ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:
1. ಬಡವರು ಎಂದರೆ ಯಾರು? .
ಪಾಠದ ಪ್ರಕಾರ ಬಡವರು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣವಿಲ್ಲದವರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಭೂಮಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಜನರೇ ನಿಜವಾದ ಬಡವರು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದವರು, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ
ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾದವರು, ತಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು ಬಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಜನರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಜೀವನಾಧಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಹಿಂದುಳಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಜೀವನಾಧಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಗೌರವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರೇ ನಿಜವಾದ ಬಡವರು.
೨ ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್ಸ ಡಿಕ್ಷನರಿಯಲ್ಲಿ ಡೆವಲಪ್ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಕ್ರಿಯಾ ಪದಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಅರ್ಥವೇನು?
ಉತ್ತರ :ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿಯ ಪ್ರಕಾರ **"Develop"** ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಒಂದು ಅರ್ಥವೆಂದರೆ:
ಮೊಗ್ಗು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರಳಿ ಹೂವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ."
ಅಂದರೆ, ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಜೀವಿ ತನ್ನ ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ **Develop (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ)** ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.
೩ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಜನರ ಭ್ರಮ ನಿರಸನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ
ಉತ್ತರ :ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಜನರ ಭ್ರಮನಿರಸನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಡತನ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವಂತಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯು ನಾಶವಾಯಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಲಾಭವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪದೆ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ದೊರೆಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿದು, ಅದು ಭ್ರಮನಿರಸನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ೪ : ಬಡವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
ಉತ್ತರ:ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಡತನವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗ, ವಸತಿ, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ, ಹೂಡಿಕೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಲ, ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ "ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯೇ ಅಥವಾ ಬಡವರ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯೇ" ಎಂಬ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೀತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ಪಾರಂಪರಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಜೀವನಕ್ರಮಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಬದಲು ಅನೇಕರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರು.
ಹೀಗಾಗಿ, ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೂ, ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ನೀತಿಗಳು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಡವರ ಜೀವನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ್ದು, ನಿಜವಾದ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಿಂತ ಬಡವರೇ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫ : ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳೇನು? ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಜನರ ಜೀವನಕ್ರಮ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಪರಿಹಾರ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು, ಅವರ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿಸುವುದು ಬಡತನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪಾರಂಪರಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ, ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಲೇಖಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತಾವೇ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು. ಜನರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದು, ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಲಾಭವು ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಜನಕೇಂದ್ರಿತ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ, ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ೬ : "ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯೇ ಅಥವಾ ಬಡವರ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯೇ" ಲೇಖನದ ಆಶಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:"ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯೇ ಅಥವಾ ಬಡವರ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯೇ" ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಮಜೀದ್ ರಹ್ನಮಾ ಅವರು ಇಂದಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬುದು ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರ ನಿಜವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬಡವರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಬಡತನ, ಹಸಿವು, ಶೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಶಯ ಜನರಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ದೊರೆಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೈತರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅನೇಕರು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಬದುಕು ನಡೆಸುವಂತಾಯಿತು.
ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಜನರ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ, ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಲಾಭ ಕೆಲವೇ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಬದಲು ಬಡವರೇ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಲೇಖಕರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂದೆ ಲೇಖಕರು ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತಾವೇ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದು, ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನೈಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಲೇಖಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಈ ಲೇಖನವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆದು, ಮಾನವಕೇಂದ್ರಿತ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ, ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಹಾಗೂ ಜನಪರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
