ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ:
ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ: (ಜನನ 26 ಆಗಸ್ಟ್ 1959) ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರ,
ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕ. ಅವರು ತಮ್ಮ ತೀಕ್ಷ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮರದೊಳಗಿನ ಕಿಚ್ಚು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಧ್ಯಯನ ಲೋಕ ವಿರೋಧಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೂಫಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ..
ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ
೧ ಕಟ್ಟೆ ಪುರಾಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಹಳ್ಳಿ ಚಿತ್ರ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಬಿ. ಚಂದ್ರೇಗೌಡರ ‘ಕಟ್ಟೆಪುರಾಣ’ ಕೃತಿಯು ನಾಗಮಂಗಲ ಭಾಗದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನಜೀವನ, ಅಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳು, ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರವೇಶ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ತಮಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಟುವಾದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨ ನಾಗಮಂಗಲದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಹೇಳಿರುವುದೇನು?
ಉತ್ತರ::ಲೇಖಕರು ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕು ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ನೀರಾವರಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದರೂ, ನಾಗಮಂಗಲದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಡಿಮೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಜನರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬೈ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೇರೆ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
೩. ಹುಡುಗನಿಗೆ ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿ ಏಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ?
ಲೇಖಕ ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಅಥಣಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನವನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ದೊರೆತಾಗ, ಯಾವ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಲೇಖಕರನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ತನ್ನ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅವನು ದಲಿತ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ನೋವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದನು. ಜಾತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಆ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಧುರವಾದ ನೆನಪುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನೀಡುವ ಬದಲು ನೋವು ಮತ್ತು ಅವಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಅವನು ಬಯಸಿದನು.
ಈ ಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯೂ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಟುವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾವುಕವಾಗಿ ಹೊಗಳದೆ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
೪. ಹಳ್ಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶಯಗಳೇನು?
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಗ್ರಾಮಜೀವನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸಿದ್ದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ‘ಹಿಂದ್ ಸ್ವರಾಜ್’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಗರಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಯುವಕರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರಮವನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಹಕಾರ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಜಾತಿ-ಭೇದ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕುವಂತಹ ಗ್ರಾಮಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಕನಸಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶಯದಂತೆ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ, ಸಮಾನತೆಯ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯಭರಿತ ಸಮಾಜಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯುವಕರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ಅವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
೫. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚೈತನ್ಯ ಎಂತಹದು? ವಿವರಿಸಿ
ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಚೈತನ್ಯದ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಕಳೆದ 20–25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾವಿರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆ.
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಾಡುಗಳ ಪರಂಪರೆ, ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಪರಂಪರೆ, ನಾಟಕಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಗುಣಗಳು ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬಲ್ಲ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳೂ ಇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ರಮಣೀಯವಾಗಿ ಹೊಗಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೆಟ್ಟ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು.
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ನಗರಗಳಿಗೂ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡಬಲ್ಲವು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಅವುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
೬. ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆಯವರು ಬರೆದಿರುವ ಈ ಲೇಖನದ ಆಶಯವೇನು? ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆಯವರ ‘ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ನಾವು ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆಯಬೇಕು’ ಎಂಬ ಲೇಖನದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವೆಂದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮಾನವೀಯತೆ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಂದ ನಗರಗಳಿಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾವುಕವಾಗಿ ಹೊಗಳದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಲೇಖಕರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾವಿರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಪಾರವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡು, ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಪರಂಪರೆ, ನಾಟಕ, ಜಾತ್ರೆ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದಂತಹ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವೂ ಇದೆ. ಲೇಖಕರ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದಲಿತನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅವನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯ ಇನ್ನೂ ಇರುವುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ, ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಮತ್ತು ಬಿದಿರುಪುಟ್ಟಿಯಂತಹ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಹೊಸ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುವುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಓದುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ‘ಹಿಂದ್ ಸ್ವರಾಜ್’ ಆಶಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಲೇಖಕರು, ಯುವಕರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಅವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ನಗರದಿಂದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹೇರಬಾರದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಲೇಖನದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಶಯವೆಂದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಜಾತಿ-ತಾರತಮ್ಯ, ಹಿಂಸೆ, ರಾಜಕೀಯ ದುರುಪಯೋಗ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಗ್ರಾಮಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
೧. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಬದುಕು
ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಬದುಕು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳತೆ, ಸಹಕಾರ, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹಬ್ಬ, ಜಾತ್ರೆ, ಜನಪದ ಹಾಡು, ಕಥೆ, ನಾಟಕ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇವೆ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಬರಗಾಲ, ಉದ್ಯೋಗದ ಅಭಾವ, ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಬದುಕು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬೈ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
೨. ಗ್ರಾಮದ ನ್ಯಾಯ ಪಂಚಾಯಿತಿ
ಗ್ರಾಮದ ಜನರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಗ್ರಾಮ ನ್ಯಾಯ ಪಂಚಾಯಿತಿ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನು, ನೀರು, ಕುಟುಂಬ, ಗಡಿ, ಹಣಕಾಸು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ನ್ಯಾಯ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು, ಅನುಭವಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ನ್ಯಾಯ, ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಜನರು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮದ ನ್ಯಾಯ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು. ಆದರೆ ಜಾತಿ, ಹಣ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಮುಂತಾದವುಗಳು ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
೩. ಗ್ರಾಮ ರಸ್ತೆಗಳು
ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವೇ ಗ್ರಾಮ ರಸ್ತೆಗಳು. ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಣ, ನಗರ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗೆ ತರಲು ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆಗಳು ಅಗತ್ಯ.
ಉತ್ತಮ ಗ್ರಾಮ ರಸ್ತೆಗಳಿದ್ದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ, ರೋಗಿಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಳಾಗುವುದು, ಗುಂಡಿಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ರಸ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ.
೪. ಹಳ್ಳಿಯ ಸಂತೆಗಳು
ಹಳ್ಳಿಯ ಸಂತೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು, ಧಾನ್ಯ, ಬೇಳೆ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬಟ್ಟೆ, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಸಂತೆಗಳು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸುದ್ದಿ, ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳೂ ಆಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಂತೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.