ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ **‘ಶಿಲಾಲತೆ’** ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದ **‘ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ’** ಕವನದಲ್ಲಿ ಮಗನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ರಾಜನಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನು ತಾನು ಅನುಭವಿಸುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ, ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ರಾಜವೈಭವವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸಿದರೂ, ಮಗನು ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮಗನಿಗೆ ರಾಜನ ಸಿಂಹಾಸನ, ಚಂದ್ರಕಿರೀಟ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ದೊರೆತನ ಯಾವುದೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. **ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುವ ಮುದ್ದು ಅಥವಾ ಅನುಕಂಪ ಬೇಡ; ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಕಠಿಣತೆ ಬೇಕು** ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೀತಿ ನಿಜವಾದದ್ದೇ ಅಥವಾ ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದುದೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿ ತನ್ನನ್ನು ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಬಿಸಿಲು-ಮಳೆ-ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಬೆಟ್ಟ, ಕಾಡು, ನದಿ, ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ತಾಯಿಯೇ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಆಶ್ರಯ ಎಂದು ಮಗನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯೇ ತನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಮನಗಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಒಮ್ಮೆ ರಾಜನನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮಗನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆದರೂ, ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಹೋದನು. ಇದರಿಂದ ತಾಯಿ ಬಹಳ ನೊಂದಳು. **ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಾಜನ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ದೊರೆತನ ಅತ್ಯಲ್ಪ** ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮಗನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಗನು ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಪಡಿಸದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ದಾರಿಗೆ ಬರುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಎದುರಿಸಿ, ತನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನೇ ಸುರಿಸುವಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ **‘ಬಂದ ಬಾಗಿಲು ಮಣ್ಣು, ಬಿಡುವ ಬಾಗಿಲು ಮಣ್ಣು; ನಡುವೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ತಾಯ ಕಣ್ಣು’** ಎಂಬ ಭಾವದ ಮೂಲಕ, ಜೀವನದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ನಶ್ವರವಾದರೂ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ ಮಾತ್ರ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನ ದೊರೆತನ, ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಿಂತ **ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ** ಎಂಬುದು ಕವನದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
**ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ**, ಈ ಕವನವು ಮಗನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ತಾಯಿಯ ತ್ಯಾಗ, ತಂದೆಯ ಅಧಿಕಾರದ ನಿರಾಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
1. ಮಗನ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವುದು ಹಂಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಬೇಸರ ತರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ?
ಮಗನ ಪಾಲಿಗೆ **ತಂದೆಯ ದೊರೆತನ, ಸಿಂಹಾಸನ, ರಾಜವೈಭವ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುವ ಅನುಕಂಪವೇ ಹಂಗಿಸುವ ಹಾಗೂ ಬೇಸರ ತರುವ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ**. ತಂದೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮುದ್ದಿಸಿ, ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ, ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವುದನ್ನು ಮಗನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ತಾನು ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಗಾಗದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಪೌರುಷ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮುದ್ದು-ಮಮತೆಯ ಬದಲು, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಕಠಿಣತೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ **ತಂದೆಯ ದೊರೆತನದ ಹಂಗು ಮತ್ತು ತಡವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನುಕಂಪವೇ ಅವನಿಗೆ ಬೇಸರ ತರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.**
2. ಮಗನಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ದೊರೆತನ ಬೇಡವಾಗಿದೆ?
ಮಗನಿಗೆ **ಸಿಂಹಾಸನ, ಚಂದ್ರಕಿರೀಟ, ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ರಾಜವೈಭವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೊರೆತನ ಬೇಡವಾಗಿದೆ**. ತಂದೆಯ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ರಾಜಪದವಿ ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಪೌರುಷವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಗಾಗದೆ, ತನ್ನ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಅವನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ **ತಂದೆಯ ಕರುಣೆ ಅಥವಾ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ದೊರೆತನವನ್ನು ಮಗನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.**
3. ಮಗನ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗೆ ತಾಯಿ ಹೇಳುವುದೇನು?
ಮಗನ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಾಯಿ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, **ತಾನು ಅಚ್ಚರಿಯ ನಡುವೆ ಅವನಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದೆನೆಂದು** ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಗನಲ್ಲ; ಅವನ ಜನನವು ವಿಶೇಷವಾದುದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ತಾಯಿಗಿದೆ. ಅವನನ್ನು ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಷ್ಟಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಸಿ, ಹಿಮ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದೆನೆಂದು ತಾಯಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. **ಅಂಥ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಾನು ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಸಿದಂತೆ ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದೆನೆಂದು** ತಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.
4. ತಂದೆಯ ಬಳಿ ಮಗ ಕೇಳುವುದೇನು?
ಮಗನು ತಂದೆಯ ಬಳಿ **ತನ್ನನ್ನು ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಪಡಿಸದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕೆಂದು** ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ದಾರಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ತಾನು ನಡೆದಂತೆ ತನ್ನ ದಾರಿಯನ್ನು ತಾನೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ತಂದೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. **ತನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮುದ್ದು-ಅನುಕಂಪ ಬೇಡ; ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಸವಾಲು, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಠಿಣತೆಯೇ ಬೇಕು** ಎಂಬುದು ಮಗನ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
### 5. ಮಗ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ “ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ” ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ **‘ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ’** ಕವನದಲ್ಲಿ ಮಗನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ರಾಜನಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ರಾಜವೈಭವವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮಗನಿಗೆ ಆ ದೊರೆತನ ಮತ್ತು ರಾಜಸೌಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವನು **“ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ”** ಎಂದು ತಂದೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಮಗನಿಗೆ ಸಿಂಹಾಸನ, ಚಂದ್ರಕಿರೀಟ, ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲೆ ಮುಂತಾದ ರಾಜವೈಭವಗಳು ಭಾರವೆನಿಸುತ್ತವೆ. ತಂದೆಯ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ದೊರೆತನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಪೌರುಷಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುದ್ದು ಮತ್ತು ಅನುಕಂಪದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ದುರ್ಬಲನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅವನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
ಮಗನ ಜೀವನವನ್ನು ತಾಯಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮರುಭೂಮಿ, ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆ, ಹಿಮ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅವನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಬೆಟ್ಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಬೆಳೆದ ಮಗನಿಗೆ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯ ಸುಖಕ್ಕಿಂತ ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕು ಹೆಚ್ಚು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತಂದೆಯು ಹಿಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ, ರಾಜಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಈಗ ದೊರೆತನ ಬೇಸರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದು ಮಗನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಅಥವಾ ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಮಗನು **ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಗಾಗದೆ ಬದುಕಲು** ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಎದುರಿಸಿ, ತನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಅವನು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತಂದೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನೇ ಸುರಿಸುವಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ತಾನು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ದೃಢ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮಗನಿಗೆ **ರಾಜಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪೌರುಷ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮುಖ್ಯ**. ತಂದೆಯ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ದೊರೆತನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬದುಕುವುದನ್ನೇ ಅವನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ “ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಬೇಡ” ಎಂದು ತಂದೆಯನ್ನು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಕವಿ **ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು** ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
### 6. ತಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಾದ ಮಗನನ್ನು ತಾಯಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ವಿವರಿಸಿ.
‘ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಾದ ಮಗನನ್ನು ತಾಯಿ ಅತ್ಯಂತ **ಪ್ರೀತಿ, ಧೈರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ** ಬೆಳೆಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಕವಿ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆಯ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಾಯಿ ಮಗನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಮಗನು ಹೇಳುವಂತೆ, ತಾಯಿ ಅವನನ್ನು **ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಲ ತೊಟ್ಟಿಲು ಕಟ್ಟಿ**, ಹಿಮ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅಮೃತದಂತಹ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಉಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಮಗನನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ತೊಟ್ಟಿಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವಂತೆ ತಾಯಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾಳೆ.
**ಮಳೆ, ಹೊಳೆ, ಕಡಲು, ನೆಲ, ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮುಗಿಲು** ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಗನ ಬಾಲ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ತಾಯಿ ಮಗನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬೆಟ್ಟ-ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಾಡಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಬದುಕುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾಳೆ.
ದೇಶದೇಶಗಳ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಅವನ ಕೆನ್ನೆಗೆ ತಾಗಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಗನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಅವನನ್ನು **ಸಿಂಹದಂತೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯನ್ನಾಗಿ** ರೂಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವನು ಸುಖ-ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗದೆ, ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ತಾಯಿಯು ಮಗನನ್ನು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಿಲ್ಲ; ಅವನಲ್ಲಿ **ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪೌರುಷ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ**ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಗಾಗದೆ ತನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮಗನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದಳು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಗನು ತಂದೆಯ ಸಿಂಹಾಸನ ಮತ್ತು ದೊರೆತನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ತಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಾದ ಮಗನಿಗೆ ತಾಯಿಯೇ **ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ**. ಅವಳ ಪ್ರೀತಿ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವೇ ಮಗನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ. ಕವನದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಮಮತೆಯನ್ನು ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕವಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. **“ನಡುವೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ತಾಯ ಕಣ್ಣು”** ಎಂಬ ಭಾವನೆಯ ಮೂಲಕ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮಗನ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಕೋಟೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
### 7. “ಬಂದ ಬಾಗಿಲು ಮಣ್ಣು, ಬಿಡುವ ಬಾಗಿಲು ಮಣ್ಣು, ನಡುವೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣು” — ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ
ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ **‘ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ’** ಕವನದ ಈ ಸಾಲುಗಳು ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
**“ಬಂದ ಬಾಗಿಲು ಮಣ್ಣು, ಬಿಡುವ ಬಾಗಿಲು ಮಣ್ಣು”** ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು ಕವಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಐಶ್ವರ್ಯ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಜೀವನ ಮುಗಿದಾಗಲೂ ಅವನು ಯಾವುದನ್ನೂ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವು ಎರಡೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ಸತ್ಯಗಳು. ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನ ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ನಡುವಿನ ಬದುಕಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು **ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡುವವಳು ತಾಯಿ**. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕವಿ **“ನಡುವೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣು”** ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ತಾಯಿ ಅವನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಸಂತೋಷ ಬಂದಾಗ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಸುಖವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಈ ಕವನದ ನಾಯಕನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಾದ ಮಗನನ್ನು ತಾಯಿ ಮರುಭೂಮಿ, ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆ, ಹಿಮ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
**“ತಾಯ ಕಣ್ಣು”** ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅದು ತಾಯಿಯ **ಮಮತೆ, ಕಾಳಜಿ, ತ್ಯಾಗ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತ**ವಾಗಿದೆ. ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಸಿಂಹಾಸನ ಅಥವಾ ದೊರೆತನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಾರುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, **ಮನುಷ್ಯನ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಶ್ವರ ಸತ್ಯಗಳಾದರೂ, ಆ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಕಾಪಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ತಾಯಿಯದು** ಎಂಬುದು ಈ ಸಾಲುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ. ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
### 8. ತಂದೆಯ ಹಂಗಿನ ಸಿಂಹಾಸನದ ವಿರುದ್ಧ ಮಗನು ತೋರುವ ಬಂಡಾಯ ಯಾವ ರೀತಿಯದ್ದು? ವಿವರಿಸಿ.
ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ **‘ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ’** ಕವನದಲ್ಲಿ ಮಗನು ತಂದೆಯ ಹಂಗಿನ ಸಿಂಹಾಸನದ ವಿರುದ್ಧ ತೋರುವ ಬಂಡಾಯವು **ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌರುಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಂಡಾಯವಾಗಿದೆ**. ಇದು ತಂದೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ದ್ವೇಷದ ಬಂಡಾಯವಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಗನು ತೋರುವ ಆತ್ಮಗೌರವದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿದೆ.
ತಂದೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ, ಚಂದ್ರಕಿರೀಟವನ್ನು ತೊಡಿಸಿ, ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲೆಯನ್ನು ಕೊರಳಿಗೆ ಹಾಕಿ ರಾಜವೈಭವವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮಗನು ಈ ರಾಜಸೌಖ್ಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. **“ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ; ತೊಡಿಸದಿರು ಚಂದ್ರಕಿರೀಟವನು”** ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ತಂದೆಯ ದೊರೆತನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಿಂಹಾಸನ ಮತ್ತು ಕಿರೀಟ ತನಗೆ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲ; ಅವು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಂಧನಗಳೆಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮಗನಿಗೆ **ತಂದೆಯ ಹಂಗಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ**. ತಂದೆಯ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮದಿಂದ ಗಳಿಸುವ ಬದುಕೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಅವನು ನಂಬುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “ನಿನ್ನ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಾ ಬಾಳುವುದ ಕಲಿಸು” ಎಂದು ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಗನು ತನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮುದ್ದು-ಮಮತೆಯನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. **“ಮುದ್ದಿನಲಿ ಹೇಡಿತನವನ್ನು ಊಡದಿರು ನನಗೆ; ವಜ್ರವಾಗಲಿ ನಿನ್ನ ಒಲುಮೆ”** ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿ ತನ್ನನ್ನು ದುರ್ಬಲನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು, ಬದಲಾಗಿ ವಜ್ರದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ಬೇಕು; ಸುಖ-ಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದು ದುರ್ಬಲನಾಗುವುದು ಬೇಡ.
ತಂದೆಯು ಹಿಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದಾಗ ತಾಯಿ ಮಾತ್ರ ಮಗನನ್ನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮರುಭೂಮಿ, ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆ, ಹಿಮ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತಾಯಿ ಮಗನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಕಠಿಣ ಬದುಕಿನಿಂದ ಮಗನಲ್ಲಿ **ಧೈರ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಗುಣಗಳು** ಬೆಳೆದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ತಂದೆಯ ಸಿಂಹಾಸನದ ಸುಖ ಅವನಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಅವನ ಬಂಡಾಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ **ತಂದೆಯ ತಡವಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ**. “ಎಷ್ಟು ಕಾಲದ ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅಭಿಮಾನ?” ಎಂದು ಅವನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸದ ತಂದೆಯು ಈಗ ದೊರೆತನವನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವನು ತಂದೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆ ಅಧಿಕಾರದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮಗನ ಬಂಡಾಯವು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ **ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕಿನ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ** ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ದಾರಿಗೆ ತಾನೇ ನಡೆಯಲು, ಎದುರಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ತಂದೆಯ ಹಂಗಿನ ಸಿಂಹಾಸನದ ವಿರುದ್ಧ ಮಗನು ತೋರುವ ಬಂಡಾಯವು **ಅಧಿಕಾರ ವಿರೋಧಿ ಬಂಡಾಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಂಗು ಮತ್ತು ಪರಾವಲಂಬಿತನದ ವಿರುದ್ಧದ ಬಂಡಾಯವಾಗಿದೆ**. ಇದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪೌರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಾನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಮಗನ ಬಂಡಾಯದ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
### 9. ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದು? ಕವಿತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ.
ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ **‘ಇಡದಿರು ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ’** ಕವನದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಯಿ ಮಗುವಿಗೆ ಕೇವಲ ಜನ್ಮ ನೀಡುವವಳಲ್ಲ; ಅವಳು ಮಗುವಿನ **ಮೊದಲ ಗುರು, ರಕ್ಷಕಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಿ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ**. ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪಾತ್ರ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ.
ಕವನದ ನಾಯಕನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಾದ ಮಗನನ್ನು ತಾಯಿ ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವನನ್ನು ಕಷ್ಟಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. **ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಲ ತೊಟ್ಟಿಲು ಕಟ್ಟಿ, ಹಿಮ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ** ಮಗನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಚಿತ್ರಣ ತಾಯಿಯ ಅಪಾರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿ ಮಗನಿಗೆ ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಳೆ, ಹೊಳೆ, ಕಡಲು, ಬೆಟ್ಟ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಂತಹ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮಗನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಮಗನಲ್ಲಿ **ಕಷ್ಟಸಹನೆ, ಧೈರ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಗುಣಗಳು** ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಮಗನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಮಗುವಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ತಾಯಿ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಮಗುವಿನ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸುಖ-ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕವನದಲ್ಲಿ **“ನಡುವೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ತಾಯ ಕಣ್ಣು”** ಎಂಬ ಮಾತು ತಾಯಿಯ ಈ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿ ಮಗನನ್ನು ಮುದ್ದಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನಲ್ಲಿ **ಪೌರುಷ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನೂ** ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹಂಗಿಗೂ ಒಳಗಾಗದೆ ತನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ನಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಮಗನು ತಂದೆಯ ಸಿಂಹಾಸನ ಮತ್ತು ದೊರೆತನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಷ್ಟು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕವನದ ನಾಯಕನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಿಂತ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ತಂದೆಯು ನೀಡಲು ಬಯಸುವ ರಾಜವೈಭವಕ್ಕಿಂತ ತಾಯಿ ನೀಡಿದ **ಜೀವನಾನುಭವ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪಾಠ** ಅವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ತಂದೆಯ ಹಂಗನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕನ್ನೇ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾನೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರ **ಅಮೂಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅನನ್ಯವಾದುದು**. ತಾಯಿ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕವನದ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ, ಅವನನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ **ತಾಯಿಯೇ ಮಗುವಿನ ಬದುಕಿನ ಮೊದಲ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ರಕ್ಷಕಿ** ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಈ ಕವನದ ಮೂಲಕ ಸಾರುತ್ತಾರೆ.
