ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಕನ್ನಡ
ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ ಕಥೆಯ ಸಮಗ್ರ ಸಾರಾಂಶ
'ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ'
ಎಂದರೆ ಗರ್ಭನಾಳ ಅಥವಾ ರಕ್ತಸಂಬಂಧ ಎಂದರ್ಥ. ಲೇಖಕಿ ಬಿ.ಟಿ. ಜಾಹ್ನವಿಯವರು ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಕ್ರೂರತೆಯು
ಮನುಷ್ಯನ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನುಂಗಿಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ
ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಕಡುಬಡವರಾದ ಕೆಂಚ ಮತ್ತು ಬಸವಿ ದಂಪತಿಗಳ ಕುಟುಂಬವೇ ಈ ಕಥೆಯ ಜೀವಾಳ.
ಕೆಂಚನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮಕ್ಕಳು - ರತ್ನ, ಮಲ್ಲಿ, ಕೆಂಚಿ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಮಗ ತಿಪ್ಪಗ. ತಿಪ್ಪಗ ಬಸವಿಯ
ಕಣ್ಣಿನ ಮಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಮುದ್ದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಗಳು ಕೆಂಚಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ
ಕೆಂಚ ಊರಿನ ಲಿಂಗಾಯತರ ರಾಮಣ್ಣನ ಬಳಿ ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಪಡೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇಸಕೂಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ
ಬಾಲಕ ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೀತಕ್ಕೆ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ತಾಯಿ ಬಸವಿ 'ತನ್ನ ಕರುಳನ್ನೇ ಬಗೆದು
ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಗೋಳಾಡುತ್ತಾ ತೀವ್ರ ಯಾತನೆಯಿಂದ ನೆಲಕಚ್ಚಿ ಮಲಗುತ್ತಾಳೆ. ತಿಪ್ಪಗ ಮರಳಿ
ಬಂದಾಗ ಆತನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿ ಪುನಃ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಆದರೆ, ಕೆಂಚನ ಕುಟುಂಬ ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನ ಮಗಳು ರತ್ನ ಮತ್ತು ಅಳಿಯ ವೀರೇಶ್
ತಮಗೆ ಹೆತ್ತವರ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರೀತಿಗಿಂತ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧವೇ ನೆಪವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು
ಸಾಲ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಲು ತಂತ್ರ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವೀರೇಶಿಯ ಅಣ್ಣನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ ಕೊಡಿಸಿ,
ಕೊನೆಗೆ ಕೆಂಚನನ್ನು ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲದ ಹೊರೆ ತೀರಿಸಲು ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ
ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ, ತಮ್ಮ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಶಿವಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸಂಚು ಹೂಡುತ್ತಾರೆ.
'ನಮ್ಮ ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ ಇದ್ದಂತೆ, ಮಗು ಅಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಂಡುಕೊಂಡು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ' ಎಂದು
ಬಸವಿಯ ಮನವೊಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಿಪ್ಪಗ ಶಿವಣ್ಣನ ಮನೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಆತನ ಬದುಕು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಂಚ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಲು
ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವ ದೃಶ್ಯ ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಿಪ್ಪಗ ವಿಪರೀತ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ
ಹಾಗೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸೊರಗಿ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆಗಳು ಗುಳಿಬಿದ್ದು ಜೀವಚ್ಛವದಂತಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಶಿವಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿ ಇಂದಿರಾ ಅತಿಥಿಗಳು ಉಂಡು ಕೈತೊಳೆದ ಎಂಜಲು ತಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮಾಂಸದ ಮೂಳೆ ಹಾಗೂ ಚೂರುಗಳನ್ನು
ಆಯ್ದು ತಿಪ್ಪಗನ ತಟ್ಟೆಗೆ ಸುರಿಯುವ ಮೂಲಕ ದಾರುಣವಾದ ವರ್ಗ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಮಗನಿಗೆ
ಆಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಘೋರ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ನರಕಯಾತನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕೆಂಚನ ರಕ್ತ ಕುದಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೆಂಚ ಶಿವಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಇಂದಿರಾರ ಸಣ್ಣತನದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. 'ನನ್ನ ಮಗ ಕಡುಬಡವನಾಗಿರಬಹುದು,
ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ನಾಯಿಯಲ್ಲ' ಎಂದು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಗಣಿ
ಬಾಚಿ ಬದುಕಿದ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದರೂ, ಇಂದು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ಶಿವಣ್ಣನಂತಹ ವರ್ಗದವರು
ತೋರುವ ಹೃದಯಹೀನತೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿಯ ಸುಳ್ಳು ಸಂಬಂಧದ ಬೆಸುಗೆಗಿಂತ
ಬಡತನದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವೇ ಮೇಲು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ತಿಪ್ಪಗನ ಕೈಹಿಡಿದು ಆ ನರಕದಿಂದ ಹೊರನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಕಥೆಯು ಬಡತನ, ವರ್ಗಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಪೊಳ್ಳುತನವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
೩. ಪಠ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮತ್ತು ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಉತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ
೧. ಕೆಂಚ ಮತ್ತು ಬಸವಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರುಗಳೇನು?
ಉತ್ತರ:
ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಡುಬಡವರಾದ ಕೆಂಚ ಮತ್ತು
ಬಸವಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರು ರತ್ನ
ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿ. ಮೂರನೆಯ ಮಗಳ ಹೆಸರು ಕೆಂಚಿ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯವನಾದ, ತಾಯಿ ಬಸವಿಯ ಕಣ್ಣಿನ
ಮಣಿಯಂತಿದ್ದ ಮಗನ ಹೆಸರು ತಿಪ್ಪಗ (ತಿಪ್ಪೇಶಿ).
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨. ಬಿ.ಟಿ. ಜಾಹ್ನವಿಯವರ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ಕನ್ನಡದ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಲೇಖಕಿ ಬಿ.ಟಿ. ಜಾಹ್ನವಿಯವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಥಾ
ಸಂಕಲನಗಳು ಮೂರು: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ 'ಕಳೆದುಕೊಂಡವಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು'
(ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದರಿಂದಲೇ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ), ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ 'ಹುಡುಕಾಟ'
ಹಾಗೂ ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡ 'ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ' ಕಥಾ ಸಂಕಲನ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩. ತಿಪ್ಪಗನ ಹಸಿವಿನ
ಹಂಬಲ ಹೇಗಿತ್ತು? ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಶಿವಣ್ಣನ
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಹೈರಾಣಾಗಿದ್ದ ಬಾಲಕ ತಿಪ್ಪಗನ ಹಸಿವಿನ ಹಂಬಲ ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿತ್ತು.
ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಉಂಡು ಮುಗಿಸುವವರೆಗೂ ಆತನಿಗೆ ಊಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ಕೆಂಚ ತನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದಾಗ
ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನ್ನವನ್ನು ಆತ ಹಸಿದಿದ್ದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಗಬಗಬನೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ. ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ
ಅನ್ನ ಖಾಲಿಯಾದಾಗ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಅನ್ನ ಕೇಳಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಇಂದಿರಾ ಎಂಬಾಕೆ ಅತಿಥಿಗಳು
ಉಂಡು ಕೈತೊಳೆದ ಎಂಜಲು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಂಸದ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಚೂರುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಹಳೆಯ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ
ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಾಗಲೂ ಆತ ಹಸಿವಿನ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಅದನ್ನೇ ತಿನ್ನಲು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೈಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
ಹಸಿವು ಆತನ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನೇ ನುಂಗಿಹಾಕಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪. ʻಹತ್ತಿರದವರಿಂದಲೇ
ಅನಾಹುತ ಜಾಸ್ತಿʼ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಈ ಕಥೆಗೆ ಹೇಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ
ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳೇ ಬಡ ಕೆಂಚನ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಶೋಷಣೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಂಚನ ಸ್ವಂತ ಮಗಳು ರತ್ನ
ಮತ್ತು ಅಳಿಯ ವೀರೇಶಿಯೇ ಈ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣರು. ಕೆಂಚನಿಗೆ ಹಣದ ತುರ್ತು ಬಂದಾಗ ವೀರೇಶನು
ಸಾಲ ತಂದುಕೊಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಗೆಳೆಯ ಹುಸೇನಣ್ಣನಿಂದ ಶೇಕಡ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ
ಕೊಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವೀರೇಶಿಯ ಅಣ್ಣ ಮಾರಪ್ಪನೇ ಈ ಕುತಂತ್ರದ ಸೂತ್ರಧಾರನಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು
ಕೆಂಚನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಕೆಂಚನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು ನಗರದ ಅಧಿಕಾರಿ ಶಿವಣ್ಣನ
ಮನೆಗೆ ಜೀತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧವೇ ನೆಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ 'ನಮ್ಮವರೇ ನಮ್ಮ ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ'
ಎಂದು ಕೆಂಚ ನಂಬಿದ ಹತ್ತಿರದವರೇ ಆತನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ದುರಂತ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫. ಕಳ್ಳು ಬಳ್ಳಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳು
ನಗರಗಳು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಜೊಳ್ಳಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ? ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ನಗರಗಳು
ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಭೌತಿಕವಾದಿ ಜಗತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆಲ್ಲ ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿಯ ಅಂದರೆ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳ
ಒಡನಾಟ ಜೊಳ್ಳಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಕಹಿ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಲೇಖಕಿ ಬಿ.ಟಿ. ಜಾಹ್ನವಿಯವರು ಈ
ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ
ಸಂಬಂಧಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕೇವಲ
ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ವರ್ಗಪ್ರಜ್ಞೆಗಳು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಿವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾರಣ್ಣ ಕೆಂಚನಿಗೆ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದರೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ
ಬೆಳೆದವರು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಡ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಕೆಂಚ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಗ ತಿಪ್ಪಗ ಕೇವಲ ಕಸ ಗುಡಿಸುವ,
ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವ ಜೀತದಾಳುಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ನಗರದ ಇಂದಿರಾ ಎಂಬಾಕೆ ಅತಿಥಿಗಳ ಎಂಜಲು ಎಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ
ಮಾಂಸದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಬಾಲಕ ತಿಪ್ಪಗನಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುವ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ
ರಕ್ತಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂತಸ್ತು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಜಂಜಡ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬದುಕು
ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತಗೊಂಡು,
ಒಳಗಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮಮತೆಗಳು ಜೊಳ್ಳಾಗಿ ಕೇವಲ ಶೋಷಣೆಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ
ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಥೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೬. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿಪ್ಪಗ ಅನುಭವಿಸಿದ ಬದುಕು ಎಂತಹದು? ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಬಾಲಕ ತಿಪ್ಪಗನ
ಬಾಲ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರುಣಾಜನಕ ಬದುಕಾಗಿದೆ. ತಿಪ್ಪಗನು ಬಡ
ರೈತ ಕೆಂಚ ಮತ್ತು ಬಸವಿಯ ಕಿರಿಯ ಮಗ. ಅತ್ಯಂತ ಮುದ್ದಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಆತನ ಬಾಲ್ಯವು ಬಡತನದ
ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕ ಕೆಂಚಿಯ ಮದುವೆಗಾಗಿ ತಂದೆ ಕೆಂಚನು ಲಿಂಗಾಯತರ ರಾಮಣ್ಣನ
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದಾಗ, ತಿಪ್ಪಗ ತನ್ನ ಓದನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ರಾಮಣ್ಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೀತಕ್ಕಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಕಸ ಗುಡಿಸುವುದು, ದನಕರುಗಳ ಸಗಣಿ ಬಾಚುವ ಕಠಿಣ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು
ಆತ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು
ನಗರದ ಶಿವಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತನ ಬದುಕು ಮತ್ತಷ್ಟು ನರಕಸದೃಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ
ಸಮಯಕ್ಕೆ ಊಟವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಆತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೊರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆನ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು
ಕಣ್ಣುಗಳು ಗುಳಿಬಿದ್ದು ಜೀವಚ್ಛವದಂತಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಉಂಡು ಮುಗಿಸಿ ಕೈತೊಳೆದ ಎಂಜಲು ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ
ಮಾಂಸದ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಆತನಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ನೀಡುವಂತಹ ಹೀನಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆತ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಗುವಿನ
ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ನಗುವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ಆಟವಾಡುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅವಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದನ್ನು
ಕಲಿಸಿದ ತಿಪ್ಪಗನ ಬಾಲ್ಯವು ಬಡತನದ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೭. ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು ಜೀತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಬಸವಿಯ ಅಂತರಾಳದ ವೇದನೆ ಹೇಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಬಸವಿಗೆ ತನ್ನ
ಕಿರಿಯ ಮಗ ತಿಪ್ಪಗನೆಂದರೆ ಅತಿಯಾದ ಜೀವ. ಅಕ್ಕ ಕೆಂಚಿಯ ಮದುವೆಯ ಸಾಲದ ನೊಗಕ್ಕಾಗಿ ಮಗನನ್ನು ಇಸಕೂಲಿನಿಂದ
ಬಿಡಿಸಿ ರಾಮಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ಜೀತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಬಸವಿಯ ತಾಯಿಗುಂಡಿಗೆ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆ 'ತನ್ನ
ಕರುಳನ್ನೇ ಬಗೆದು ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ' ಎಂಬಂತೆ ಕರಳು ಒಡೆದು ಗೋಳಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಬಡತನದ ಭೀಕರತೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ
ಮಗನ ಓದಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದದ್ದನ್ನು ನೆನೆದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಳಹಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗನ ಅಗಲಿಕೆಯ ದುಃಖ ತಾಳಲಾರದೆ
ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಉಪ್ವಾಸ ವನವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅಳುತ್ತಾ ನೆಲಕಚ್ಚಿ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ
ಮಗನನ್ನು ನಗರದ ಶಿವಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗಲೂ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಮಗನನ್ನು ಇಡೀ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ
ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು, ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವ ಆಕೆಯ ವೇದನೆ ಮಾತೃ ವಾತ್ಸಲ್ಯದ
ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೮. ಸಂಬಂಧಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಳುಳಬಳ್ಳಿ ಕಥೆಯ
ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಸಂಬಂಧಗಳು ಸ್ವಾರ್ಥ
ಮತ್ತು ಹಣದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು 'ಕಳುಳಬಳ್ಳಿ'
ಕಥೆಯು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಮತೆ ಮತ್ತು
ಸಹಕಾರದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಾದಾಗ ಮತ್ತು ನಗರದ ಪ್ರಭಾವ ತಗುಲಿದಾಗ
ಇವೇ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬುದ್ಧಿಯ ಶೋಷಣೆಯ ಸಾಧನಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೆಂಚನ ಸ್ವಂತ ಮಗಳು ರತ್ನ ಮತ್ತು ಅಳಿಯ ವೀರೇಶ್ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಹೆತ್ತವರ
ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಬದಲು, ಅವರ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲದ ಜಾಲಕ್ಕೆ
ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳೆಂದು ನಂಬಿದ ಶಿವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾರಣ್ಣ ಎಂಬ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳು
ನಗರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ತಕ್ಷಣ ಬಡ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಕೆಂಚ ಮತ್ತು ಬಾಲಕ ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು ಕೇವಲ ಜೀತದಾಳುಗಳಂತೆ
ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕೆಂಚನನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲಕನಿಗೆ
ಎಂಜಲು ಅನ್ನ ನೀಡುವಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿಯ ಯಾವುದೇ ಕರುಣೆ ಸುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳು
ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಸರೆಯಾಗುವ ಬದಲು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿನ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ತೋರಿಕೆಯ ಮತ್ತು
ಶೋಷಣಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಕಥೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೯. ರತ್ನ ಮತ್ತು ವೀರೇಶ್
ಕೆಂಚನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಾಲವನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆಯಲು ಮಾಡಿದ ತಂತರಗಳೇನು?
ಉತ್ತರ: ರತ್ನ ಮತ್ತು ವೀರೇಶ್
ಕೆಂಚನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಾಲವನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಕುತಂತ್ರದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ವೀರೇಶನು ಕೆಂಚನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಕೂಗಾಡುತ್ತಾ, ಜನರ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಮಾನ-ಮರ್ಯಾದೆ
ಹೋದದ್ದನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಂಚನನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವೀರೇಶಿಯ ಅಣ್ಣ ಮಾರಪ್ಪನೇ ಈ ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯವಹಾರದ
ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕನಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಕೇವಲ ಶಿವಣ್ಣನ ಕಡೆಗೆ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿ
ತೋರುತ್ತಾರೆ. ರತ್ನ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಬಸವಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು 'ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು ನಗರದ ಶಿವಣ್ಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ
ಸಾಲ ತೀರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಓದು-ಬರಹ ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ' ಎಂದು ಆಕೆಗೆ ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯ
ನಾಟಕವಾಡಿ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಸಾಲದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲಕನನ್ನು ಜೀತಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧೦. ಕಳುಳಬಳ್ಳಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗಪ್ರಜ್ಞೆ ಹೇಗೆ ಜಾಗೃತಗೊಂಡಿದೆ? ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ
ಲೇಖಕಿ ಬಿ.ಟಿ. ಜಾಹ್ನವಿಯವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖರವಾದ ವರ್ಗಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ
ಬಡವ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಎಂಬ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಗಗಳ ನಡುವಿನ ಭೀಕರ ಕಂದಕವು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಮೀರಿ
ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಬಡ ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದ ಕೆಂಚ ಹಾಗೂ
ಬಸವಿಯವರು ಜಮೀನುದಾರರ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದು ವರ್ಗ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿದೆ.
ನಗರದ ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಶಿವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಇಂದಿರಾ ತಮಗಿಂತ ಕೆಳವರ್ಗದ ಬಡ
ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿಯ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ತಿಪ್ಪಗನನ್ನು ಕೇವಲ ನಾಯಿಗಿಂತ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅತಿಥಿಗಳ ಎಂಜಲು
ಎಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಮಾಂಸದ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಬಡ ಬಾಲಕ ತಿಪ್ಪಗನಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುವ ಇಂದಿರಾರ ವರ್ತನೆ ಶ್ರೀಮಂತ
ವರ್ಗದ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕಡು ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಕೆಂಚನ ಒಳಗೆ ವರ್ಗಪ್ರಜ್ಞೆ
ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆತ ಸಿಡಿದೆದ್ದು, 'ನನ್ನ ಮಗ ಕಡುಬಡವನಾಗಿರಬಹುದು,
ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ನಾಯಿಯಲ್ಲ' ಎಂದು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ತಂದೆ-ತಾತಂದಿರು ಗೌಡರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಗಣಿ
ಬಾಚಿ ಬದುಕಿದ ಅಸಹಾಯಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹಣ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರು
ತೋರುವ ಸಣ್ಣತನವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಡವರು ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ, ಸಾಲದ ನೊಗವನ್ನು
ಕಿತ್ತೆಸೆದು ಮಗನ ಕೈಹಿಡಿದು ಹೊರನಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಕಥೆಯು ವರ್ಗಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಉನ್ನತ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.
