಂಬದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಳ್ಳಿಯು ತಾನು ಅನಾಥಳಾದೆನೆಂದು ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ದೊರೆಯ ದರ್ಬಾರಿಗೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ಗಂಡನ ಸಾಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಗಂಡನ ಜೀವಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ದೊರೆಯ ಬಳಿ ಮೊರೆ ಇಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅಭದ್ರತೆ, ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಗಂಡನ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತೀವ್ರ ದುಃಖದಿಂದಾಗಿ ಆಕೆ ದೊರೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಅಳುತ್ತಾಳೆ.
೭. ದೊರೆ ದಿವಾನರಿಬ್ಬರೂ ಗೃಹಸ್ಥನನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು?
ಕಳ್ಳನು ಗೋಡೆ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತಾಗ, ಆ ಗೋಡೆಯ ಒಡೆಯನಾದ ಗೃಹಸ್ಥನನ್ನು ದೊರೆ ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆಸುತ್ತಾರೆ. ದೊರೆಯು ಗೃಹಸ್ಥನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ, 'ನಿನ್ನ ಮನೆಯ ಗೋಡೆ ಬಿದ್ದು ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಸತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಹೆದರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಗೃಹಸ್ಥನು ಭಯಭೀತನಾಗಿ, 'ಮಹಾಸ್ವಾಮಿ, ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿಸಲು ಹಣ ಕೊಟ್ಟವನು ನಾನಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದವನು ಉಪ್ಪಾರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಆ ಉಪ್ಪಾರನೇ ಜವಾಬ್ದಾರ ಹೊರತು ನಾನಲ್ಲ' ಎಂದು ತನ್ನ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವವನ್ನು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿವೇಚನಾರಹಿತರಾದ ದೊರೆ ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ಗೃಹಸ್ಥನ ವಾದವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆತನನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಉಪ್ಪಾರನನ್ನು ಬಂದಿಸಲು ಕೊತವಾಲನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾರ್ಕಿಕ ಆಲೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
೮. ಕೂಲಿಕಾರನು ದಿವಾನರ ಕೈ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ಕೊತವಾಲನು ಅಸಲಿ ಉಪ್ಪಾರನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಬಡ ಕೂಲಿಕಾರನನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆತಂದಾಗ, ಆ ಕೂಲಿಕಾರನು ಭಯದಿಂದ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ ಎದ್ದಾಗ ದಿವಾನರು ಆತನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಭಯವನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಜಾಣ ಕೂಲಿಕಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಟೊಂಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ತೆಗೆದು ದಿವಾನರ ಕೈಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಲಂಚವಾಗಿ ನೀಡಿ 'ಕೈ ಬೆಚ್ಚಗೆ' ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹಣ ಪಡೆದ ದಿವಾನರ ಧೋರಣೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ! ಕೂಲಿಕಾರನು 'ನಾನು ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಸುಂದರವಾದ ವೇಶ್ಯೆಯೊಬ್ಬಳು ಶೃಂಗಾರಗೊಂಡು ಹಾದುಹೋದಳು. ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಗಮನ ಹರಿದು ಗೋಡೆ ಸಡಿಲವಾಯಿತು' ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ನೆಪ ಹೇಳಿದಾಗ, ಲಂಚ ತಿಂದ ದಿವಾನನು ಆತನ ಮಾತನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಕೂಲಿಕಾರನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ವೇಶ್ಯೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
೯. ಸೂಳೆಗೆ ಕಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗು ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ವೇಶ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆಸಿದಾಗ, ಆಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಧೈರ್ಯದಿಂದ 'ಗಂಡಸರು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಲು ಹೋದ ಗಂಡಸಿಗೆ ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?' ಎಂದು ದೊರೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ದೊರೆ ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಂಡು, ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಅಸಂಗತ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಳ್ಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ವೇಶ್ಯೆಗೆ 'ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಾಳಿ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಾಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ' ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ವೇಶ್ಯೆಯಿಬ್ಬರೂ 'ಹೆಂಗಸರು ಹೆಂಗಸನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಇದಾವ ರೀತಿಯ ನ್ಯಾಯ?' ಎಂದು ದೊರೆಯ ಅಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಮೂಢತನವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
೧೦. ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ ಏನಾಯಿತು? ವಿವರಿಸಿ.
೧೧. ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಧಾರನ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ.
೧೨. 'ಸಾಯೋ ಆಟ' ನಾಟಕದ ಮಹತ್ವವೇನು? ವಿವರಿಸಿ.
೧೩. ಗೃಹಸ್ಥ, ದೊರೆ, ದಿವಾನ, ಕಳ್ಳಿ, ಸೂಳೆ, ಕೊತವಾಲ, ಇಬ್ಬರು ಶಿಷ್ಯರು ಇವರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಮೂರು ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡಿ.
ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ನ ಉಳಿದ ಪಠ್ಯಗಳನೋಟ್ಸಗಳು
ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಕನ್ನಡ ನೋಟ್ಸ್ (1st Sem) ಪಾಠಗಳ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳಿಗೆ ಪಾಠದ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 👇
ಘಟಕ ೧ : ಬಾಲ್ಯ
ಘಟಕ ೨ : ಭೂಮಿ- ೨.೨. ತೋಟದವನು - ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್
ಘಟಕ ೩ : ಹಾಸ್ಯ- ೩.೨ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಅನುಭವ
- 8.೩ . ಸಾಯೋ ಆಟ - ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ
ಘಟಕ ೪ : ಶಾಂತಿ- ೪.೧ ಯುದ್ಧ
- ೪.೨ ವಿಭಜನೆಯ ಶಾಪ
- ೪.೩ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯಿತು
ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್‌ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ👇👇
ಘಟಕ ೨ : ಭೂಮಿ
- ೨.೨. ತೋಟದವನು - ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್
- ೩.೨ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಅನುಭವ
- 8.೩ . ಸಾಯೋ ಆಟ - ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ
- ೪.೧ ಯುದ್ಧ
- ೪.೨ ವಿಭಜನೆಯ ಶಾಪ
- ೪.೩ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯಿತು