ಕವಿತೆಯ ಸಾರಾಂಶ
ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥದ ವಿರುದ್ಧ ಬುದ್ಧನ ಆದರ್ಶಗಳ ಮರುಚಿಂತನೆ:
ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ ಅವರ ‘ಬುದ್ಧನಂತೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಾನು’ ಕವಿತೆಯು
ಜಾಗತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ
ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧೋನ್ಮಾದದ ನಡುವೆ ಬುದ್ಧನ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ತತ್ವಗಳು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ
ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿತೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಕವಿ ತನ್ನ
ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ಅಂದು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಿಗೆ ಕಾಡಿದ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜನ್ಮದ
ತಲ್ಲಣಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಮಗೂ ಕಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕವಿ ತಾವು ಎಲ್ಲ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು
ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಂತೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಅಲೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ
ಅಸಹಾಯಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ತ್ಯಾಗ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ಜ್ಞಾನದ ವಿಕಸನ:
ಅಂದು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನು ಸಕಲ ರಾಜವೈಭೋಗಗಳನ್ನು, ಸಿರಿಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೊರೆದು
ನದಿ, ಕೆರೆ, ಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಕಂಡ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ‘ಮುಂದೇನು?’ ಎಂಬ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ
ಹಾಕುತ್ತಾ ಅಲೆದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಂಡು
ಬುದ್ಧನಾದನು. ಆತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹೋನ್ನತವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಆತ ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಳಕಿನ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಡು ಕ್ರೂರಿ ದರೋಡೆಕೋರ ಅಂಗುಲೀಮಾಲನನ್ನು ಮರುಳಾಗಿಸಿ ಅವನ
ಹೃದಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು; ಪುತ್ರ ಶೋಕದಿಂದ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿ ಗೌತಮಿಯ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರಸಿ ಸಾಂತ್ವನ
ನೀಡಿದನು. ದೇಶದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಅಮೃತವನ್ನು ಹಂಚಿದ ಚಲುವ ಚಂದ್ರನಾಗಿ
ಬುದ್ಧನು ಬೆಳಗಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಕವಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಹಂಬಲ:
ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಅಪಚಾರವೆಸಗಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಯುದ್ಧಗಳು, ಕಗ್ಗೊಲೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಮಾರಣಹೋಮ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕಿನ ಹಾವಳಿ
ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜರುಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಅಶಾಂತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬುದ್ಧನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ,
ಬುದ್ಧನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಹನೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಕವಿ
ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬುದ್ಧನ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಜನರ ನಡುವೆ ಕವಿಯೂ ಆತನ
ಬರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾತರದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧದ ಉನ್ಮಾದದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶಾಂತಿಯ ಬಿಳಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳು
ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಹಾರಾಡಬೇಕಾದರೆ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಮಾತ್ರ ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ
ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದು ಈ ಕವಿತೆಯ ಆಳವಾದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಪಠ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು
೧. ಬುದ್ಧನನ್ನು ಸಾಕಿದ ತಾಯಿ ಯಾರು?
ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ ಮಹಾಮಾಯಾದೇವಿ ಬುದ್ಧನ ಜನನದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಸಾಕು ತಾಯಿ ಮಹಾಪ್ರಜಾಪತಿ ಗೌತಮಿ. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಗೋಳಿಡುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿ ಗೌತಮಿಯ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರಸಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿದ ಕರುಣಾಮಯಿ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨. ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾದದ್ದು ಎಲ್ಲಿ?
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಿದ್ದು ಗಯಾದ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ. ಅವನು ಸಾಂಸಾರಿಕ ಸುಖಗಳನ್ನು, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಸತ್ಯದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ಕಾಡು, ನದಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾಗಿ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಬುದ್ಧನಾದನು ಎಂದು ಕವಿ ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೩. ಬುದ್ಧ ಯಾರಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ತೋರಿದ?
ಬುದ್ಧನು ಲೋಕದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕ್ರೂರಿ ದರೋಡೆಕೋರನಾದ ಅಂಗುಲೀಮಾಲನಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ತೋರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪುತ್ರ ಶೋಕದಿಂದ ಗೋಳಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಮುಗ್ಧ ತಾಯಿ ಗೌತಮಿಯ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರಸಿ ಅವಳ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿದನು. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಿಂಸೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೂರಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೃದಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಿ ಶಾಂತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು.
೪. ಕವಿ ತನ್ನ ಮನದಾಳದ ನೋವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಾನೆ?
ಕವಿ ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ ಅವರು ತನ್ನ ಮನದಾಳದ ತಳಮಳ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ತನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ 'ಗೆಳತಿ'ಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಂಸೆ, ಕಗ್ಗೊಲೆ ಹಾಗೂ ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕಂಡು ಕವಿ ನೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಿಗೆ ಕಾಡಿದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ತಮಗೂ ಕಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೆಳುತ್ತಾ ಕವಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
೫. ಕವಿ ಏನಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ? ಯಾರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮನದ ನೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ?
ಕವಿ ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬುದ್ಧನಾಗದಿದ್ದರೂ, ಬುದ್ಧನ ಆದರ್ಶಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು "ಬುದ್ಧನಂತೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಬದುಕಲು" ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿನ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನ ಕದಡಿದ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹರಡುವ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಸಾತ್ವಿಕ ಜೀವವಾಗಲು ಅವರು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕವಿ ಸಮಾಜದ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಕಗ್ಗೊಲೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಉನ್ಮಾದಗಳನ್ನು ಕಂಡು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮನದಾಳದ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು ಮತ್ತು ತಳಮಳವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತಳಾದ 'ಗೆಳತಿ'ಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳೇ ತನ್ನ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಶಬ್ದವಾಗಿ, ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಹಾದಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗಬೇಕೆಂದು ಕವಿ ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
೭. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನಂತೆ ಆಗುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕವಿತೆ ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ?
ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನಂತೆ ಬದುಕುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿತೆಯು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯವೂ ಕಗ್ಗೊಲೆ, ದರೋಡೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಮಾರಣಹೋಮ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕಿನ ಆಡಳಿತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಕಠೋರ ಸ್ವಾರ್ಥ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಂತೆ ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬುದ್ಧನಾಗುವುದು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕವಿ ಸ್ವತಃ ತಾನೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಹೊರಡಲು ತನಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನಾಗುವ ಹಾದಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೮. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಬುದ್ಧನಾದ ಕಾಲಕ್ಕೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕವಿತೆ ಹೇಗೆ ಬಿಂಬಿಸಿದೆ?
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನು ಬುದ್ಧನಾದ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಇಂದಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಇರುವ ಬಲವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕವಿತೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ ಭೋಗಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತೊರೆದು ಕಾಡು-ಮೇಡುಗಳನ್ನು ಅಲೆಯುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿತ್ತು. ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಬುದ್ಧನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಲೋಕವು ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ, ಮಕ್ಕಳ ಕಗ್ಗೊಲೆ, ನಿರಂತರ ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕಿನ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಹೊರನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಅಸಹಾಯಕತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದು ಬುದ್ಧನು ಕ್ರೂರಿ ಅಂಗುಲೀಮಾಲನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗೆದ್ದಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಇಂದು ಇಡೀ ಸಮಾಜವೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದು ಶಾಂತಿ ಹರಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ.
೯. 'ಯಾರದ್ದೋ ಶ್ರಮ ಯಾರಿಗೋ ಫಲ' ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕವಿತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶದೀಕರಿಸಿ.
‘ಯಾರದ್ದೋ ಶ್ರಮ
ಯಾರಿಗೋ ಫಲ’ ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿಯು ಶ್ರಮದ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ತ್ಯಾಗದ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು
ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ ಅವರ ‘ಬುದ್ಧನಂತೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಾನು’ ಕವಿತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ
ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ವಿಶದೀಕರಿಸಬಹುದು.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಇದು ಬುದ್ಧನ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನು ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಸಕಲ ಭೋಗಭಾಗ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿರಿಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಮಾನವಕುಲವನ್ನು
ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ದುಃಖ ಮತ್ತು ನೋವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಹೊರಟನು.
ಕಾಡುಮೇಡುಗಳನ್ನಲೆದು, ಹಳ್ಳಕೊಳ್ಳಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಬುಡದಲ್ಲಿ
ಜ್ಞಾನೋದಯ ಪಡೆದನು. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನು ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಲ್ಲ,
ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಕಾರುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಲು ಮಾಡಿದುದಾಗಿತ್ತು.
ಬುದ್ಧನ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶ್ರಮದ ಮಹೋನ್ನತ ಫಲವನ್ನು ಇಡೀ ಮನುಕುಲವು ಇಂದು ಸವಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದ ಬುದ್ಧನ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ
ಶಾಂತಿಯ ಅಮೃತಫಲವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರದ್ದೋ ಶ್ರಮ ಮತ್ತಾರದ್ದೋ
ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಫಲ ನೀಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು
ಇದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಕಲಿಯುಗದ ಕರಾಳ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಬಡವರು, ರೈತರು ಮತ್ತು
ಮುಗ್ಧ ಜನರು ದಿನವಿಡೀ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರಮಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಶ್ರಮದ ನಿಜವಾದ ಲಾಭವನ್ನು
ಸಮಾಜದ ಪ್ರಭಾವಿ ಶೋಷಕರು ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ದೋಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮುಗ್ಧ ಮಕ್ಕಳ ಮಾರಣಹೋಮ ಮತ್ತು
ಯುವಕರನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಕೊಡುವ ಬಂದೂಕು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿಂದೆ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥ ಲಾಭದ ಸಂಚು ಅಡಗಿದೆ. ಬಡ ಸೈನಿಕರು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತೆತ್ತರೆ, ಅದರ ರಾಜಕೀಯ
ಫಲವನ್ನು ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮುಗ್ಧ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬಲಿದಾನ ಮತ್ತು
ದುಡಿಮೆಯ ಶ್ರಮವು ಕೆಲವು ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಗಳ ,
ಶ್ರೀಮಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಖಕ್ಕೆ ಫಲವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಹಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಕವಿತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ
ನಾವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು.
ಅಲ್ಲದೆ, ಇಂದಿನ ಜಾಗತೀಕರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು
ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಹಣ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಶಕ್ತಿಗಳು ಆ ಶ್ರಮದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ರೈತರಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ
ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಧ
ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯಬಯಸುವ ಮಕ್ಕಳ ಆಸೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊಸಕಿ ಹಾಕಿ, ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ
ಮಾಡುವ ಪೋಷಕರ ವರ್ತನೆ ಕೂಡ ಈ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕವಿ ಈ ಶೋಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ
ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಬದುಕನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬುದ್ಧನ ಕರುಣೆಯ ಹಾದಿಯೇ ಏಕೈಕ ಅನಿವಾರ್ಯ ಮಾರ್ಗ
ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
೧೦. ಬುದ್ಧನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕವಿತೆ ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ? ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ
ಅವರ ‘ಬುದ್ಧನಂತೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಾನು’ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ,
ಕರುಣಾಮಯಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ
ಮೂಡಿಬರುವ ಬುದ್ಧನ ಬಹುಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಬುದ್ಧನು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ತ್ಯಾಗದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮಾನವನ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ
ತಳಮಳ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನು ಸಕಲ ಸಿರಿಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಭೋಗಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು
ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದನು. ಸತ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾಡು, ನದಿ, ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸುತ್ತುತ್ತಾ
ಸಿಕ್ಕ ಸಿಕ್ಕವರಿಗೆಲ್ಲ ‘ಮುಂದೇನು? ಮುಂದೇನು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮ ಅನುಭವಿಸಿದನು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳಚಿಕೊಂಡು
ಜ್ಞಾನೋದಯ ಪಡೆದು ಬುದ್ಧನಾದನು. ಈ ಮಹಾತ್ಯಾಗವು ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಕರುಣಾಮಯಿ ಗುರುವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಬುದ್ಧನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಕತ್ತಲೆಯ
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆಸಿದವನು ಬುದ್ಧ. ತನ್ನ
ನಗುಮುಖ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕ್ರೂರಿಯಾದ ದರೋಡೆಕೋರ ಅಂಗುಲೀಮಾಲನಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೋನೆಯ ಮಳೆಯನ್ನು
ಸುರಿಸಿ ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು. ಪುತ್ರ ಶೋಕದಿಂದ ಗೋಳಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಮುಗ್ಧ ತಾಯಿ ಗೌತಮಿಯ
ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರಸಿ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿದನು. ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಹೃದಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನಮುಟ್ಟಿ ಎಲ್ಲರ
ಮುಖದಲ್ಲೂ ನಗು ಮೂಡಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ ಬುದ್ಧ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ತಣ್ಣನೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲುವಂತೆ
ಬುದ್ಧನು ಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಅಮೃತವನ್ನು ದೇಶದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ
ಹಂಚಿದ ಚಲುವ ಚಂದ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಬುದ್ಧನು ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಯ ದೂತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದಿನ ಕದಡಿದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯವೂ
ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೊಲೆ, ಸುಲಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಮಾರಣಹೋಮ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದೂಕು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು
ಬುದ್ಧನ ಶಾಂತಿಯ ಸಂದೇಶವೇ ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಕರುಣೆಯ
ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಶಾಂತಿ ದೂತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಬುದ್ಧನ ನಗು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾತ್ವಿಕ ನಡೆ
ಇಡೀ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತ್ತು. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿರುವ ಕಾಗೆ, ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಕುಗೆಟ್ಟ
ಜನಾಂಗವು ಬುದ್ಧನ ಬರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಳಕು ಸಮಾಜದ
ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಿ ಹೊಸ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಕವಿಯು ಬುದ್ಧನನ್ನು ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಇಂದಿನ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ
ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಜೀವಂತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂದಿನ ಅರಾಜಕತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬುದ್ಧನಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು
ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಕವಿ ತಾವೇ ಧರಿಸಿರುವ ಈ ಧ್ಯಾನದ
ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ತಮಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗಲಿ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಾರಾಡುವಂತಾಗಲಿ
ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಬುದ್ಧನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ದಾರಿ ತೋರುವ
ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದೆ.
