ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ

 

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ 

 

―――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――

೧. ಕವಿ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Poet Profile & Background)

ಕವಿ ಪರಿಚಯ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ 'ವರಕವಿ', 'ಯುಗಪ್ರವರ್ತಕ' ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ (ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ) ಅವರು 'ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧೮೯೬ ಜನವರಿ ೩೧ ರಂದು ಧಾರವಾಡದ ಸಾಧನಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದ ಶಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶಬ್ದ ಗಾರುಡಿಗರೆಂದೇ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ 'ನಾಕುತಂತಿ' ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಹುಮಾನವಾದ 'ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಲಭಿಸಿದೆ. 'ಗರಿ', 'ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರಿ', 'ಸಖೀಗೀತ', 'ಉಯ್ಯಾಲೆ', 'ನಾಕುತಂತಿ', 'ಅರಳೂ ಮರಳು' ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳಾಗಿವೆ.

ಪದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯು ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾವಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಭಾಗದ ಸೊಗಡಿನ ಜಾನಪದ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ (ಧಾರವಾಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕನ್ನಡ) ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕವಿತೆಯು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಯುವಕನೊಬ್ಬನ ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಮಾತುಗಾರಿಕೆ, ಸರಸ-ಸಲ್ಲಾಪಗಳು ಹಾಗೂ ಆತನ ಚಂಚಲ ಪ್ರೇಮ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಗ್ಧ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳೊಬ್ಬಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಾಗುವ ತೊಳಲಾಟ, ಪ್ರೇಮ ಪರವಶತೆ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಆತನ ನಿಜಬಣ್ಣ ಬಯಲಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ವಿರಹ-ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಸವತ್ತಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

೨. ಮೂಲ ಪದ್ಯ ಮತ್ತು ಚರಣವಾರ ಭಾವಾರ್ಥ (Poem Stanzas & Page-Length Meaning)

• ಪಲ್ಲವಿ

ಇನ್ನೂಯಾಕ ಬರಲಿಲ್ಲವಾ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವಾ

ವಾರದಾ ನಡುವ ಮೂರ ಸರತಿ ಬಂದು ಹೋದಾಂವಾ ||ಪ||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ತಪ್ಪದೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪ್ರಿಯಕರ ಯುವಕ ಈ ವಾರ ಇನ್ನೂ ಏಕೋ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ನಾಯಕಿ (ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು) ತನ್ನ ಸಖಿಯರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನು ಅತೀವ ಉತ್ಕಂಠೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿರಹದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

• ಚರಣ ೧

ಭಾರಿಜರದ ವಾರಿ ರುಮಾಲಾ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಾಂವಾ

ತುಂಬ ಮೀಸಿ ತೀಡಿಕೋತ ಹುಬ್ಬ ಹಾರಸಾಂವಾ

ಮಾತುಮಾತಿಗೆ ನಕ್ಕ ನಗಿಸಿ ಆಡಿಸ್ಯಾಡಾಂವಾ

ಏನೋ ಅಂದರೆ ಏನೋ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡ ಹಾಡಾಂವಾ ||೧||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಯುವಕನ ಶೃಂಗಾರ ಪ್ರಿಯತೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಾಯಕಿ ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆತ ತಲೆಗೆ ಭಾರಿ ಜರಿಯ ಅಂಚಿನ ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ದಟ್ಟವಾದ ಮೀಸೆಯನ್ನು ತೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಾತಿಗೆ ಮುಂಚೆ ತಾನೂ ನಕ್ಕು, ಎದುರಿಗಿದ್ದವರನ್ನೂ ನಗಿಸಿ ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯಾರಾದರೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ಅಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೇ ತಕ್ಷಣ ಹೊಸ ಹಾಡನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡಿ ಮನಸ್ಸು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.

• ಚರಣ ೨

ತಾಳೀಮಣಿಗೆ ಬ್ಯಾಳಿಮಣಿ ನಿನಗೆ ಬೇಕೇನಂದಾಂವಾ

ಬಂಗಾರ-ಹುಡಿಲೇ ಭಂಡಾರನ ಬೆಳೇನಂದಾಂವಾ

ಕಸಬೇರೇ ಕಳೆದು ಬಸವೇರ ಬಿಟ್ಟುದಾಟಿ ಬಂದಾಂವಾ

ಜೋಗ ತೇರಿಗೆ ಮೂಗುತಿ ಅಂತ ನನಗೆ ಅಂದಾಂವಾ ||೨||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಆತ ನಾಯಕಿಗೆ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ, 'ನಿನ್ನ ಮಾಂಗಲ್ಯದ ತಾಳಿಮಣಿಗೆ ಬೇಳೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಚಿನ್ನದ ಮಣಿ ಬೇಕೇ? ಬಂಗಾರದ ದೂಳೋ, ಭಂಡಾರದ ಬೆಳೆಯೋ ಏನು ಬೇಕು ಕೇಳು' ಎಂದು ವೀಂಪು ತರುತ್ತಿದ್ದನು. ಕಸಬಾ (ಪೇಟೆ) ಯನ್ನು ಕಳೆದು, ಬಸವೇಶ್ವರ ಗುಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದು, 'ಜೋಗದ ಬೃಹತ್ ಜಾತ್ರೆಯ ತೇರಿಗೆ ತೊಡಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೂಗುತಿಯಂತೆ ನೀನು ರಮಣೀಯವಾಗಿರುವೆ' ಎಂದು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳಿ ತೇಲಿಸಿದ್ದನು.

• ಚರಣ ೩

ಇರುಅಂದರೆ ಬರತೇನಂತ ಎದ್ದು ಹೊರಡಾಂವಾ

ಮಾರೀ ತೆಳಗ ಹಾಕಿತೆಂದರೆ ಇದ್ದು ಬಿಡಾಂವಾ

ಹಿಡಿ ಹಿಡೀಲೈ ರೊಕ್ಕಾತಗದು ಹಿಡಿ ಹಿಡಿ ಅನ್ನಾಂವಾ

ಖರೇಅಂತ ಕೈ ಮಾಡಿದರೆ ಹಿಡದಾ ಬಿಡಾಂವಾ ||೩||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಆತನ ಸ್ವಭಾವ ಅತ್ಯಂತ ಚಂಚಲ ಹಾಗೂ ಮೋಡಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ನಾಯಕಿ 'ಇರು' ಎಂದರೆ 'ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದನು; 'ಹೋಗು' ಎಂದು ಗದರಿದರೆ 'ಮಾರಿ ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿದೆ' ಎಂದು ಸಾಕುಹೇಳಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ರೊಕ್ಕ ಹಿಡಿದು 'ತಗೋ ತಗೋ' ಎಂದು ಉದಾರಿಯಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೈ ಚಾಚಿ ಹಿಡಿಯಲು ಹೋದರೆ ಕೈಗೆ ಸಿಗದೆ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.

• ಚರಣ ೪

ಚಹಾದ ಜೋಡಿ ಚೂಡಾಧಾಂಗ ನೀ ನನಗಂದಾಂವಾ

ಚೌಡಿಯಲ್ಲ ನೀ ಚೂಡಾಮಣಿಯಂತ ರಮಿಶ ಬಂದಾಂವಾ

ಬೆರಳಿಗೆ ಉಂಗುರಾ ಮೂಗಿನಾಗ ಮೂಗುಬಟ್ಟಾಟ್ಟಾಂವಾ

ಕಣ್ಣಿನಾಗಿನ ಗೊಂಬೀಹಾಂಗ ಎದೆಯಾಗನಟ್ಟಾಂವಾ ||೪||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಆತ ನಾಯಕಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಹ ಮತ್ತು ಚೂಡಾದ ಉಪಮೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. 'ಬಿಸಿ ಚಹಾದ ಜೊತೆಗೆ ಕಟಕ್ ಚೂಡಾ ಎಷ್ಟು ಸೊಗಸೋ, ನೀನು ನನಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಿಯ' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು. 'ನೀನು ಕಾಡಿನ ಕೋಪಿಷ್ಟ ಚೌಡಿ (ಕಾಳಿ) ಯಲ್ಲ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿರೋರತ್ನವಾದ ಚೂಡಾಮಣಿ' ಎಂದು ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನನ್ನ ಬೆರಳಿಗೆ ಉಂಗುರ, ಮೂಗಿಗೆ ಮೂಗುಬಟ್ಟು ಇಟ್ಟು, ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು.

• ಚರಣ ೫

ಹುಟ್ಟಾಯಾಂವ ನಗೀಕ್ಯಾದಿಗಿ ಮುಡಿಸಿಕೊಂಡಾಂವಾ

ಕಂಡ ಹೆಣ್ಣಿಲೇ ಪ್ರೀತಿ ವೀಳ್ಯೇ ಮಡಚಿಕೊಂಡಾಂವಾ

ಜಲ್ಮಜಲ್ಮಕ ಗೆಣ್ಯಾ ಆಗಿ ಬರತೇನಂದಾಂವಾ

ಎದಿಮ್ಯಾಲಿನ ಗೆಣತಿನ್ ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟಕೊಂಡಾಂವಾ ||೫||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಆತ ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೇ ನಗುವ ಕೆದಗೆ ಹೂವನ್ನು ಮುಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಂತೆ ಸದಾ ಹಸನ್ಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಆತನ ಪ್ರೇಮ ಕೇವಲ ನಾಯಕಿಗಷ್ಟೇ ಮೀಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಂಡ ಕಂಡ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಯ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಕೊಡುತ್ತಾ, 'ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ನಿನಗೆ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಮಾತುಕೊಟ್ಟು, ಎದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

• ಚರಣ ೬

ಯಲಿ! ಮಲ್ಲಿ! ಪಾರಿ! ತಾರಿ! ನೋಡೀರೇನ್ರೆವ್ವಾ?

ನಿಂಗಿ! ಸಂಗಿ! ಸಾವಂತರೀ! ಎಲ್ಲಾನ ನನ್ನಾಂವಾ?

ಸೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗ ಸೆಟಗೊಂಡೋದಾಅಂತ ನನ್ನಜೀವ

ಹಾದೀಬೀದೀ ಹುಡುಕತೈತ್ರೆ ಬಿಟ್ಟಎಲ್ಲಾ ಹ್ಯಾಂವಾ ||೬||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಕೊನೆಗೆ ನಾಯಕಿಗೆ ಆತನ ನಿಜರೂಪದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಊರಿನ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಾದ ಯಲಿ, ಮಲ್ಲಿ, ಪಾರಿ, ತಾರಿ, ನಿಂಗಿ, ಸಂಗಿ, ಸಾವಂತ್ರಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ - 'ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ನೋಡಿದಿರಾ?' ಏನೆಂದರೆ, ಆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗ ಕೇವಲ ತನಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾತುಕೊಟ್ಟು 'ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನವರೇ' ಎಂದು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿ ಜಾರಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಈಗ ಆತ ತನಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಂಚಿಸಿ, ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟುಹೋದಾಗ, ನಾಯಕಿಯ ಜೀವ ಹಾದಿಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ವಿರಹ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿದೆ.

೩. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Core Themes & Objectives)

• ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ: ಧಾರವಾಡ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಭಾಗದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಷಾ ಸೊಗಡು, ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು (ರುಮಾಲ, ಚೂಡಾ, ಚೌಡಿ, ವೀಳ್ಯ, ಶೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗ ಇತ್ಯಾದಿ) ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಧಾಟಿಯನ್ನು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.

• ಮುಗ್ಧ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಚಂಚಲ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮುಖಾಮುಖಿ: ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರೇಮಿ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಗರ/ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಬರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಯುವಕನ ಚಾಣಾಕ್ಷ, ಆಕರ್ಷಕ ಆದರೆ ಚಂಚಲ ಮನೋಭಾವನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು.

• ಆಕರ್ಷಕ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ: ಮಾತಿನ ಮಲ್ಲತನ, ವೀಳ್ಯ ಕೊಡುವುದು, ಒಡವೆ-ಸೌಂದರ್ಯದ ಹೊಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮನಸ್ಸು ಗೆದ್ದು, ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಮೋಡಿ ಮಾಡಿ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಯಕನ ಕಪಟ ನಾಟಕದ ಅನಾವರಣ.

• ವಿರಹ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ತೊಳಲಾಟ: ಪ್ರಿಯಕರ ಬರದಿದ್ದಾಗ ನಾಯಕಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉತ್ಕಂಠೆ, ಕಾತರತೆ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಆತನ ನಿಜಬಣ್ಣ ತಿಳಿದ ಮೇಲೂ ಆತನನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದೆ ಹಾದಿಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರೇಮದ ಸಂವೇದನೆ.

೪. ಪದ್ಯದ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾರಾಂಶ (Detailed Summary: 25-30 Lines / ~500 Words)

ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ರಸವತ್ತಾದ ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ನಾಯಕಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಗ್ಧ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಾಗಿದ್ದು, ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಈ ವಾರ ಆತ ಇನ್ನೂ ಬರದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಆಕೆ ತೀವ್ರ ವಿರಹ ಹಾಗೂ ಕಾತರತೆಯಿಂದ ಆತನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾಳೆ.

ಆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಯುವಕ ಅತ್ಯಂತ ಶೃಂಗಾರಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಆತ ತಲೆಗೆ ಜರಿ ಅಂಚಿನ ಭಾರಿ ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ದಟ್ಟವಾದ ಮೀಸೆಯನ್ನು ತೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬಂದು ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತ ಬರಿ ರೂಪವಂತನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಚತುರ ಮಾತುಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಎದುರಿಗಿದ್ದವರನ್ನು ನಗಿಸಿ ರಂಜಿಸುತ್ತಾ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುವ ಗಾರುಡಿಗನಾಗಿದ್ದನು. ಆತ ನಾಯಕಿಗೆ ಮಾಂಗಲ್ಯದ ತಾಳಿಮಣಿಗೆ ಬೇಳೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಚಿನ್ನದ ಮಣಿ, ಬಂಗಾರದ ಹುಡಿ, ಭಂಡಾರದ ಬೆಳೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದನು. ಕಸಬಾ ಪೇಟೆ ಹಾಗೂ ಬಸವೇಶ್ವರ ಗುಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದು, 'ಜೋಗದ ಬೃಹತ್ ತೇರಿಗೆ ತೊಡಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೂಗುತಿಯಂತೆ ನೀನು ರಮಣೀಯವಾಗಿರುವೆ' ಎಂದು ಹೊಗಳಿ ತೇಲಿಸಿದ್ದನು.

ಆತನ ಸ್ವಭಾವ ಅತ್ಯಂತ ಚಂಚಲ ಹಾಗೂ ರಸಿಕತನದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. 'ಇರು' ಎಂದರೆ ಹೊರಡಲು ಅನುವಾಗುತ್ತಿದ್ದ, 'ಹೋಗು' ಎಂದು ಮುನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ರೊಕ್ಕ ಹಿಡಿದು ನೀಡುವಂತೆ ನಟಿಸಿ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೈ ಚಾಚಿದರೆ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಹ ಮತ್ತು ಚೂಡಾದ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಿ 'ಬಿಸಿ ಚಹಾಗೆ ಕಟಕ್ ಚೂಡಾದಂತೆ ನೀನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು. 'ನೀನು ಕಾಡಿನ ಚೌಡಿಯಲ್ಲ, ಶಿರೋರತ್ನ ಚೂಡಾಮಣಿ' ಎಂದು ರಮಿಸಿ, ಮೂಗುಬಟ್ಟು-ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಕಣ್ಣೊಳಗಿನ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು.

ಆದರೆ ಆತನ ಪ್ರೇಮ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಕೆದಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ನಗುತ್ತಾ, ಕಂಡ ಕಂಡ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಯ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಕೊಡುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ 'ಜನ್ಮಜನ್ಮದ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಾಯಕಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಾದ ಯಲಿ, ಮಲ್ಲಿ, ಪಾರಿ, ತಾರಿ, ನಿಂಗಿ, ಸಂಗಿ, ಸಾವಂತ್ರಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಯುವಕ ಊರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾತುಕೊಟ್ಟು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ 'ನನ್ನವಳು' ಎಂದೇ ಮೋಡಿ ಮಾಡಿದ್ದ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಗೆ ಆ ಶೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು ಊರನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಾಗ, ನಾಯಕಿಯ ಜೀವ ಹಾದಿಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಕಂಗಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆತನ ಚಂಚಲತೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಅರಿವಾದರೂ, ಆತನ ಆಕರ್ಷಕ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲಾಗದೆ ನಾಯಕಿ ವಿರಹದ ಬೇදනೆಯಲ್ಲಿ ತೊಳಲುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಕವಿತೆಯ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ.

೫. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary Table)

ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳು (Word) ಅರ್ಥ (Meaning)

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಪಟ್ಟಣದ ಯುವಕ / ವ್ಯಾಪಾರಿ

ಸರತಿ ಬಾರಿ / ಸರದಿ (Times)

ಜರ / ವಾರಿ ರುಮಾಲ ಜರಿ ಅಂಚಿನ ರೇಷ್ಮೆ ತಲ 머ರಿ ಪಟಗ

ತೀಡಿಕೋತ ತೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ / ನೀವಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ

ಹುಬ್ಬ ಹಾರಸಾಂವಾ ಕಣ್ಣು ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುವವನು

ತಾಳೀಮಣಿ / ಬ್ಯಾಳಿಮಣಿ ಮಾಂಗಲ್ಯದ ಮಣಿ / ಬೇಳೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಚಿನ್ನದ ಮಣಿ

ಭಂಡಾರ ಅರಿಶಿನ / ಸಂಪತ್ತು / ಕೊಡುಗೆ

ಕಸಬೇರೆ / ಬಸವೇರ ಕಸಬಾ ಪೇಟೆ / ಬಸವೇಶ್ವರ ಗುಡಿಯ ಆವರಣ

ಜೋಗ ತೇರು ಜೋಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೃಹತ್ ರಥ / ಜಾತ್ರೆ

ಮಾರೀ ತೆಳಗ ಹಾಕು ಮುಖ ಕಪ್ಪಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು / ಸಾಕುಹೇಳು

ಖರೇ ನಿಜವಾಗಿ / ಸತ್ಯವಾಗಿ

ಚೂಡಾ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಅವಲಕ್ಕಿ ಖಾರ

ಚೌಡಿ ಕಾಡಿನ ಉಗ್ರ ದೇವತೆ / ಭೈರವಿ

ಚೂಡಾಮಣಿ ತಲೆಯ ಶಿರೋರತ್ನ / ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹೆಣ್ಣು

ನಗೀಕ್ಯಾದಿಗಿ ನಗುವ ಕೆದಗೆ ಹೂವು (Kewra flower)

ಪ್ರೀತೀ ವೀಳ್ಯೇ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾದ ಅಡಿಕೆ-ತಾಂಬೂಲ

ಸೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗ ಶೆಟ್ಟಿ (ವ್ಯಾಪಾರಿ) ಕುಲದ ಯುವಕ

ಸೆಟಗೊಂಡು ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು / ಕೋಪಿಸಿಕೊಂಡು

೬. ೨ ಅಂಕದ ೫ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು  

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ ಯುವಕನ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ರೂಪ ಹೇಗಿತ್ತು?

ಉತ್ತರ: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ ಯುವಕನು ತಲೆಗೆ ಭಾರಿ ಜರಿಯ ಅಂಚಿನ ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲನ್ನು (ಪಟಗ) ಸುಂದರವಾಗಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಆತ ತನ್ನ ದಟ್ಟವಾದ ಮೀಸೆಯನ್ನು ಗಮ್ಮತ್ತಿನಿಂದ ತೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣಿನ ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತನ ನೋಟ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ರೂಪ ನಾಯಕಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸದಾ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ ನಾಯಕಿಗೆ ಏನೇನು ತಂದುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಆಸೆ ತೋರಿಸಿದ್ದನು?

ಉತ್ತರ: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ ನಾಯಕಿಗೆ ಮಾಂಗಲ್ಯದ ತಾಳಿಮಣಿಗೆ ಬೇಳೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಚಿನ್ನದ ಮಣಿ ಬೇಕೇ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಬಂಗಾರದ ಹುಡಿ ಹಾಗೂ ಭಂಡಾರದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ವೀಂಪು ತರುತ್ತಿದ್ದನು. ಕಸಬಾ ಪೇಟೆ ಹಾಗೂ ಬಸವೇಶ್ವರ ಗುಡಿ ದಾಟಿ ಬಂದು ನಾಯಕಿಗೆ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಹ ಪ್ರೀತಿಯ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ನಾಯಕನು ನಾಯಕಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದನು?

ಉತ್ತರ: ನಾಯಕನು ನಾಯಕಿಯನ್ನು 'ಜೋಗದ ಜಾತ್ರೆಯ ಬೃಹತ್ ರಥಕ್ಕೆ ತೊಡಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೂಗುತಿಯಂತೆ ಬೆಳಗುವವಳು' ಎಂದು ಹೊಗಳಿದ್ದನು. 'ನೀನು ಕಾಡಿನ ಕೋಪಿಷ್ಟ ಚೌಡಿಯಲ್ಲ, ಶಿರೋರತ್ನವಾದ ಚೂಡಾಮಣಿ' ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿ, ಬೆರಳಿಗೆ ಉಂಗುರ, ಮೂಗಿಗೆ ಮೂಗುಬಟ್ಟು ಇಟ್ಟು, ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವೆ ಎಂದಿದ್ದನು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವನ ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವದ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕವಿ ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ?

ಉತ್ತರ: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ 'ಇರು' ಎಂದರೆ 'ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಎದ್ದು ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದನು; 'ಹೋಗು' ಎಂದರೆ 'ಮಾರಿ ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿದೆ' ಎಂದು ಅಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ರೊಕ್ಕ ಹಿಡಿದು 'ತಗೋ ತಗೋ' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೈ ಚಾಚಿ ಹಿಡಿಯಲು ಹೋದರೆ ಕೈಗೆ ಸಿಗದೆ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವದವನಾಗಿದ್ದನು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಲ್ಲಿ ಏನೆಂದು ಆತಂಕದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ?

ಉತ್ತರ: ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಾದ ಯಲಿ, ಮಲ್ಲಿ, ಪಾರಿ, ತಾರಿ, ನಿಂಗಿ, ಸಂಗಿ, ಸಾವಂತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವನನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ನೋಡಿದಿರಾ ಎಂದು ಆತಂಕದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆತ ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ 'ನನ್ನವಳು' ಎಂದೇ ಮೋಡಿ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಂಚಿಸಿ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ಆಕೆಯ ಜೀವ ಆತನನ್ನು ಹಾದಿಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ.

೭. ೫ ಅಂಕದ ೫ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು  

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಯಕನ ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಚತುರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕನು ಶೃಂಗಾರಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಸಮ್ಮೋಹಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವುಳ್ಳವನಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ತಲೆಗೆ ಭಾರಿ ಜರಿಯ ಅಂಚಿನ ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ದಟ್ಟವಾದ ಮೀಸೆಯನ್ನು ತೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತ ಬರಿ ಭೌತಿಕ ರೂಪದಿಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಮಾತಿನ ಚಾತುರ್ಯದಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೆರೆಯಡಿಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತಿಗೂ ತಾನೂ ನಕ್ಕು, ಎದುರಿಗಿದ್ದವರನ್ನೂ ನಗಿಸಿ ಆಟವಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯಾರಾದರೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ಅಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೇ ತಕ್ಷಣ ಆಶುಕವಿಯಂತೆ ಹೊಸ ಹಾಡನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡಿ ಮನಸ್ಸು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.

ಆತ ಸದಾ ಕೆದಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಸರಸವಾಡುವ ಜಾಣತನ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಆತನ ಈ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಚುರುಕುತನ ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಗ್ಧ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆತನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೇಟಿಯೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಯಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಕವಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ನಾಯಕನು ನಾಯಕಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ನೀಡಿದ ಉಪಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ ಯುವಕನು ನಾಯಕಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ರಮಣೀಯ ಉಪಮೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತ ನಾಯಕಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, 'ಜೋಗದ ಬೃಹತ್ ಜಾತ್ರೆಯ ರಥಕ್ಕೆ ತೊಡಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೂಗುತಿಯಂತೆ ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವೆ' ಎಂದಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲದೆ, 'ನೀನು ಕಾಡಿನ ಕರಾಳ ಚೌಡಿಯಲ್ಲ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿರೋರತ್ನವಾದ ಚೂಡಾಮಣಿ' ಎಂದು ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಹ ಮತ್ತು ಚೂಡಾದ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಿ, 'ಬಿಸಿ ಚಹಾದ ಜೊತೆಗೆ ಕಟಕ್ ಚೂಡಾ ಎಷ್ಟು ಸೊಗಸೋ, ನೀನು ನನಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಿಯ' ಎಂದು ಪ್ರೇಮ ನಿವೇದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಲ್ಲದೆ ಆಕೆಗೆ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ, ತಾಳಿಮಣಿಗೆ ಬೇಳೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಚಿನ್ನದ ಮಣಿ, ಬಂಗಾರದ ಹುಡಿ, ಭಂಡಾರದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಕೆಯ ಬೆರಳಿಗೆ ಉಂಗುರ, ಮೂಗಿಗೆ ಮೂಗುಬಟ್ಟು ಇಟ್ಟು, ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ ತನ್ನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವೆ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ಭಂಡಾರವನ್ನೇ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಕರ್ಷಕ ಮಾತುಗಳು ನಾಯಕಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಢವಾದ ಒಲವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದವು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕನ ನಡವಳಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಚಂಚಲ ಹಾಗೂ ಕಪಟತನದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಆತನ ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಭಾರೀ ವೈಪರೀತ್ಯವಿತ್ತು. ನಾಯಕಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ 'ಇರು' ಎಂದರೆ 'ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಅದೇ ಆಕೆ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು 'ಹೋಗು' ಎಂದರೆ 'ಮಾರಿ ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿದೆ' ಎಂದು ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತ ಕೈಯಲ್ಲಿ ರೊಕ್ಕ (ಹಣ) ಹಿಡಿದು 'ತಗೋ ತಗೋ' ಎಂದು ಉದಾರಿಯಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೈ ಚಾಚಿ ಹಿಡಿಯಲು ಹೋದರೆ ತಕ್ಷಣ ಕೈಗೆ ಸಿಗದೆ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.

ಆತನ ಪ್ರೇಮವೂ ಸಹ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬಳಿಗಷ್ಟೇ ಮೀಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಕೆದಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ನಗುತ್ತಾ, ಹಾರಾಡುತ್ತಾ, ಕಂಡ ಕಂಡ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಯ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿಗೂ 'ಜನ್ಮಜನ್ಮದ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಮಾತುಕೊಟ್ಟು, ಎದೆಯ ಮೇಲಿನ ಗೆಳತಿಯನ್ನಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆತನದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಂಚಲತೆ ಆತನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮನೋಭಾವನೆ ಹಾಗೂ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ನಾಯಕಿಯ ಶಂಕೆ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ವಿರಹದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯ ಚರಣದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವನ ನಿಜರೂಪದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆತ ಈ ವಾರ ಬರದಿದ್ದಾಗ ನಾಯಕಿ ಕಂಗಾಲಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಾದ ಯಲಿ, ಮಲ್ಲಿ, ಪಾರಿ, ತಾರಿ, ನಿಂಗಿ, ಸಂಗಿ, ಸಾವಂತ್ರಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ 'ಆತನನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ನೋಡಿದಿರಾ?' ಎಂದು ಆತಂಕದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಯುವಕ ಕೇವಲ ತನಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾತುಕೊಟ್ಟು 'ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನವರೇ' ಎಂದು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿದ್ದ ವಿಷಯ ಆಕೆಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಶೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗ ಕೊನೆಗೆ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು ಊರನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಾಗ, ನಾಯಕಿಯ ಜೀವ ಆತನನ್ನು ಹಾದಿಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಆತ ತನಗೆ ಹಾಗೂ ಇಡೀ ಊರಿನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಂಚಿಸಿ ಹೋದನೆಂಬ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಾದ ಮೇಲೂ, ನಾಯಕಿಗೆ ಆತನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೇಮ-ಆಕರ್ಷಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನ ಸಮ್ಮೋಹಕ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲಾಗದೆ, ಆಕೆ ತೀವ್ರ ವಿರಹ, ಶಂಕೆ ಹಾಗೂ ಆತಂಕದಿಂದ ತೊಳಲುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಕವಿ ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಭಾಷಾಸೊಗಡು ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ?

ಉತ್ತರ: ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು 'ಕನ್ನಡದ ವರಕವಿ'ಯಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾಸೊಗಡನ್ನು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಹಸ್ತರು. 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ (ಧಾರವಾಡ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಭಾಗದ) ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣದ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಬ್ದಗಳಾದ 'ಬಂದು ಹೋದಾಂವಾ', 'ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಾಂವಾ', 'ಬ್ಯಾಳಿಮಣಿ', 'ಕಸಬೇರೆ', 'ಬಸವೇರ', 'ಚೂಡಾ', 'ಚೌಡಿ', 'ನಗೀಕ್ಯಾದಿಗಿ', 'ಸೆಟಗೊಂಡು' ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡದ ನೈಜ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಚಹ ಮತ್ತು ಚೂಡಾ' ಉದಾಹರಣೆ, ಜೋಗದ ತೇರಿನ ನೆನಪು, ಊರಿನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸಹಜ ಹೆಸರುಗಳಾದ ಯಲಿ, ಮಲ್ಲಿ, ಪಾರಿ, ತಾರಿ, ನಿಂಗಿ, ಸಂಗಿ, ಸಾವಂತ್ರಿ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜನಪದ ಧಾಟಿಯ ಲಯ, ಪ್ರಾಸ ಹಾಗೂ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಕವಿತೆಗೆ ಅಪಾರ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ.

೮. ೧೦ ಅಂಕದ ೨ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು  

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಪ್ರೇಮ, ಆಕರ್ಷಣೆ, ಮೋಡಿ ಮತ್ತು ವಿರಹದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ಪೀಠಿಕೆ: ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶಬ್ದ ಗಾರುಡಿಗರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ರಸವತ್ತಾದ ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಚಾಣಾಕ್ಷ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಯುವಕನೊಬ್ಬನ ಪ್ರೇಮ ಚೇಷ್ಟೆ, ಸಮ್ಮೋಹಕ ನಡವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಆತನ ಪ್ರೇಮಪಾಶದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಗ್ಧ ನಾಯಕಿಯ ವಿರಹ-ತೊಳಲಾಟಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಕರ್ಷಕ ರೂಪ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ: ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಯುವಕನು ಅತ್ಯಂತ ಶೃಂಗಾರಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು. ತಲೆಗೆ ಜರಿ ಅಂಚಿನ ಭಾರಿ ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ದಟ್ಟವಾದ ಮೀಸೆಯನ್ನು ತೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಆತ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಶೈಲಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿತ್ತು. ಆತ ಮಾತುಮಾತಿಗೂ ನಕ್ಕು, ಎದುರಿಗಿದ್ದವರನ್ನು ನಗಿಸಿ ಆಟವಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊಸ ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುವ ಕಾವ್ಯಗುಣ ಆತನಲ್ಲಿತ್ತು. ಆತನ ಭೌತಿಕ ರೂಪ ಹಾಗೂ ಚತುರ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ ನಾಯಕಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಪ್ರೇಮದ ಭರವಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಮೆಗಳು: ನಾಯಕನು ನಾಯಕಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅನೇಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಾಂಗಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಳೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಚಿನ್ನದ ಮಣಿ, ಬಂಗಾರದ ಹುಡಿ, ಭಂಡಾರದ ಬೆಳೆ ತಂದುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. 'ಜೋಗದ ಬೃಹತ್ ತೇರಿಗೆ ತೊಡಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೂಗುತಿಯಂತೆ ನೀನು ಬೆಳಗುವೆ' ಎಂದು ಹೊಗಳಿದ್ದನು. 'ಬಿಸಿ ಚಹಾಗೆ ಕಟಕ್ ಚೂಡಾದಂತೆ ನೀನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ' ಎಂದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಿನಿಸುಗಳ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. 'ನೀನು ಕಾಡಿನ ಚೌಡಿಯಲ್ಲ, ಶಿರೋರತ್ನ ಚೂಡಾಮಣಿ' ಎಂದು ರಮಿಸಿ, ಮೂಗುಬಟ್ಟು-ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ಕಣ್ಣೊಳಗಿನ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವೆ ಎಂದಿದ್ದನು.

ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಅರಿವು: ಆದರೆ ನಾಯಕನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. 'ಇರು' ಎಂದರೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದ, 'ಹೋಗು' ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ. ಹಣ ಕೊಡುವಂತೆ ನಟಿಸಿ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತನ ಪ್ರೇಮ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬಳಿಗಷ್ಟೇ ಮೀಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಂಡ ಕಂಡ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಯ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಕೊಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ 'ಜನ್ಮಜನ್ಮದ ಗೆಳೆಯನಾಗುವೆ' ಎಂದು ಮಾತುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಾದ ಯಲಿ, ಮಲ್ಲಿ, ಪಾರಿ, ತಾರಿ, ನಿಂಗಿ, ಸಂಗಿ, ಸಾವಂತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಆತ ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾತುಕೊಟ್ಟು 'ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನವರೇ' ಎಂದು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಸತ್ಯ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿರಹ ಮತ್ತು ತೊಳಲಾಟ: ಕೊನೆಗೆ ಆ ಶೆಟ್ಟರ ಹುಡುಗ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು ಊರನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಾಗ, ನಾಯಕಿಯ ಜೀವ ಆತನನ್ನು ಹಾದಿಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಆತನ ಕಪಟತನದ ಅರಿವಾದರೂ, ಆತನ ಸಮ್ಮೋಹಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದೆ ನಾಯಕಿ ವಿರಹದ ತಾಪದಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಾಳೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ: ಹೀಗೆ 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಶೃಂಗಾರ ಗೀತೆಯಾಗಿರದೆ, ಮಾನವೀಯ ಪ್ರೇಮ, ಆಕರ್ಷಣೆ, ಮೋಸ ಹಾಗೂ ವಿರಹದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾವ್ಯಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಭಾಷಾಸೊಗಡು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ಪೀಠಿಕೆ: ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಜನಪದ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡು ಮತ್ತು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ. ಇವರ 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ (ಧಾರವಾಡ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಭಾಗದ) ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಡುಭಾಷೆಯನ್ನು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಜೀವಂತ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಕವಿತೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾಸೊಗಡು: ಈ ಕವಿತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. 'ಬಂದು ಹೋದಾಂವಾ', 'ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಾಂವಾ', 'ಬ್ಯಾಳಿಮಣಿ', 'ಕಸಬೇರೆ', 'ಬಸವೇರ', 'ಚೂಡಾ', 'ಚೌಡಿ', 'ನಗೀಕ್ಯಾದಿಗಿ', 'ಸೆಟಗೊಂಡು', 'ಹುಡಕತೈತ್ರೆ' ಮುಂತಾದ ಪದಬಂಧಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಜೀವಂತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕವಿತೆಯ ಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಲಯ ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿ ಹಾಗೂ ಗೀತೆಗಳ ರಸಭಾವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಕ್ರಮ: ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಜಾಪತ್ಯದ 'ಚಹ ಮತ್ತು ಚೂಡಾ', ಜೋಗದ ಬೃಹತ್ ರಥೋತ್ಸವದ ನೆನಪು, ಬಸವೇಶ್ವರ ಗುಡಿ, ಕಸಬಾ ಪೇಟೆ, ತಾಳಿಮಣಿ, ಕಂಟಿ, ಮೂಗುಬಟ್ಟು ಮುಂತಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸಹಜ ಹೆಸರುಗಳಾದ ಯಲಿ, ಮಲ್ಲಿ, ಪಾರಿ, ತಾರಿ, ನಿಂಗಿ, ಸಂಗಿ, ಸಾವಂತ್ರಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು ಜಾನಪದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಜೀವಂತ ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣ: ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ - ಒಂದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಚಾಣಾಕ್ಷ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನಾಯಕ, ಇನ್ನೊಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಗ್ಧ ನಾಯಕಿ. ನಾಯಕನ ಉಡುಪು, ಮೀಸೆ ತೀಡುವ ಭಂಗಿ, ಹುಬ್ಬು ಹಾರಿಸುವ ಚೇಷ್ಟೆ, ಆಶುಕವಿತೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುವ ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಾಯಕಿಯ ಮುಗ್ಧ ನಂಬಿಕೆ, ಆತನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯುವ ಉತ್ಕಂಠೆ, ಗೆಳತಿಯರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸುವ ಮುಗ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಆತನ ವಂಚನೆ ಬಯಲಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ವಿರಹ ತೊಳಲಾಟಗಳು ರಸವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ: ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಕಾವ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ, ಜನಪದ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ 'ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಾಂವ' ಕವಿತೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

೯. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನ ಸಂದೇಶಗಳು  

• ಮಾತಿನ ಮಲ್ಲತನಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗದಿರುವುದು: ಕೇವಲ ಆಕರ್ಷಕ ಉಡುಪು, ಬಾಹ್ಯ ರೂಪ ಹಾಗೂ ಮಾತುಗಳ ಚಾತುರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೈಜ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿವೇಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

• ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ: ಪ್ರೀತಿ-ಸ್ನೇಹಗಳು ಕೇವಲ ಕ್ಷಣಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಇರಬಾರದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ, ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಸಂಧತೆ ಇರಬೇಕು. ವಂಚನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದುಃಖ ತರುತ್ತದೆ.

• ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ: ಕೇವಲ ಭರವಸೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಭ್ರಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ತೇಲದೆ, ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಜಾಗರೂಕತೆ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ.

• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಪ್ರೇಮ: ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಡುಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಾದ, ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು.