3.3 ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿತದ್ದು – ಕುವೆಂಪು
ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶ:
ಕುವೆಂಪು ಅವರ ‘ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್
ಕಲಿತದ್ದು’ ಕಥೆಯು ಮಲೆನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮುಗ್ಧತೆ, ಜಾತಿಭೇದ, ಹೊಸ
ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಹಾಗೂ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಥೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಯ ನಾಯಿ ಹುಲಿಯ
ತನ್ನ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಹೊಲಗೇರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗುತ್ತಿ
ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಗೌಡರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆ
ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಮಾತಿನಿಂದ ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನು ದೇವಯ್ಯಗೌಡನಿಗೆ ಸೈಕಲ್
ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸೈಕಲ್‌ನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಅದರ ರೂಪ ಮತ್ತು
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ತಿಳಿಯದೆ ‘ಬೀಸೆಕಲ್ಲು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು
ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನು ಆ ಕಾಲದ ಹೊಸ
ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಸೈಕಲ್‌ನ್ನು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವಯ್ಯಗೌಡನು ಅದನ್ನು
ಕಲಿಯಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಹಕ್ಕಲಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಅದನ್ನು
ಮುಟ್ಟಲು, ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಸೈಕಲ್‌ನ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳು,
ಬೆಲ್, ಪೆಡಲ್ ಮುಂತಾದವು ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್ ಹತ್ತಿ ಕಲಿಯಲು
ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಮತೋಲನ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದು
ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸೈಕಲ್‌ಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಬಿದಿರನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಆಳುಗಳು ಅದನ್ನು
ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇವಯ್ಯನು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ
ಸಂತೋಷ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಸೈಕಲ್ ಓಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಘಟನೆಯು ಕಥೆಯ
ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚ ಎಂಬ ಹೊಲೆಯ ಯುವಕನ
ಪಾತ್ರವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಪಾದ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹೊಸ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ, ಸೈಕಲ್ ಹೊರುವ ಕೆಲಸ
ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಾನು ನಾಗರಿಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಅವನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ
ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವೂ
ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಪ್ರಕೃತಿ
ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಅದನ್ನು
ತಮ್ಮದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ‘ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್
ಕಲಿತದ್ದು’ ಕಥೆಯು ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಮುಗ್ಧತೆ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ
ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕುತೂಹಲ, ಜಾತಿಭೇದ, ಮತಾಂತರದ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಆಗಮನವನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರು
ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆಯ ಘಟನೆಗಳು ನಗುವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಕಾಲದ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.
1. ಹುಲಿಯನಿಗೆ ಬೆಟ್ಟಹಳ್ಳಿಯ
ಹೊಲಗೇರಿಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಏಕೆ?
ಉತ್ತರ: ಹುಲಿಯನಿಗೆ ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಹೊಲಗೇರಿಗೆ ಹೋಗುವುದೆಂದರೆ ತುಂಬಾ
ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಗುತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿಗೆ
ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಲಗೇರಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲ ಹುಲಿಯನಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ
ಪರಿಚಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ನಾಯಿಗಳೂ ಹುಲಿಯನನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ಹೆದರಿ, ಬಾಲ ಮುದುರಿ
ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವು ಹುಲಿಯನನ್ನು ಕಂಡು ಬಾಲವಾಡಿಸಿ, ಅದರೊಂದಿಗೆ
ಸ್ನೇಹದಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊಲಗೇರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಹುಲಿಯನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಹೊಲಗೇರಿಗೆ ಹೋಗುವುದೆಂದರೆ ಹುಲಿಯನಿಗೆ ಖುಷಿ
ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.
2. ಪಾದರಿಯ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: : ಪಾದ್ರಿಯ ಹೆಸರೇ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯ
3. ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯ
ದ್ಯಾವೇಗೌಡರನ್ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮದತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು?
ಉತ್ತರ: ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನು
ದ್ಯಾವೇಗೌಡರನ್ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮದತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ಅವರನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು
ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಬೋಧನೆ
ಮಾಡಿಸಿ, ಊಟ-ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿಸಿ, ಕುಣಿಸಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲು
ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ದೇವಯ್ಯನಿಗೆ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕವೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು
ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಹೀಗೆ ಪಾದ್ರಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ಯಾವೇಗೌಡರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ
ಅವರನ್ನು ಕಿಲಸ್ತರ ಧರ್ಮದತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
4. ದೊಡ್ಡಗೌಡರ ಹೆಂಡತಿ ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ದೊಡ್ಡಗೌಡರ ಹೆಂಡತಿ ಕೋಣೂರು
ಸಣ್ಣಗೌಡರ ಅಕ್ಕ.
5. ಪಾದ್ರಿಗೆ ದೇವಯ್ಯನ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಕೆಯು
ಕೇವಲ ನಲಿಯುವಿಕೆಯಾಗಿತ್ತೇ ವಿನಃ ಕಲಿಯುವಿಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ್ದು ಏಕೆ?"
ಉತ್ತರ: ದೇವಯ್ಯನು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ
ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸೈಕಲ್‌ನ್ನು ಸ್ವತಃ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಓಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ
ಸೈಕಲ್‌ನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಬಿದಿರನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಆಳುಗಳು ಅದನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು
ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ದೇವಯ್ಯನು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವವನ್ನು ಮಾತ್ರ
ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಸೈಕಲ್ ಓಡಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಸೈಕಲ್
ಸವಾರಿ ಕೇವಲ ನಲಿಯುವಿಕೆಯಾಗಿತ್ತೇ ವಿನಃ ನಿಜವಾದ ಕಲಿಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪಾದ್ರಿ
ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನಿಗೆ ಅನಿಸಿತು.
6. ಐತ ಬೈಸಿಕಲ್ಲನ್ನು ಹೇಗೆ
ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು?
ಉತ್ತರ: ಐತನು ಬೈಸಿಕಲ್ಲನ್ನು ತುಂಬಾ
ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅದರ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿದನು. ತಾನು ಮದುವೆಯಾದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ
ಪೀಂಚಲುವಿನ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳನ್ನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಂತೆ, ಬೈಸಿಕಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ
ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿ, ಅದರ ಹೊಸತನವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದನು. ನಂತರ ತೃಪ್ತಿಯ
ಅತಿಶಯದಿಂದ ನಿಡಿದಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಂಡನು.
7. ಪಾದ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಣ್ಣಗೌಡರ
ವರ್ತನೆ ಹೇಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ : ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನ
ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಸಣ್ಣಗೌಡರಾದ ದ್ಯಾವೇಗೌಡರ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಕಂಡುಬಂದವು. ಪಾದ್ರಿಯು ಅವರನ್ನು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು
ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಊಟ-ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿಸಿ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ
ಮನರಂಜನೆ ನೀಡಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣಗೌಡರು ಪಾದ್ರಿಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ
ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಜಾತಿ-ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗತೊಡಗಿದರು.
ಪಾದ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಣ್ಣಗೌಡರು
ಕಿಲಸ್ತರ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ
ಕಾಣಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂಕೇತವಾದ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮುಂದಾದರು.
ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ದೊಡ್ಡಗೌಡರು ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣಗೌಡರು ಪಾದ್ರಿಯ
ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು
ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜೀವನಶೈಲಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರಲ್ಲಿಯೂ
ಆತಂಕ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವರ ಪತ್ನಿಯೂ ಗಂಡನನ್ನು ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು. ಪಾದ್ರಿಯ
ಪ್ರಭಾವವು ಕೇವಲ ಸಣ್ಣಗೌಡರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕುಟುಂಬದ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ
ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.
ಹೀಗೆ ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನ ಬೋಧನೆ,
ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಣ್ಣಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕಿಲಸ್ತರ
ಧರ್ಮದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಆ ಕಾಲದ ಮತಾಂತರದ ಪ್ರಭಾವ, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
8. ವಸಹತ್ತುಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಮ್ಮ
ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪಠ್ಯದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ :‘ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿತದ್ದು’
ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತೀಯರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ
ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ
ಮಿಷನರಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ, ನಾಗರಿಕತೆಯ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ
ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಭಾವ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ
ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಜನರ ಉಡುಪು, ಜೀವನಶೈಲಿ, ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ
ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನು
ಸಣ್ಣಗೌಡರನ್ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮದತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರನ್ನು
ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವುದು, ಊಟ-ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳ
ಮೂಲಕ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಣ್ಣಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ
ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಣ್ಣಗೌಡರ ಉಡುಪು ಮತ್ತು
ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಿಲಸ್ತರ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ
ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು
ಮುಂದಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗವು ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದವರಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಕೂಡ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ
ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ಹೊಸದಾದ, ವಿದೇಶಿ
ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಅವರು ‘ಬೀಸೆಕಲ್ಲು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾದ್ರಿಯು ಬೈಸಿಕಲ್‌ನಂತಹ
ಹೊಸ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಜನರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಾದ್ರಿಯ
ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಮತಪ್ರಚಾರಕ್ಕೂ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಸಾಧನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು
ಭಾರತೀಯರ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾದ ಮತಪ್ರಚಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ನಾಗರಿಕತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉಡುಪು,
ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಕೆಲವರು ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು
ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು
ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ‘ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್
ಕಲಿತದ್ದು’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ, ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ
ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
9. ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿತ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು
ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ :‘ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿತದ್ದು’
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಯುವ ಪ್ರಸಂಗವು ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ
ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನು ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಕಲ್ಲಯ್ಯಗೌಡರ ಹಿರಿಯ ಮಗ
ದೇವಯ್ಯನಿಗೆ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಸುವುದಾಗಿ ಮಾತುಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಸೈಕಲ್
ಹೊಸದಾದ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರು ಅದನ್ನು
‘ಬೀಸೆಕಲ್ಲು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಎಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಾಯಾ
ವಿದ್ಯೆಯಂತೆ ಕಂಡಿತ್ತು.
ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನು ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು
ಹಕ್ಕಲಿಗೆ ತಂದು ದೇವಯ್ಯನಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರಲು ಬಚ್ಚನಿಗೆ
ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಕಂಡ ಬಚ್ಚನಿಗೆ ಬಹಳ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆ, ಬೆಲ್ ಸದ್ದು, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು
ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಹೆದರಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದನು. ಕೊನೆಗೆ ದೇವಯ್ಯನೇ ಬಂದು ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು
ಹಕ್ಕಲಿಗೆ ತರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು.
ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಕಂಡ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಅದರ
ಸುತ್ತಲೂ ಸೇರಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡಿದರು. ಅದರ ಚಕ್ರ, ಟಯರ್, ಬೆಲ್ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ
ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು. ಐತನು ಸಹ ಸೈಕಲ್‌ನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿ ತನ್ನ
ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಪಾದ್ರಿ ಜನರನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸಿ ದೇವಯ್ಯನಿಗೆ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಸಲು
ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ದೇವಯ್ಯನು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಪೆಡಲ್
ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಅವನ ಬೃಹತ್ ದೇಹ ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಅತ್ತಿತ್ತ ವಾಲುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡ
ಜನರು ನಕ್ಕು, ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರು. ಇದರಿಂದ ದೇವಯ್ಯನಿಗೆ ಅವಮಾನವಾದಂತಾಗಿ ಕೋಪವೂ ಬಂತು.
ಪಾದ್ರಿಯ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸೈಕಲ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ದೇವಯ್ಯನಿಗೆ
ಕಷ್ಟವಾಯಿತು.
ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಜಾರಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿ
ಮತ್ತು ಬಚ್ಚ ಸೈಕಲ್ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಕೈ ತಪ್ಪಿದ ಕಾರಣ ಸೈಕಲ್ ಮುಂದೆ ವೇಗವಾಗಿ ಉರುಳಿತು.
ದೇವಯ್ಯನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅರಮರಲ ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಯೊಳಗೆ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು. ಅವನ ಕೆನ್ನೆ,
ಗಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಗಾಯಗಳಾದವು. ಪಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಚ್ಚ ಅವನನ್ನು ಪೊದೆಯಿಂದ
ಹೊರತೆಗೆದರು.
ನಂತರ ದೇವಯ್ಯನಿಗೆ ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ
ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ ಬರಲೆಂದು ಅದರ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಬಿದಿರನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಆರು ಜನ
ಆಳುಗಳು ಅದನ್ನು ಎಳೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ದೇವಯ್ಯನು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸಂತೋಷದಿಂದ
ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಸೈಕಲ್‌ನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಆಳುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ದೇವಯ್ಯನು
ಸ್ವತಃ ಸೈಕಲ್ ಓಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾದ್ರಿಗೆ ಇದು ‘ನಲಿಯುವಿಕೆಯೇ ಹೊರತು
ಕಲಿಯುವಿಕೆಯಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಬೀರನು ಸಹ
ಬಿದಿರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸೈಕಲ್ ಎಳೆಯುವವರೊಂದಿಗೆ ಓಡುತ್ತಾ, ಕೊರಕಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬಿದ್ದನು.
ಇದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಜನರಲ್ಲಿ ನಗೆ ಮತ್ತು ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇಡೀ ಪ್ರಸಂಗವು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಮುಗ್ಧತೆ,
ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ದೇವಯ್ಯನ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಕೆಯ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು
ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ದೇವಯ್ಯನ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಕೆಯ
ಪ್ರಸಂಗವು ಕೇವಲ ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಕೆಯ ಘಟನೆಯಾಗಿರದೆ, ಹೊಸ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಆಗಮನ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಕುತೂಹಲ
ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಹಾಸ್ಯ-ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ
ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿದೆ.
10. ಜನರಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ
ಹೊಸತನವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಸಿ.
ಉತ್ತರ : ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್
ಕಲಿತದ್ದು’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ, ಕುತೂಹಲ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು
ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿನಗಾಡಿಯೇ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯದ ವಾಹನವಾಗಿದ್ದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರಿಗೆ ಬೈಸಿಕಲ್
ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸದಾದ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ
ವಾಹನವಾಗಿರದೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಕಂಡಿತು.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿ
ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ತಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ‘ಬೀಸೆಕಲ್ಲು’ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ
ಅದನ್ನು ‘ಬೀಸೆಕಲ್ಲು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೈಸಿಕಲ್‌ನ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ
ಒಂದಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅದು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು
ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು. ಅದರ ‘ಟ್ರಿಣ್ ಟ್ರಿಣ್’ ಎಂಬ ಬೆಲ್ ಸದ್ದು ಕೂಡ ಅವರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕುತೂಹಲ
ಮೂಡಿಸಿತು. ಬೆಲ್ ಬಾರಿಸಿದರೆ ದಾರಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ತೆರೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬಂತಹ ಮುಗ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ
ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಹಕ್ಕಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ಜನರು, ಹೆಂಗಸರು, ಮಕ್ಕಳು, ಆಳುಕಾಳುಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ನೋಡಲು
ಗುಂಪಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಕೆಲವರು ಅದರ ಟಯರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿದರು. ಐತನು ಅದರ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು
ಮುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು. ಬಚ್ಚನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹೊರುವುದೇ ಒಂದು ಗೌರವದ ಕೆಲಸವೆಂದು
ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಬೈಸಿಕಲ್ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಹೊಸತನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು
ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಜನರು
ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದವರಂತೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಪಾದ್ರಿ ಜೀವರತ್ನಯ್ಯನು ಸೈಕಲ್ ಏರಿ ಕೆಲವು ಸುತ್ತು
ತಿರುಗಿದಾಗ ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೂಗಿ, ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ದೇವಯ್ಯ ಸೈಕಲ್
ಹತ್ತಿದಾಗಲೂ ಅವನು ಅತ್ತಿತ್ತ ವಾಲುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ನಕ್ಕು, ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಸುವ
ಘಟನೆಯೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮನರಂಜನೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಕೇವಲ ಹೊಸ ವಾಹನವಾಗಿರದೆ ಹೊಸ
ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು. ಹೊಸ ಉಡುಪು, ಬೂಟು, ಗಡಿಯಾರ, ಸೈಕಲ್ ಮುಂತಾದ ವಿದೇಶಿ
ವಸ್ತುಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾದ್ರಿಯು ಸಹ
ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧನವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದನು.
ಹೀಗಾಗಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ,
ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಉತ್ಸಾಹ, ಭಯ, ನಗು ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಬೈಸಿಕಲ್
ಸುತ್ತ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಆ ಕಾಲದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೊಸ
ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅವರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.