ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳು
3.2 ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಿನೆಮಾ — ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶ
ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ **‘ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಿನೆಮಾ’** ಎಂಬ ಲೇಖನವು ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ನೋಡದೆ, **ಜನಸಂಪರ್ಕ, ಜನಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಾನವನು ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆ, ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೆ, ಪುಸ್ತಕ, ರೇಡಿಯೋ ಮುಂತಾದ ಸಮೂಹ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಬಂದವು. ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ **ಸಿನೆಮಾ ವಿಜ್ಞಾನಯುಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹೊಸ ಭಾಷೆಯಂತಿರುವ ಸಮೂಹ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ.** ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾ ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, 1930ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸಿನೆಮಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತು **ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್** ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಪ್ರಚಾರಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಆದರೆ ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಬಹುಪಾಲು **ಒಣ ಉಪದೇಶ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರದರ್ಶನ**ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದವು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಖಾಸಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನೆಮಾ ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.
ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ **ನಗರ–ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಸಿನೆಮಾ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರಿ ಅಂತರವನ್ನು** ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಬಹುಪಾಲು ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಸಿನೆಮಾ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಸಿನೆಮಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಧಾನವೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ತೆರೆದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಿನೆಮಾದ ನಿಜವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ, ಸರಳವಾದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ 16 ಮಿ.ಮೀ. ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಲೇಖಕರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪವೆಂದರೆ **ಸರ್ಕಾರಿ ಸಿನೆಮಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದ ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದು.** ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಸಿನೆಮಾ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಲಾ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಚಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಜ್ಞಾನ, ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಅರಿವು, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಗಾಢವಾದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜನರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವುದಲ್ಲ. **ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಬೇಕು.** ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಅರಿತುಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರನ್ನು ‘ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡಬೇಕಾದವರು’ ಎಂದು ನೋಡುವ ಸುಧಾರಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಲೇಖಕರು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಿನೆಮಾ ಜನರ ನಡುವೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ **ಉಪದೇಶ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಆದೇಶ ಮಾಡುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಬದಲಾದರೆ, ಜನಸಂಪರ್ಕದ ಬದಲು ಶೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರೂ ಸಿನೆಮಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು, ತಾವೂ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಶಾಲಾ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಸಿನೆಮಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಲೇಖಕರು **‘ಪಥೇರ್ ಪಾಂಚಾಲಿ’, ‘ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀವ್ಸ್’, ‘ರಶೋಮಾನ್’, ‘ಬ್ಯಾಟಲ್ಶಿಪ್ ಪೊಟೆಮ್ಕಿನ್’** ಮುಂತಾದ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, **ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಚಾರದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ಜನರ ಚಿಂತನೆ, ಅರಿವು, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಮಗ್ರ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು** ಎಂಬುದು ಲೇಖನದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಖಕರು ‘ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಿನೆಮಾ’ ಎಂಬ ಸರಳ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬದಲು **“ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಸಿನೆಮಾ”** ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಈ ಲೇಖನದ ಕೇಂದ್ರ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ
1. ಜನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ?
ಸಿನಿಮಾ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸಮೂಹ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜನಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಿನಿಮಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತು, **ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್** ಮೂಲಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಾತ್ಮಕ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ, ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅರೆಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ತೆರಳಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಜನರಿಗೂ ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಜನಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಕೇವಲ **ಗೊಬ್ಬರ, ನಸ್ಬಂದಿ ಮುಂತಾದ ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ** ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಜೀವನಾನುಭವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಸಿನಿಮಾ ನಿಜವಾದ **ಜನಶಿಕ್ಷಣದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಸರಳ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಏನು?
ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವಂತೆ **ಸರಳ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು** ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿಯವರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಭಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.
ಈ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ **16 ಮಿ.ಮೀ. ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳನ್ನು** ಬಳಸಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಬೇಕು. ಸುಮಾರು **18 × 13 ಅಡಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ** ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ಇಂತಹ ಸರಳ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಗದೆ ತಮ್ಮದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಿನೆಮಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೂ ತಲುಪಿ, **ಜನಸಂಪರ್ಕ, ಜನಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗುತ್ತದೆ.**
3. ಸಿನಿಮಾ ಸಮಗ್ರ ಮಾನವ ಚೇತನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೇನು?
ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರದ ಸಾಧನವಾಗದೆ, **ಮನುಷ್ಯನ ಸಮಗ್ರ ಚೇತನ, ಜೀವನ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬೇಕು** ಎಂಬುದೇ ‘ಸಮಗ್ರ ಮಾನವ ಚೇತನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ’ ಎಂದರ್ಥ.
ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಕೇವಲ ಕೃಷಿ, ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ **ಜ್ಞಾನ, ವಿಚಾರಶಕ್ತಿ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕಲಾಭಿರುಚಿ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವು** ಬೆಳೆಯುವಂತಹ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ನೀಡಬೇಕು.
ಜನರು ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು, ಸಮಾಜವನ್ನು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೃಷಿ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಾವ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರಿವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದೇ **ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ**.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಿನಿಮಾ ಜನರನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ‘ಉದ್ಧಾರ’ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ; ಅವರೊಳಗಿನ **ಚಿಂತನೆ, ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮ**ವಾಗಬೇಕು. ಇದೇ ಲೇಖಕರು ಹೇಳುವ **‘ಸಮಗ್ರ ಮಾನವ ಚೇತನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ’**ಯ ಅರ್ಥ.
4. ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಭಯಪಡಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸಿನಿಮಾ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ **ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ**. ಅದನ್ನು ಜನರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬಹಳ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸದೆ, ಸರ್ಕಾರದ **ಉಪದೇಶ ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಜನರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಲೇಖಕರು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಿನಿಮಾ ಜನರ ನಡುವೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕಾದ ಮಾಧ್ಯಮ. ಆದರೆ ಮೇಲಿನಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾತನಾಡಿ, ಕೆಳಗಿನ ಜನರು ಕೇವಲ ಕೇಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು **ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬದಲು ಶೋಷಣೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಸಿನಿಮಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಲುಪದಿರುವುದರಿಂದ **ನಗರ–ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ** ಇದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ತೋರಿಸದೆ ಕೇವಲ ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದೂ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಆತಂಕವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿನಿಮಾ **ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೂ ತಲುಪಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿ** ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಸಮಾನತೆ, ನಿಸ್ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಕೇಂದ್ರಿತ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಲೇಖಕರು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
### 5. ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೇಗಿದೆ?
ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೌಲಭ್ಯ **ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಬಹಳ ಅಸಮಾನವಾಗಿದೆ**. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು **8,500 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿದ್ದು**, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು **5,700 ಖಾಯಂ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು** ಮತ್ತು **2,800 ಸಂಚಾರಿ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು** ಇದ್ದವು. ಖಾಯಂ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಗರ–ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಚಾರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.
ನಗರಗಳ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು **3–4 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು** ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **1–2 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು** ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದೆ ಸುಮಾರು 8–9 ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶದ ಬಹುಪಾಲು ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಿನಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ **ನಗರ–ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರ** ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಚಾರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ನಿಜವಾದ **ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜನಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ** ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ಅಸಮಾನತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆಯಾಗಿತ್ತು.
6. ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಲೇಖಕರು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ **ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ** ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
1. **ಮಾನವನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು:**
ಮಾನವಕುಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಭಾಷೆ, ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
2. **ಹಳೆಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು:**
ವಿಜ್ಞಾನಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. **ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ರೇಡಿಯೋ** ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
3. **ವಿಜ್ಞಾನಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಭಾಷೆ – ಸಿನಿಮಾ:**
ಸಿನಿಮಾ ವಿಜ್ಞಾನಯುಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಸ್ವತಃ ಒಂದು **ಹೊಸ ಸಮೂಹ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಭಾಷೆಯಾಗಿ** ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜನಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
### 7. ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಸಿನಿಮಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗತೊಡಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ **ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ** ಬೆಳೆಯಿತು. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಗಣನೀಯ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿ, ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಣ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಘಟಿತ ರೂಪ ದೊರೆಯಿತು. ([UGC MOOCs][1])
ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಸಕ್ತಿ, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. **ಮಾತನಾಡುವ ಚಿತ್ರಗಳ (ಟಾಕೀಸ್) ಆಗಮನದಿಂದ** ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರರಂಗಗಳೂ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದವು. ([indiancine.ma][2])
ಹೀಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಕಲಾ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರದೆ, **ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ** ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿತು.
8. ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು **1949ರಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್** ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜನಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:
1. **ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು:**
ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
2. **ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು:**
ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೀಡಲು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
3. **ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ:**
ತಯಾರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಗರ–ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
4. **ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:**
ಸಂಚಾರಿ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ತೆರಳಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
5. **ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಜನಸಂಪರ್ಕದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು:**
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.
ಆದರೆ ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಪಾಲು **ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು**, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, ನಸ್ಬಂದಿ ಮುಂತಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಉಪದೇಶದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗದೆ **ಸಮಗ್ರ ಮಾನವ ಚೇತನ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬೇಕು** ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
9. ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆಯ ಉದ್ಯಮ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ?
ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ **ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ**, ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು **ಜನಶಿಕ್ಷಣ, ಜನಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿ** ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ 1948ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು, ವಾರ್ತಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿತು.
ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು:
* ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುಂತಾದ **ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು**.
* ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ **ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು**.
* ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ **ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು**.
* ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿಶೇಷ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.
* ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸದೆ **ಜನಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ** ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು. ([Ministry of Information and Broadcasting]
ಹೀಗಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ **ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ**, ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ **ಜ್ಞಾನ, ಮಾಹಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು** ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಆದರೂ ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ **ಒಣ ಉಪದೇಶದ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು**; ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜೀವಂತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸಿನೆಮಾ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.
### 10. ಖಾಸಗಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಕುರಿತು ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು?
ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ **ಖಾಸಗಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಿನಿಮಾ** ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಲೇಖಕರು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ([Scribd][1])
**ಖಾಸಗಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನಿಮಾಗಳು** ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಜನರ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದೆ, **ಅಗ್ಗದ ರಂಜನೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ **ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಿನಿಮಾ**, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳು, ಜನಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವು ಬಹುಪಾಲು **ಒಣ ಉಪದೇಶದ ರೂಪವನ್ನು** ಪಡೆದಿವೆ. ಜನರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿ, ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ ಅವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ‘ಕರ್ಮ’ದಂತಾಗಿವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಲೇಖಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ **ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನಿಮಾ ಅತಿಯಾದ ಮನರಂಜನೆಗೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಿನಿಮಾ ಅತಿಯಾದ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ** ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಜನರ ನೈಜ ಜೀವನ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವಂತ ಸಂವಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಸಿನಿಮಾ ನಿಜವಾದ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಎರಡೂ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ **ಜನರ ಸಮಗ್ರ ಚೇತನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ‘ಸಮಗ್ರ ಸಿನೆಮಾ’** ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಆಶಯ.
### 11. ಸಂಚಾರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ
ಸಂಚಾರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಎಂದರೆ **ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸದೆ, ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ**. ಇವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ತಲುಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರಕಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ಟೂರಿಂಗ್ ಸಿನಿಮಾ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ([Indian Kanoon][1])
ಸಂಚಾರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ:
* **ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ತಲುಪಿಸುವುದು:** ಶಾಶ್ವತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿಲ್ಲದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
* **ಜನಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ:** ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ([Ministry of Information and Broadcasting][2])
* **ಜನಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು:** ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಸಿನಿಮಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
* **ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ:** ಶಾಶ್ವತ ಭವ್ಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಟೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಸರಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ([Indian Kanoon][1])
* **ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ:** ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಚಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ **ಸಣ್ಣ ಪರದೆ ಮತ್ತು ನಸುಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನ**ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಿದರೆ, ಅದು ಸಿನಿಮಾದ ನಿಜವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ **ಸರಳವಾದ ಶಾಶ್ವತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು** ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕು
12. ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾದ ಪಾತ್ರವೇನು?
ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು **ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾ** ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸರಳವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮೂಲಕ, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ಜನರಿಗೂ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತು.
ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ **ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು**. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಚಾರಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ದೊರೆಯಿತು. ಸಿನಿಮಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ತಲುಪಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾದಂತಹ ಸರಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರೂಢಿಗೆ ತಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ **ಸರಳವಾದ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು**. ಹೀಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾ ಒಂದು **ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿಯಾಗಿ** ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ **ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ನಗರ–ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಸಿನಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ** ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
13. ಮಾನವನ ಸಮಗ್ರ ಚೇತನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬಹುದು? ವಿವರಿಸಿ.
ಸಿನಿಮಾ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ **ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ**. ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸದೆ, **ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕಲಾಭಿರುಚಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಬಳಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಾನವನ ಸಮಗ್ರ ಚೇತನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
1. **ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅರಿವು ಬೆಳೆಸುವುದು:**
ವಿಜ್ಞಾನ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಮಾಜ, ಪರಿಸರ, ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
2. **ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು:**
ಉತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
3. **ಕಲಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು:**
ಕಾವ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ನಾಟಕ ಮುಂತಾದ ಕಲೆಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
4. **ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು:**
ಪ್ರೀತಿ, ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.
5. **ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು:**
ಜಾತಿ, ವರ್ಗ, ಬಡತನ, ಅಸಮಾನತೆ, ನಗರ–ಗ್ರಾಮ ಅಂತರ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬಹುದು.
6. **ಜನರ ಸ್ವಯಂಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು:**
ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಮೇಲಿನಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬಾರದು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರೂ ಸಿನಿಮಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು, ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯಬೇಕು.
7. **ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವುದು:**
ಸಿನಿಮಾ ಜನರೊಳಗೆ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆ ಮೂಡಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಕೃಷಿ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಿನಿಮಾ **ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ**, ಮಾನವನ ಜೀವನ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬೇಕು. **ಜನರನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವರೊಳಗಿನ ಚೇತನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.** ಇದೇ ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ **“ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಸಿನೆಮಾ”** ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
14. ಜನರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಎಟುಕುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ಸಿನಿಮಾ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, **ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವಂತೆ** ಮಾಡಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಲೇಖಕರು ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ **ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಸರಳವಾದ ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು** ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿಯವರು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಸಭಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ **16 ಮಿ.ಮೀ. ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳನ್ನು** ಬಳಸಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚು ಉಜ್ವಲವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಬೇಕು. ಸುಮಾರು **18 × 13 ಅಡಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ** ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, **ಸಂಚಾರಿ ಮತ್ತು ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು** ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿಲ್ಲದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು.
ಅಲ್ಲದೆ, ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದೇ ಹಣದಲ್ಲಿ **ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಳ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು** ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ. ಸರ್ಕಾರವೂ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡದೆ, ಅದು ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಹಣ ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕು.
ಹೀಗೆ **ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು, ಉತ್ತಮ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ಗಳು, ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು** ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರೆ, ಸಿನಿಮಾ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಟುಕುವ ನಿಜವಾದ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗುತ್ತದೆ.
15. ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಾತ್ರವೇನು ವಿವರಿಸಿ
ಉತ್ತರ : ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾವು **ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜನಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ** ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸೌಲಭ್ಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ **ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ** ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಗೊಬ್ಬರ, ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಜೀವನ, ಅನುಭವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಉತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು.
ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ **ಸರಳವಾದ ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು, ಸಂಚಾರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು** ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮಾ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಟುಕುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೂ ನಗರದ ಜನರಂತೆ ಉತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ಕೇವಲ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿರದೆ, **ಸಿನಿಮಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ತಮ್ಮದೇ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಸೃಜನಶೀಲರಾಗುವ ಅವಕಾಶ** ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಿನಿಮಾ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ **ಜ್ಞಾನ, ಅರಿವು, ಮನರಂಜನೆ, ಕಲಾಭಿರುಚಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಚೇತನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಾಧನ**ವಾಗಬೇಕು. ನಗರ–ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿಸುವುದೇ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾದ ನಿಜವಾದ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
16. ನಾಗರಿಕ–ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಿನ್ನತೆ ಪರಸ್ಪರ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆಯೇ? ವಿವರಿಸಿ.
ಹೌದು. ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ **ನಗರ–ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಪರಸ್ಪರ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ.** ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗಭೇದಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೂ, ಅವುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅನೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. **ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಅಸಮಾನತೆ** ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಶ್ವತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ನಗರ ಜನರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾದ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ.
ಈ ಅಂತರವು ಕೇವಲ ಸಿನಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ **ಜೀವನಶೈಲಿ, ಅಭಿರುಚಿ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳಲ್ಲಿಯೂ** ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ನಗರ ಜನರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗುವ ಕೆಲವು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದವುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಲೇಖಕರು ಸಿನಿಮಾ ಮೂಲಕ ಈ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮವೇ **ನಗರದ ಶೇ.20–25ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಾಗಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಶೇ.75–80ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ದೂರವಾಗಿರುವುದು** ವಿಷಾದನೀಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಜನಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮವೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ **ನಿಸ್ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ** ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಗರಿಕ–ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಿನಿಮಾ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಬೇಕು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡುವ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ತಾವೇ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಸಿನಿಮಾ **ನಗರ–ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.**
17. ಸಿನಿಮಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ
ಉತ್ತರ :ಸಿನಿಮಾ ವಿಜ್ಞಾನಯುಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ **ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ**ವಾಗಿದೆ. ಭಾಷೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ನಾಟಕ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಿಗೂ ಸಿನಿಮಾ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ತಲುಪಿಸಬಹುದು.
ಭಾರತದಂತಹ ಬಹುಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾದ ಮಹತ್ವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ **ಚಿತ್ರ, ಅಭಿನಯ, ಸಂಗೀತ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ** ಸಿನಿಮಾ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಬಲ್ಲದು.
ಸಿನಿಮಾವನ್ನು **ಜನಶಿಕ್ಷಣ, ಜನಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ** ಬಳಸಬಹುದು. ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು.
ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ **ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು** ಲೇಖಕರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆಯೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಿನಿಮಾದ ಜನಪ್ರಭಾವದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆದರೆ ಸಿನಿಮಾ ನಿಜವಾದ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ **ಉಪದೇಶ ಅಥವಾ ಆದೇಶ ನೀಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಬಾರದು**. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರೂ ಸಿನಿಮಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು, ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಿನಿಮಾ **ಜ್ಞಾನ, ಮನರಂಜನೆ, ಕಲೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಮಾಧ್ಯಮ**ವಾಗಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ **ಸಮೂಹಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿ** ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
