|
‘ಪಂಡಿತನ ಸಂಕಟ’ ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶ
‘ಪಂಡಿತನ ಸಂಕಟ’ ಅ.ರಾ. ಮಿತ್ರ ಅವರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ವ್ಯಾಕರಣದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೂಪಕಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬದುಕಿನ ತಳಮಳಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಗೆಯುಕ್ಕಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆಯು ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರೆಂಬ ಬಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರ ಮುಂದೆ ಕಣ್ಣೀರಿಡುವ ಕರುಣಾಜನಕ ದೃಶ್ಯದಿಂದ.
ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರು ಮೂಲತಃ ಬಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದು, ಭಾಷಾ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳೇ ಅವರ ಉಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ರಂಗಮ್ಮಳ ಭಾಷಾ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಮಹಾ ವಿಪತ್ತಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಮದುವೆಗೆ ಮೊದಲು ಇಬ್ಬರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 'ಸಂಧಿ'ಗೊಂಡು, ನಂತರದ ಪ್ರಣಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಸ್ವರಗಳು ಸೇರಿ 'ಬುದ್ಧಿ ಲೋಪ'ವಾಗಿ, ಪ್ರೇಮದ ಅತಿರೇಕಗಳೆಂಬ 'ಆಗಮ'ವಾಗಿ ಕಡೆಗೆ ಅವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮದುವೆಯಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಡಿತರ ಬದುಕು ಕೇವಲ 'ಅಮ್ಮನವರ ಗಂಡ' ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಪತ್ನಿಯ ಮುಂದೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ನಡೆಯದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಂಡತಿಯ ಬಿರುನುಡಿಗಳು ಅವರಿಗೆ 'ಕಠೋರ ಉಪಸರ್ಗ'ಗಳಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದ 'ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರ'ಗಳಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಆಯವ್ಯಯವು ಸಾಲದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದರೂ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಅದಾವುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನಿರಂತರ ಬದ್ಧಳಾಗಿ 'ಅವ್ಯಯ'ದಂತೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಏನಾದರೂ ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಕೆ 'ಅನುನಾಸಿಕ'ದಲ್ಲಿ ಗೊಣಗಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಪತ್ನಿಯ ನಾಲಿಗೆ ಸದಾ ಹರಿದ ಹಳೆ ಕವಚದಂತೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಪತ್ನಿಯ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ವರ್ತನೆಯೂ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡ 'ವರ್ಗದ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರ'ಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಮಗ 'ಊ' ಕಾರದಂತೆ ಕಾಲು ಹಿಡಿದು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೇ ಮಗ ತಲೆಯಿಲ್ಲದ 'ಖಟಲ'ದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕೊನೆಯ ಮಗ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ತಲೆಹಾಕುವ 'ಬಿಂದು'ವಿನಂತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಮಗಳು 'ತತ್ಸಮ'ಳಾಗಿ ಇಡೀ ಬೀದಿಯ ಗಲೀಜು ಹುಡುಗರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ.
ಈ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಯಾತನೆಗಳ ನಡುವೆ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇತ್ತ ವೈದ್ಯರು ಕೂಡ ಪಂಡಿತರ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿ ದಣಿದು ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ತಂದೆಯವರಾದ ನಿವೃತ್ತ ಛಂದಃಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತರು ಮಗನ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ವೈದ್ಯರು ಪಂಡಿತರ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ ವೈದ್ಯರ ತಂದೆಯೂ ಸಹ 'ಅಯ್ಯೋ ಪಾಪ, ಆತನ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಲಲಿತ ರಗಳೆಯಂತೆ ಬದುಕು ಸಾಗಲಿಲ್ಲ, ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಂತೂ ಮೊದಲೇ ಒಗ್ಗಲಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಛಂದಸ್ಸಿನ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲೇ ಪಂಡಿತನ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ! ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಇಡೀ ದಿನ ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸಿನ ರೂಪಕಗಳ ಸುನಾಮಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದಂತಾಗಿ ತಲೆತಿರುಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಛೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಸೊಗಸಾದ ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಚಮತ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪಠ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಪಂಡಿತರ ಹೆಸರೇನು ಮತ್ತು ಅವರು ಯಾವ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಂಡಿತರ ಹೆಸರು 'ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರು'. ಇವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಪಂಡಿತರಾಗಿ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪದಗಳ ನಿಯಮಗಳೇ ಅವರ ಇಡೀ ಜೀವ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಸರ್ವಸ್ವವಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಅ.ರಾ. ಮಿತ್ರ ಅವರ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ‘ಪಂಡಿತನ ಸಂಕಟ’ ಲೇಖನದ ಕರ್ತೃವಾದ ಅ.ರಾ. ಮಿತ್ರ ಅವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು 'ರಾಮಣ್ಣ' ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು 'ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ'. ಅ.ರಾ. ಮಿತ್ರ ಅವರು ೧೯೩೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೫ ರಂದು ಇವರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಕಾರರಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಡಾಕ್ಟರವರ ತಂದೆ ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕೆಲಸದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಲೇಖಕರ ತಂದೆಯವರು ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡ ವಿದ್ವಾನ್ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ (Teacher Training School) ಛಂದಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಂಡಿತರಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರೂ ಸಹ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸಿನ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: “ನೆಂಗೆ ಹುಚ್ಚೂ ಇಲ್ಲ — ಬಪ್ಪೂ ಇಲ್ಲ ಡಾಕ್ಟ್ರೆ” ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರು ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲೇ ಸದಾ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾತ್ವಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಮನೆಯ ಭಾಷಾ ಗೊಂದಲದಿಂದಾಗಿ ಪತ್ನಿ ಅವರಿಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದ್ಗೃಹಸ್ಥರೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ವೈದ್ಯರ ಮುಂದೆ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ ಈ ಆಕ್ರೋಶದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಪಂಡಿತರು ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತೊಂದರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ರಂಗಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ನಿ ರಂಗಮ್ಮಳ ಬಿರುನುಡಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಕಠೋರ 'ಉಪಸರ್ಗ'ಗಳಂತೆ ಚುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದವು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹರಣವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ 'ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರ'ಗಳಂತಾಗಿತ್ತು. ಆಯವ್ಯಯವು ಮಿತಿಮೀರಿದರೂ ಆಕೆ ಖರ್ಚಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಬಾಧಿತ 'ಅವ್ಯಯ'ದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಇನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ತಾಯಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುವ 'ವರ್ಗದ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರ'ಗಳಂತಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಮಗ 'ಊ' ಕಾರದಂತೆ ಕಾಲು ಹಿಡಿದು ಜಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೆಯವನು ತಲೆಯಿಲ್ಲದ 'ಖಟಲ'ನಾಗಿದ್ದನು. ಕೊನೆಯ ಮಗ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಮೂಗು ತೂರಿಸುವ 'ಬಿಂದು'ವಿನಂತಿದ್ದು, ಮಗಳು ಗಲೀಜು ಹುಡುಗರೊಂದಿಗೆ ತಿರುಗುವ 'ತತ್ಸಮ'ಳಾಗಿದ್ದಳು. ಹೀಗೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯಾಕರಣದ ದೋಷಗಳ ಮೂರ್ತರೂಪವಾಗಿ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಸಂಕಟ ತಂದಿತ್ತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: ಪಂಡಿತರು ಮದುವೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರ ಮದುವೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ 'ಭೂತಕಾಲದ ಪ್ರಸಂಗ'. ಅವರು ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರ ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಾಕರಣದ 'ಸಂಧಿ' ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾದವು. ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಸ್ವರಗಳು ಸೇರಿ ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 'ಲೋಪ'ವಾಯಿತು. ಕವಿಗಳು ಪ್ರಣಯ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಹುಚ್ಚು ಹಂಬಲದ 'ಆಗಮ'ವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಆ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯೂ ಆಯಿತು. ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಸಿಹಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಮಾತುಗಳು ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಕೇವಲ ಆದೇಶಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಕಶ ತೊದಲುವಿಕೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ, ಅವರ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಯಾತನಾಮಯ ಪ್ರಹಸನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೭: ಡಾಕ್ಟರವರ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಪಂಡಿತರ ಕುರಿತು ಇದ್ದಂತಹ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ವೈದ್ಯರ ತಂದೆಯವರು ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ವೈದ್ಯರು ಪಂಡಿತರ ಕರುಣಾಜನಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ತಂದೆಯವರು ತೀವ್ರವಾದ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಪಂಡಿತರಿಗೆ ವ್ಯಾಕರಣವೇ ಪ್ರಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಊಟ-ತಿಂಡಿ ಬಿಟ್ಟು ಸೂತ್ರಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ 'ಸಾಂಗತ್ಯ' ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಪಂಡಿತರ ಬದುಕು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ 'ಲಲಿತ ರಗಳೆ'ಯಂತೆ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ವರ್ತನೆಯು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದ 'ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ'ಯಾಗಿ ಒಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲೂ ಅವರಿಗೆ ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಯ ಯಾತನೆ ಬಂದದ್ದು ಅವರ ಗ್ರಹಚಾರ ಎಂದು ತಂದೆಯವರು ಛಂದಸ್ಸಿನ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲೇ ಮರುಗಿದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೮: “ಅಪ್ಪನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಬಂದದ್ದು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲ ಮೂರ್ಛೆ” ಎಂದು ಡಾಕ್ಟರು ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಉತ್ತರ:
ವೈದ್ಯರಾದ ಲೇಖಕರು ಇಡೀ ದಿನ ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಸುದೀರ್ಘ
ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅತ್ಯಂತ ದಣಿದು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ದಾಂಪತ್ಯದ ಯಾತನೆ, ಮಕ್ಕಳ ಕಾಟ ಮತ್ತು
ಪತ್ನಿಯ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಂಧಿ, ಆಗಮ, ಲೋಪ, ವ್ಯಂಜನ, ಅವ್ಯಯ ಮತ್ತು ಅನುನಾಸಿಕಗಳಂತಹ
ಕಠಿಣ ವ್ಯಾಕರಣ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲೇ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಠಿಣ ಶಬ್ದಗಳ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ
ವೈದ್ಯರ ತಲೆ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿತ್ತು. ಹೇಗೋ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ೧೧ ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರ
ನಿವೃತ್ತ ಛಂದಃಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತರಾದ ತಂದೆಯು ಮಗನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ತಾವೂ ಸಹ ಅದೇ ಭಾಷಾ
ರಾಗವನ್ನು ಎಳೆದರು.
ತಂದೆಯವರು ಪಂಡಿತನ ಕಷ್ಟವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, 'ಆತನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದುಕು
ಲಲಿತ ರಗಳೆಯಂತೆ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ, ಮದುವೆಯು ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಂತೆ ಒಗ್ಗಲಿಲ್ಲ, ಪತ್ನಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣನಾದ
ಗಂಡನನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಕಾಣಬಾರದಿತ್ತು' ಎಂದು ಶುದ್ಧ ಛಂದಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಪಂಡಿತನ ಕಠಿಣ ವ್ಯಾಕರಣದ ಯಾತನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೇಸತ್ತಿದ್ದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ
ಸ್ವಂತ ತಂದೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಛಂದಸ್ಸಿನ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಬೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಅತಿಯಾದ
ಮಾನಸಿಕ ದಣಿವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ವ್ಯಾಕರಣದ ಪೀಡನೆಯ ನಂತರ ಈಗ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪ್ರಹಾರವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ
ಅವರ ಸಹನಾ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿಹೋಯಿತು. ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಭಾಷಾ ನಿಯಮಗಳ ಉನ್ಮಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗಿ,
ತೀವ್ರ ಆಘಾತದಿಂದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಲೆತಿರುಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಛೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬಂದಂತಾಯಿತು.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ "ಅಪ್ಪನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಬಂದದ್ದು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲ
— ಮೂರ್ಛೆ!" ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಉದ್ಗರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೯: ಡಾಕ್ಟರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ಸಂಕಟವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ.
ಉತ್ತರ:
ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಯ ವೈದ್ಯರಾದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರಿಂದ ಎದುರಾದ ಸಂಕಟ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ
ಹಾಸ್ಯಭರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅದೊಂದು ದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ವೈದ್ಯರು ಮನೆಗೆ
ಹೊರಟು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಲೇಖಕರೂ ಹೊರಡಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರು
ಅವರ ಕೈಹಿಡಿದು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದರು. ಪಂಡಿತರು ತಮಗೆ ಹುಚ್ಚಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾ
ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದುರಂತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ವ್ಯಾಕರಣ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳ ಮೂಲಕ ಸುದೀರ್ಘ
ಪ್ರವಚನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ
ಪಂಡಿತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಯಿತು.
ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು 'ಕಠೋರ ಉಪಸರ್ಗ'ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು 'ವ್ಯಂಜನ'ದಂತೆ
ವಿವರಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು 'ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರ, ಬಿಂದು, ತತ್ಸಮ'ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ ಸುದೀರ್ಘ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.
ಈ ಅಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿಲಕ್ಷಣ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ವೈದ್ಯರ ತಲೆ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿತ್ತು.
ಕೊನೆಗೆ ಪಂಡಿತರ ಪ್ರವಚನ ಮುಗಿದು ವೈದ್ಯರು ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಾಗ ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಇಡೀ ದಿನದ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆಯಾಸದಿಂದ ನಲುಗಿದ್ದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ
ಆಘಾತ ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ತಂದೆಯವರು ಲೇಟಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೇಳಿದಾಗ, ವೈದ್ಯರು ಪಂಡಿತನ
ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ತಂದೆಯೂ ಸಹ ನಿವೃತ್ತ ಛಂದಃಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಮಗನಿಗೆ
ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವ ಬದಲು ಪಂಡಿತನ ಕಷ್ಟವನ್ನು 'ಸಾಂಗತ್ಯ, ಲಲಿತ ರಗಳೆ, ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ, ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ'
ಮುಂತಾದ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪದಗಳಲ್ಲೇ ವಿವರಿಸತೊಡಗಿದರು. ಹೀಗೆ ಹಗಲಿಡೀ ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಕಠಿಣ
ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಾಕಾಗಿದ್ದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ತಂದೆಯಿಂದಲೂ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಮತ್ತೊಂದು
ಕಠಿಣ ಪಾಠ ಕೇಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧೦: ಪಂಡಿತರು ಹಾಗೂ ಡಾಕ್ಟರವರ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಗುಂಡೋ ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ಇಡೀ ಪ್ರಬಂಧದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮನ್ನು
ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವ ಪತ್ನಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾ ವೈದ್ಯರ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಅಳಲನ್ನು
ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಪಂಡಿತರು, 'ನನಗೆ ಹುಚ್ಚೂ ಇಲ್ಲ, ಬಪ್ಪೂ ಇಲ್ಲ ಡಾಕ್ಟ್ರೆ.
ನಾನು ಒಬ್ಬ ಬಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಪಂಡಿತ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ಪುಣ್ಯ ಕಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ'
ಎಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯರು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು
ವರ್ಷಗಳ ಸಂಸಾರಿಕ ಯಾತನೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಕರಣದ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಅವರು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಸುಂದರ ಆರಂಭವನ್ನು 'ದೃಷ್ಟಿಗಳ ಸಂಧಿ' ಮತ್ತು 'ಸ್ವರಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ' ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿ,
ನಂತರದ ಕಟು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಂಡತಿಯ ಬಿರುನುಡಿಗಳು ತಮಗೆ ಕರ್ಕಶ 'ಉಪಸರ್ಗ'ಗಳಾಗಿ
ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ ಎಂದು ದೂರುತ್ತಾರೆ. 'coffee ತಿಂಡಿ ಮಾಡಿಕೊಡು' ಎಂದು ಸ್ನೇಹಿತರ ಮುಂದೆ ಕೇಳಿದರೆ
ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ 'ಕಠೋರೋಪಸರ್ಗ'ಗಳ ಉತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯ ಖರ್ಚು ನಿರಂತರವಾಗಿ
ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೆಂಡತಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದ 'ಅವ್ಯಯ'ದಂತೆ ಇದ್ದಾಳೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ
'ಅನುನಾಸಿಕ'ದಲ್ಲಿ ಗೊಣಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳ ಕಾಟವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಅವರು
ತಾಯಿಯ ಸೆರಗು ಹಿಡಿದು ತಿರುಗುವ 'ವರ್ಗದ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರ'ಗಳಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೂರುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ
ಪಂಡಿತರು ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಸಂಬೋಧನಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರನ್ನು 'ಹೇ ವೈದ್ಯ ಮಹಾಶಯರೇ!'
ಎಂದು ಕರೆದು, ಪತ್ನಿಯ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಇಡೀ ಸಂಭಾಷಣೆಯು
ಪಂಡಿತನ ಕರುಣಾಜನಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಭಾಷಾ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಅದ್ಭುತ
ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಚಮತ್ಕಾರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೊಗಸಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
