ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಥಮ ಬಿ.ಕಾಂ
ಒಂದು ಗಿಡ ಒಂದು ಬಾವಿ
- ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
_________________________________________________________________________________
೧. ಪಾಠದ ಪರಿಚಯ (Lesson Introduction)
‘ಒಂದು ಗಿಡ ಒಂದು ಬಾವಿ’ ಲೇಖಕಿ ಡಾ. ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಹಾಗೂ ರೂಪಕಾತ್ಮಕ ಸಣ್ಣಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಠ್ಯವು ಧಾರವಾಡದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕಳೆದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ (೫೦ ವರ್ಷಗಳ) ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪರಿಸರ ವಿನಾಶ, ಆಧುನಿಕೀಕರಣದ ಅಂಧಾನುಕರಣೆ, ಕಾಂಕ್ರೀಟೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಬಾವಿ' ಮತ್ತು 'ರಸ್ತೆಯಾಚೆಗಿನ ಗಿಡ (ಮರ)' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಚೇತನ/ನಿಸರ್ಗದ ಜೀವ ಸಂಕೇತಗಳ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮ್ಮಿಲನ, ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮೇಣ ಅವುಗಳಿಗೆ ಒದಗುವ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯವು ಇಡೀ ಕಥೆಯ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ.
೨. ಲೇಖಕರ (ಕಥೆಗಾರ್ತಿ) ಪರಿಚಯ (Author Introduction)
ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡಾಯ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿಯರಲ್ಲಿ ಡಾ. ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ ಅವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾಗೂ ನಿಸರ್ಗ-ಮಾನವ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಎಳೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು / ಲೇಖಕಿ ಡಾ. ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ
ಜನನ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ೧೯೪೫, ಧಾರವಾಡ (ಕರ್ನಾಟಕ)
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳು ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು: ‘ಮುಳ್ಳುಗಳು’, ‘ಕೊನೆಯ ದಾರಿ’, ‘ಕವಲು’, ‘ಹಸಿವು’, ‘ಬಿಡುಗಡೆ’ ಮೊದಲಾದವು.
ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಣ್ಣಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸನ್ಮಾನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
೩. ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background of the Story)
೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಕಥೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನದಂದು ಕಡ್ಪಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರ ಭಾಷಣ, ಜನರ ಸಂಭ್ರಮದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ರಸ್ತೆಯೊಂದರ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರ ಎದುರು ರಸ್ತೆಯಾಚೆಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗಿಡವನ್ನು ತಂದು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (೧೯೪೭ ರಿಂದ ೧೯೯೭ರವರೆಗೆ) ಈ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಗಿಡ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದು, ಪರಸ್ಪರ ಮೌನ ಹಾಗೂ ನೋಟಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಪ್ರೀತಿ-ಸಂವಹನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ನಗರೀಕರಣದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು, ಮರವನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾವಿಯು ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪತನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
೪. ಕಥೆಯ ಭಾವಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರಣೆ (Detailed Sectional Analysis)
೧. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಉದಯ ಮತ್ತು ಗೆಳೆತನದ ಆರಂಭ:
೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಧಾರವಾಡ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವ, ಸಿಹಿ ಹಂಚುವ ಸಂಭ್ರಮವಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಊರ ಹೊರಗಿನ ರಸ್ತೆಯಿಡೀ ಕಂಪು ಪಸರಿಸುವ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯನ್ನು ತೋಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗಿಡವೊಂದನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು. ಧೋ ಧೋ ಎಂದು ಸುರಿದ ಧಾರವಾಡದ ಚೈತನ್ಯದಾಯಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಚಿಗುರಿ ನಕ್ಕಾಗ ಬಾವಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ಬಾವಿ ಹಾಗೂ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೀತಿಯು ಚಿಗುರೊಡೆಯಿತು.
೨. ಹಳೆಯ ಧಾರವಾಡದ ಪ್ರಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣ:
ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ವಾತಾವರಣ ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೃದುಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ, ಗಣಿತದ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೃಹಿಣಿಯರು ತಾಮ್ರದ ಕೊಡಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯಿಂದ ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಸೇದಿಕೊಂಡು ಕಷ್ಟ-ಸುಖ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಶನಿವಾರದಂದು ಜನ ಸಪ್ತಪುರದ ಹನುಮಂತದೇವರ ಗುಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳು, ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ, ಶಂಬಾ ಜೋಶಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಹಿರಿಯರು ಗಿಡದ ನೆರಳಿನ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
೩. ಕಾಂಕ್ರೀಟೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗಿಡದ ಕಟುಕ ಹತ್ಯೆ:
ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಪರಿಸರ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿತು. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಎಬ್ಬಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸಾಕಾರದ ಬಸ್ಸುಗಳು, ಟ್ರಕ್ಕುಗಳು, ಆಟೋಗಳು, ಸಿಗರೆಟ್-ಬೀಡಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಬಾರ್ಗಳು, ಚಿಕನ್ ಕಾರ್ನರ್ಗಳು ತಲೆಎತ್ತಿದವು. ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ನೆರಳು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದೊಡ್ಡ ಮರವನ್ನು ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಅಳತೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಟುಕತನದಿಂದ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಿ ಕಡಿದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಗಿಡದ ಅಂತಿಮ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ, ಬಾವಿಯು ದುಃಖದಿಂದ ಜಡಗೊಂಡು ಕಲ್ಲಾಯಿತು.
೪. ಬಾವಿಯ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯ (ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯಾದುದು):
ಮರ ನಾಶವಾದ ಮೇಲೆ ಬಾವಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ನಾಶವಾಯಿತು. ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಾವಿಯ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಗಳು ಬತ್ತಿಹೋದವು. ಗಣೇಶ ಚೌತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಒಣಗಿದ ಹೂವು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸಗಳನ್ನು ಬಾವಿಗೆ ಎಸೆದು ಅದನ್ನೊಂದು ದುರ್ನಾತ ಬೀರುವ ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಾಶದೊಂದಿಗೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
೫. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Core Themes)
ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮಹತ್ವ
ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಆತಂಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಮಾನವನ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಅನಾವರಣ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕುಸಿತ ಕಾವ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಹಳೆಯ ಧಾರವಾಡದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದಿಂದ ನಾಶವಾದುದು.
ನಿಸರ್ಗದ ಮೂಕ ಸಂವೇದನೆ ಗಿಡ ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಮಾನವನಂತೆಯೇ ಪ್ರೀತಿ, ನೋವು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ.
ಮಾನವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ ಮಾನವ ಕುಲವೇ ವಿನಾಶದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ.
೬. ಕಥೆಯ ಸಮಗ್ರ ಸಾರಾಂಶ
‘ಒಂದು ಗಿಡ ಒಂದು ಬಾವಿ’ ಕಥೆಯು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪರಿಸರ ವಿನಾಶ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಧಃಪತನವನ್ನು 'ಬಾವಿ' ಮತ್ತು 'ಮರ'ದ ಆತ್ಮೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ಶುಭಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ರಸ್ತೆಯೊಂದರ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ತೋಡಿದ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಎದುರು ನೆಟ್ಟ ಗಿಡಗಳು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ವಾತಾವರಣವು ಕಾವ್ಯಮಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಾವಿಯ ತಂಪಾದ ಸಿಹಿನೀರು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಜೀವಜಲವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಾಮ್ರದ ಕೊಡಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹರಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾವಿಯ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಕವಿಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು ಕುಳಿತು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ, ಶಂಬಾ ಜೋಶಿಯವರ ವೈಚಾರಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಿಡವು ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತಾ, ಬಾವಿಯು ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಯಿತು. ನಗರ ಬೆಳೆದಂತೆ ಮರ-ಗಿಡಗಳು ಮಾಯವಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಎದ್ದುನಿಂತವು. ವಾಹನಗಳ ಕರ್ಕಶ ಸದ್ದು, ಧೂಳು, ಬಾರ್ಗಳು, ಗುಟ್ಕಾ-ಪಾನ್ಗಳ ಹೊಲಸು ವಾತಾವರಣ ಆವರಿಸಿತು. ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಆ ಹಸಿರು ಮರವನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಕಡಿದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗೆಳೆಯ ಮರ ಕಡಿದುಬಿದ್ದಾಗ ಬಾವಿಯು ದುಃಖದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಚೇತನ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಜಡವಾಯಿತು.
ಮರ ಹೋದಮೇಲೆ ಬಾವಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಶೋಚನೀಯವಾಯಿತು. ಮನೆಮನೆಗೆ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಂದು ಬಾವಿಯ ನೀರು ಕೇಳುವವರಿಲ್ಲದಾದರು. ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಾವಿಯ ಜಲಸೆಲೆ ಇಂಗಿಹೋಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಬಾವಿಗೆ ಕಸ-ಕಡ್ಡಿ, ಹೂವು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಚೌತಿಯ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಎಸೆದು ಅದನ್ನು ದುರ್ನಾತ ಬೀರುವ ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕಿ ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ ಅವರು ಮಾನವನ ಆಧುನಿಕತೆಯೆಂಬ ಸ್ವಾರ್ಥವು ಹೇಗೆ ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ವಿನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೭. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary)
ಕಠಿಣ ಪದ ಅರ್ಥ
ಚೈತನ್ಯದಾಯಿನಿ ಜೀವಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುವಂತಹುದು
ಸಂದಣಿ / ಗದ್ದಲ ಜನರ ಗುಂಪು ಅಥವಾ ಗೊಂದಲಮಯ ಸದ್ದು
ಕಾಂಕ್ರೀಟೀಕರಣ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೆಲವನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್/ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚುವುದು
ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿ ಹೊಲಸು ಅಥವಾ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ತುಂಬಿದ ತಾಣ
ಅವಶೇಷ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಕುರುಹು
ಜಡಗೊಳ್ಳು ಚೇತನವಿಲ್ಲದೆ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗುವುದು
೮. ೨ ಅಂಕದ മാದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಗಿಡಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಯಿತು?
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಧಾರವಾಡ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ರಸ್ತೆಯೊಂದರ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರ ಎದುರು ರಸ್ತೆಯ ಆಚೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗಿಡವೊಂದನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಹೇಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರವು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಾವ್ಯ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಹಿಳೆಯರು ನೀರು ಸೇದುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ನೆಟ್ಟ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಒದಗಿದ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ನಗರ ಬೆಳೆದಂತೆ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಗಿಡವನ್ನು ಕಟುಕತನದಿಂದ ಕಡಿದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅದರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಯಿತು.
೯. ೫ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು .
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಧಾರವಾಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ಧಾರವಾಡವು ವಿದ್ಯಾನಗರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತವರು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಧಾರವಾಡದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗಿಡದ ನೆರಳಿನ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಹಿರಿಯರು ಕುಳಿತು ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಂಬಾ ಜೋಶಿಯವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಕಾವ್ಯಮಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಧಾರವಾಡದ ಉನ್ನತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಬಾವಿಯು ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯಾದ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಧಾರವಾಡದ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಮಾಯವಾಗಿ, ವಾಹನಗಳ ಕರ್ಕಶ ಸದ್ದು, ಬಾರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಧೂಳು ಆವರಿಸಿತು. ಮನೆಮನೆಗೆ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ತರುವವರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಾವಿಯ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಂಗಿಹೋಯಿತು. ಜನರು ಬಾವಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕಸ-ಕಡ್ಡಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಹಾಗೂ ಚೌತಿಯ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಅದನ್ನು ದುರ್ನಾತ ಬೀರುವ ಕಲಿಲ ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
೧೦. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿಷಯ: ‘ಒಂದು ಗಿಡ ಒಂದು ಬಾವಿ’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಪರಿಸರ ವಿನಾಶ, ನಗರೀಕರಣದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧಃಪತನವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಪೀಠಿಕೆ: ಡಾ. ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ ಅವರ ‘ಒಂದು ಗಿಡ ಒಂದು ಬಾವಿ’ ಕಥೆಯು ಕೇವಲ ನಿಸರ್ಗದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಕಳೆದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ನಿಸರ್ಗ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಉಂಟಾದ ವಿನಾಶದ ದುಃಖದ ಕಥನವಾಗಿದೆ. ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನವನ ಅಂಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಬಯಲುಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಷಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ - ೧೯೪೭ ರ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ:
೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಸಂಭ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಈ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಗಿಡಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಧಾರವಾಡದ ಶೀತಲ ಗಾಳಿ, ಜೀವದಾಯಿನಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನ ನಡುವೆ ಇವೆರಡೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದವು. ಜನರು ಬಾವಿಯ ತಂಪಾದ ಸಿಹಿನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಿಡದ ಎದುರಿನ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬೆಂಚು ಧಾರವಾಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಿಡಿತದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ, ಶಂಬಾ ಜೋಶಿಯವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಅನುರಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ನಗರೀಕರಣದ ಆಕ್ರಮಣ ಹಾಗೂ ನಿಸರ್ಗದ ನಾಶ:
ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ' ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿ ನಗರೀಕರಣವು ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಹುತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮರಗಿಡಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ದುರ್ನಾತ ಬೀರುವ ಚಿಕನ್ ಶ his, ಬಾರ್ಗಳು, ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯಾದ್ಯಂತ ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸುವ ವಾಹನಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು. ಕೊನೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆ ಬೃಹತ್ ಮರವನ್ನು ಅಮಾನವೀಯವಾಗಿ ಕಡಿದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಗಿಡವನ್ನು ಕಡಿದಾಗ ಬಾವಿಯು ತನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಬಂಧುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು.
ಜಲಮೂಲದ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ:
ಅತ್ತ ಮರವೂ ನಾಶವಾಗಿ, ಇತ್ತ ಬಾವಿಯೂ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿತು. ಆಧುನಿಕ ನಾಗರಿಕರು ಆ ಪವಿತ್ರ ಬಾವಿಯನ್ನು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುರಿಯುವ ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಬಾವಿಯು ತನ್ನ ಜೀವಕಳೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದುರ್ನಾತ ಬೀರುವ ಶವದಂತಾಯಿತು.
ಮುಕ್ತಾಯ:
ಹೀಗೆ ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ ಅವರು ಮಾನವನ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿರೋಧಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಶಾಶ್ವತ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾರದು ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಕಥೆಯು ನೀಡುತ್ತದೆ.
೧೧. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ (Exam Presentation Strategy)
• ರಚನಾತ್ಮಕ ವಿನ್ಯಾಸ: ಪೀಠಿಕೆ, ವಿಷಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಉಪಸಂಹಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟು ಇರಲಿ.
• ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ ಉಲ್ಲೇಖ: ಬಾವಿ (ಜಲಮೂಲ) ಮತ್ತು ಗಿಡ (ಹಸಿರು/ನೆರಳು) ಇವುಗಳು ಕೇವಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲ, ನಿಸರ್ಗದ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬರೆದು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿ.
• ಸ್ಥಳೀಯ ವಿವರಣೆ: ಧಾರವಾಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ (ಬೇಂದ್ರೆ ಕಾವ್ಯ, ಶಂಬಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಸಪ್ತಪುರದ ಹನುಮಂತ ದೇವಸ್ಥಾನ) ಕುರಿತು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.
• ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಹೋಲಿಕೆ: ೧೯೪೭ ರಿಂದ ೧೯೯೭ ರವರೆಗಿನ ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ.
೧೨. ಕಥೆಯಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ (Moral & Message)
೧. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಮರಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಜೀವನಾಡಿಗಳು; ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನ.
೨. ನೈಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಲ್ಪನೆ: ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಲಿಗೊಟ್ಟು ಪಡೆಯುವ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಲ್ಲ.
೩. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಶಾಂತಿ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
೧೩. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳು (Textbook End-Questions)
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಪ್ರಶ್ನೆ ೧. ನಿರೂಪಕಿ ಗಿಡದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಏನನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯು (ನಿರೂಪಕಿ) ರಸ್ತೆಯಾಚೆಗಿನ ಗಿಡದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆತ್ಮೀಯತೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಹಜ ಪ್ರೀತಿ, ಜೀವಪರತೆ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾನವನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾರ್ಥ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪವಿತ್ರ ಒಲವಿನ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹೇಗೆ ಆರಾಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಪ್ರಶ್ನೆ ೨. ಲೇಖಕಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನೆದು ಏಕೆ ಮರುಗುತ್ತಾರೆ? ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು, ಶಾಂತಿ, ಶೀತಲ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದಾಯಿ ಮಳೆಯಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ತರುತ್ತಿದ್ದರು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ, ಶಂಬಾ ಜೋಶಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಹಸಿರು, ಶಾಂತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಭಿರುಚಿ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧ ಜಲ ಮಾಯವಾಗಿ, ಧೂಳು, ವಾಹನಗಳ ಕರ್ಕಶ ಸದ್ದು, ಬಾರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊಳಚೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಲೇಖಕಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಆ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನೆದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರುಗುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಪ್ರಶ್ನೆ ೩. ಮಾನವನಿಂದ ಪರಿಸರ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಕಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ: ಮಾನವನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಗರೀಕರಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಿರೂಪಕಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹಸಿರು ಮರವನ್ನು ಕಟುಕತನದಿಂದ ಕಡಿದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ರಸ್ತೆಯಿಡೀ ಧೂಳು, ಟ್ರಕ್-ಬಸ್ಸುಗಳ ಹೊಗೆ, ಗುಟ್ಕಾ-ಪಾನ್ಗಳ ಹೊಲಸು, ಬಾರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಆಟೋಗಳ ಗದ್ದಲ ಆವರಿಸಿತು. ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಂದ ಬಾವಿಯ ಜಲಸೆಲೆ ಇಂಗಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಬಾವಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಕಸ, ಹಾಗೂ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಿ ಕೊಳಚೆಗುಂಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಮಾನವನ ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಪರಿಸರ ವಿನಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.