ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ
ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಭಾವಾರ್ಥ, ಸಾರಾಂಶ,
ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
―――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――
೧. ಕವಿ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕವಿ ಪರಿಚಯ: ಕುವೆಂಪು (ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೯, ೧೯೦೪ ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಪ್ಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಂಡ ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ. ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಂದ 'ಯುಗದ ಕವಿ, ಜಗದ್ಕವಿ' ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವೈಚಾರಿಕ ಹಾಗೂ ದಾರ್ಶನಿಕ ಚೇತನವನ್ನು ನೀಡಿದವರು.
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ ತಂದಿತ್ತ ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ' ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ, ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ, ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಇವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ಇವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಆತ್ಮಕಥೆ ಮುಂತಾದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, 'ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡಿತಿ' ಮತ್ತು 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು' ಇವರ ಬೃಹತ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವರು 'ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ'ವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಮಹಾನ್ ಚಿಂತಕರು.
ಪದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ನವೋದಯ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ದಾರ್ಶನಿಕ ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 'ಸುಗ್ಗಿ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಳೆಯ ಕೊಯ್ಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ನವಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತ. ಕವಿಯು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು, ಹೊಸ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಬಂದ 'ದೇವದೂತ' ಹಾಗೂ 'ಶಕ್ತಿದಾಯಕ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಆನಂದವನ್ನು (ಸೊಬಗಿನಲ್ಲಿ ಪರಮಪುರುಷನ ಅಮಲ ಹರುಷವಿಹುದು) ದರ್ಶಿಸುವುದು ಈ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
೨. ಪದ್ಯದ ಮೂಲ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಚರಣವಾರ ಭಾವಾರ್ಥ (ವಿವರವಾದ ಭಾವಾರ್ಥ)
ಚರಣ ೧:
ಅಡಿಯ ಗೆಜ್ಜೆ ನಡುಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತ ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ!
ಸುಗ್ಗಿ ಬರೆ ಹಿಗ್ಗಿ ತೆರೆ ಸಗ್ಗಸೊಗವ ತರುತ್ತಿದೆ!
ಕಣಿವೆಗಿಳಿದು ತೆಮರನೇರಿ, ತರುಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿರ ಹೇರಿ,
ಹೊಸತು ಜೀವಕಳೆಯ ಬೀರಿ ಸುಗ್ಗಿ ಮೂಡುತ್ತಿರುವುದು!
ಬನದ ಬಿನದದಿನಿದು ನಿನದ ಮನದೊಳಾಡುತ್ತಿರುವುದು!
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾವಾರ್ಥ: ಸುಗ್ಗಿಯ ಕಾಲವು (ವಸಂತ ಋತು) ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಗೆಜ್ಜೆಗಳು ಗಲಿಗಲಿ ಎಂದು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಾ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸುಗ್ಗಿಯು ಬರುವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದದ ತೆರೆಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ವರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಇಳಿದು, ಬೆಟ್ಟ-ದಿಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಮರಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ನವಚಿಗುರನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ, ಇಡೀ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವಕಳೆಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಇಂಪಾದ ನಾದ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸದ ವಾತಾವರಣವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಚರಣ ೨:
ಬಂಡನುಂಡು ದುಂಬಿವಿಂಡು ಹಾಡುತಿಹವು ಹಾರುತ,
ಮತ್ತ ಮಧು ಮಾಸವಿದು ಬನ್ನಿರೆಂದು ಸಾರುತ.
ಜಾರುತಿಹುದು ಮಾಗಿ ಚಳಿ, ಕುಸುಮಿಸಿರುವ ಲತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುತಿಹವು ಸೊಕ್ಕಿದಳಿ ಮುಕ್ತಜೀವ ರಂದದಿ!
ಉಲಿಯೆ ಪಿಕ, ಗಳಪೆ ಶುಕ, ಸುಗ್ಗಿ ಬಂದಿತಂದದಿ!
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾವಾರ್ಥ: ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಗಮನದಿಂದ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿನ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರಿದ ದುಂಬಿಗಳ ಗುಂಪು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಾ ಹಾರಾಡುತ್ತಿವೆ. ಕಠಿಣವಾದ ಮಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲವು ಕರಗಿ ಜಾರುತ್ತಿದೆ. ಹೂತುಂಬಿದ ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಕ್ಕಿದ ದುಂಬಿಗಳು ಬಂಧನವಿಲ್ಲದ ಮುಕ್ತಜೀವಿಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೋಗಿಲೆಗಳು (ಪಿಕ) ಇಂಪಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿರಲು, ಗಿಳಿಗಳು (ಶುಕ) ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಸುಗ್ಗಿಯ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಿವೆ.
ಚರಣ ೩:
ಮಾಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹಂಗತತಿಯ ನಿಸ್ವನಗಳಿಂದ,
ತಳಿರ ಸೊಂಪನಲರಜಂಪನಾಂತ ಬನಬನಗಳಿಂದ,
ನಲಿವ ಪಚ್ಚೆಯುಡುವನುಟ್ಟು, ಅರಳಿದರಳುಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು,
ಹಿಮದ ಮಣಿಯ ಮಾಲೆಯಿಟ್ಟು ತಣಿದು ಸೋಲೆ ಕಮ್ಮನಂ ಕರೆವಳೋವಿ ಬನದದೇವಿ ತನ್ನ ಸುಗ್ಗಿಯಾಟಮನ್!
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾವಾರ್ಥ: ಮಾವಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಮೂಹದ ಕಲರವ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಳೆಯ ಹಸಿರು ಚಿಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಹೂವುಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕಾಡುಗಳೆಲ್ಲ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ವನ ದೇವಿಯು ನಲಿಯುತ್ತಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪನ್ನು ಉಟ್ಟು, ಅರಳಿದ ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ತೊಟ್ಟು, ಹಿಮದ ಹನಿಗಳ ಮುತ್ತಿನ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತಾ ತನ್ನ ಸುಗ್ಗಿಯ ಆಟವನ್ನು ಸವಿಯಲು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಚರಣ ೪:
ಹಾರಿ ಮೆರೆವ ಜಾರಿ ಹರಿವ ತೊರೆಯ ತಂಪು ದಡದೊಳು,
ಮೇಲೆ ಭಾನು ತೇಲೆ, ನಾನು ಕುಳಿತು ಮರದ ಬುಡದೊಳು
ತೆರೆಯ ಸಿರಿಯ ನೋಡುತ್ತಿರುವೆ; ಕುರಿತು ಹಾಡ ಹಾಡುತ್ತಿರುವೆ;
ಸೊಬಗಿನೊಡನೆ ಕೂಡುತ್ತಿರುವೆ ಕರಗಿ ಮುಳುಗಿ ತೇಲುತ್ತ!
ತೊರೆದ ಗಂಡನೆದುರುಗೊಂಡ ಕೋಮಲೆಯನು ಹೋಲುತ್ತ!
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾವಾರ್ಥ: ಹಾರಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಜಾರಿ ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಯ ತಂಪಾದ ದಡದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ತೇಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕವಿಯು ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಲೆಗಳ ಸಿರಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿಯು ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದೊಡನೆ ಒಂದಾಗಿ, ಕರಗಿ, ಮುಳುಗಿ ತೇಲುತ್ತಾ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯವು ತನ್ನನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದ ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎದುರುಗೊಳ್ಳುವ ಕೋಮಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮ್ಮಿಲನದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಚರಣ ೫:
ತುರುಗಳೆಲ್ಲ ಮೇಯೆ, ಗೊಲ್ಲ ಬಸಿರಿಮರದ ನೆರಳಲಿ
ಮಲಗಿಹನು ಮಧುವನವನು ಮುದವನುಲಿವ ಕೊಳಲಲಿ!
ನಿಂತು ಮೇವ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟು, ಕಿವಿಯನೆರಡ ನೆಟ್ಟಗಿಟ್ಟು,
ಗೊಲ್ಲನೆಡೆಗೆ ದಿಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟು ಬರೆದ ಚಿತ್ರದಂದದಿ
ಗವಿಗಳೆಲ್ಲ ಸವಿಯ ಸೊಲ್ಲನಾಲಿಸಿಹವು ಚಂದದಿ!
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ದನಕರುಗಳು ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮೇಯುತ್ತಿರಲು, ಗೊಲ್ಲನು ಬಸಿರಿಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ವಸಂತದ ಆನಂದವನ್ನು ತನ್ನ ಕೊಳಲಿನ ಇಂಪಾದ ನಾದದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕೊಳಲ ನಾದದ ಸವಿಗೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧವಾದ ಹಸುಗಳು ಮೇಯುವುದನ್ನೇ ಮರೆತು, ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿ, ಗೊಲ್ಲನ ಕಡೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ನಿಂತು ಕೊಳಲ ಗಾನವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಚರಣ ೬:
ಗಿರಿಗಳಿರಾ, ತೊರೆಗಳಿರಾ, ಎಲೆ ವಿಹಂಗಮಗಳಿರಾ,
ತರುಗಳಿರಾ, ಬನಗಳಿರಾ, ಮಗಮಗಿಪ ಸುಮಗಳಿರಾ,
ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿಯೆಂದು ಸಾರಿ; ನನ್ನಿಯೆ ಸೊಬಗೆಂದು ತೋರಿ;
ಸೊಗದ ಸೊದೆಯ ತೆರೆಗೆ ಬೀರಿ, ಒಲ್ಮೆ ಸೊಬಗು ಸೊಗದಲ್ಲಿ
ಪರಮಪುರುಷನಮಲ ಹರುಷವಿಹುದ ಸಾರಿ ಜಗದಿ!
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾವಾರ್ಥ: ಕವಿಯು ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳಿಗೂ, ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಗಳಿಗೂ, ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೂ, ಮರ-ಗಿಡಗಳಿಗೂ, ಸುವಾಸನೆ ಬೀರುವ ಹೂವುಗಳಿಗೂ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾ - 'ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸತ್ಯ (ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿ), ಸತ್ಯವೇ ಸೌಂದರ್ಯ (ನನ್ನಿಯೆ ಸೊಬಗು)' ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಈ ಪ್ರೀತಿ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಖದ ಹಿಂದೆ ಪರಮಾತ್ಮನ (ಪರಮಪುರುಷನ) ದಿವ್ಯ ಆನಂದ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸಾರಲು ಕವಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚರಣ ೭:
ಮಧುವೆ ಬಾರ! ಮುದವ ತಾರ! ನೀನೆ ದೇವದೂತನು!
ಪರದ ಚಿಂತೆ ಮರೆಯದಂತೆ ಕಳುಹುವನು ವಿಧಾತನು!
ಬುವಿಯ ಸಿಂಗರಿಸುತ ಬಾರ! ಪರದ ಬೆಳಕನಿಳೆಗೆ ತಾರ!
ಸೊಬಗೆ ಶಿವನು ಎಂದು ಸಾರಿ! ಬಾರ ಶಕ್ತಿದಾಯಕ!
ಹಳೆತ ಕೂಡಿ ಹೊಸತು ಮಾಡಿ ಬಾರೆಲೆ ಋತುನಾಯಕ!
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾವಾರ್ಥ: ಓ ವಸಂತ ಋತುವೇ! ನೀನು ಆನಂದವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ದೇವದೂತನಾಗಿದ್ದೀಯ. ಮಾನವನ ಲೌಕಿಕ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಸಲು ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾ, ದಿವ್ಯ ಲೋಕದ ಬೆಳಕನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುತ್ತಾ, ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಶಿವ/ಮಂಗಲ ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುತ್ತಾ ಬಾ. ಹಳೆಯದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳೆದು, ಹೊಸತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಓ ಋತುನಾಯಕನೇ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಆಗಮಿಸು ಎಂದು ಕವಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
೩. ಪದ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು
• ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಸಂಕುಲದ ನವಚೈತನ್ಯ: ಸುಗ್ಗಿಯ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೌನ ಕಳೆದು, ಇಡೀ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಗಿಡಮರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ನವಜೀವಕಳೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
• ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಗಳ ಅಭೇದ (ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿ): ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕವಿ ಕೀಟ್ಸ್ ನ 'Beauty is truth, truth beauty' ಎಂಬ ತತ್ತ್ವದಂತೆ, ಕುವೆಂಪು ಅವರು 'ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿ, ನನ್ನಿಯೆ ಸೊಬಗು' (ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ ಸೌಂದರ್ಯ) ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾರೆ.
• ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ದರ್ಶನ: ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣುವಿನಲ್ಲೂ 'ಪರಮಪುರುಷನ ಅಮಲ ಹರುಷ' ಅಡಗಿದೆ; 'ಸೊಬಗೆ ಶಿವನು' ಎಂಬ ಸೃಷ್ಟಿ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮಿಲನ ಇಲ್ಲಿದೆ.
• ನಿಸರ್ಗ-ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯ: ಗೊಲ್ಲನ ಕೊಳಲ ನಾದಕ್ಕೆ ಹಸುಗಳು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ದೃಶ್ಯವು ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ನಿಸರ್ಗದ ನಡುವಿನ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
• ನವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ: ಋತುನಾಯಕನಾದ ವಸಂತನು ಹಳೆಯದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳೆದು ಹೊಸತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ 'ಶಕ್ತಿದಾಯಕ'. ಮಾನವನ ದುಃಖ-ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಸಿ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವವನು.
೪. ಪದ್ಯದ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾರಾಂಶ
ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಚೈತನ್ಯ ಹಾಗೂ ದಾರ್ಶನಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ನವೋದಯ ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಗ್ಗಿ ಅಥವಾ ವಸಂತ ಋತುವು ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಗೆಜ್ಜೆಗಳ ಗಲಿಗಲಿ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಾ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಬರುವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದದ ಉಬ್ಬರವುಂಟಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದ ಸುಖವೇ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಇಳಿದು, ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಮರ-ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ನವಚಿಗುರನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ, ಇಡೀ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ನವಜೀವಕಳೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಾದಗಳು ಮೂಡಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
ವಸಂತದ ಆಗಮನದಿಂದ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೌನ ಮತ್ತು ಕಠಿಣತೆ ಕರಗಿ ಜಾರುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿನ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರುವ ದುಂಬಿಗಳ ಹಿಂಡು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಮಧುಮಾಸದ ಆಗಮನವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿವೆ. ಕುಸುಮಿಸಿರುವ ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಂಬಿಗಳು ಬಂಧನವಿಲ್ಲದ ಮುಕ್ತಜೀವಿಗಳಂತೆ ಮೆರೆಯುತ್ತಿವೆ. ಗಿಳಿ-ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಇಂಪಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾ ಸುಗ್ಗಿಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿವೆ. ಮಾವಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ನಾದ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿರಲು, ವನದೇವರು ಹಸಿರು ಉಡುಪನ್ನು ಉಟ್ಟು, ಅರಳಿದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಹಿಮದ ಮಣಿಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಸುಗ್ಗಿಯಾಡಲು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಹರಿಯುವ ತೊರೆಯ ತಂಪಾದ ದಡದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾನು ತೇಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕವಿಯು ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಿಸರ್ಗದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಸೌಂದರ್ಯದೊಡನೆ ಒಂದಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮ್ಮಿಲನವು ಅಗಲಿದ್ದ ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರುವ ಕೋಮಲೆಯ ಆನಂದದಂತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದನಕರುಗಳು ಮೇಯುತ್ತಿರಲು, ಗೊಲ್ಲನು ಬಸಿರಿಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳಲೂದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕೊಳಲ ಗಾನಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧವಾದ ಹಸುಗಳು ಮೇಯುವುದನ್ನೇ ಮರೆತು, ಕಿವಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ನಿಂತು ಕೊಳಲ ನಾದವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಕವಿಯು ಬೆಟ್ಟ, ತೊರೆ, ಹಕ್ಕಿ, ಗಿಡಮರ ಹಾಗೂ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾ - 'ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ ಸೌಂದರ್ಯ' ಎಂಬ ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಒಲವು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರಸನ್ನ ಹರ್ಷವಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ವಸಂತನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಳುಹಿಸಿದ 'ದೇವದೂತ' ಹಾಗೂ 'ಶಕ್ತಿದಾಯಕ' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಮಾನವನ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶೃಂಗರಿಸಿ, 'ಸೊಬಗೆ ಶಿವನು' ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಾ, ಹಳೆಯದನ್ನು ಹೊಸತುಗೊಳಿಸಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಋತುನಾಯಕನನ್ನು ಕವಿಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
೫. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary)
ಕ್ರ.ಸಂ. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿನ ಪದ ಅರ್ಥ / ವಿವರಣೆ
1 ಸುಗ್ಗಿ ಬೆಳೆಯ ಕೊಯ್ಲು/ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಮಯ/ವಸಂತ ಋತು
2 ಸಗ್ಗ (ಸ್ವರ್ಗ) ದೇವಲೋಕ/ಆನಂದದ ತಾಣ
3 ತೆಮರು ಬೆಟ್ಟ/ದಿಣ್ಣೆ/ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರದೇಶ
4 ತರು ಮರ/ವೃಕ್ಷ
5 ಬನ ಕಾಡು/ಅರಣ್ಯ/ಉದ್ಯಾನ
6 ಬಿನದ (ವಿನೋದ) ಸಂತೋಷ/ಆಟ/ವಿಹಾರ
7 ನಿನದ ಧ್ವನಿ/ಶಬ್ದ/ಗಾನ
8 ಮಧುಮಾಸ ವಸಂತ ಋತು/ಚೈತ್ರ ಮಾಸ
9 ಮಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲ
10 ಪಿಕ ಕೋಗಿಲೆ
11 ಶುಕ ಗಿಳಿ
12 ವಿಹಂಗತತಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಮೂಹ
13 ನಿಸ್ವನ ಶಬ್ದ/ಧ್ವನಿ/ಉಚ್ಛಾರಣೆ
14 ಅಲರಜಂಪ ಹೂವುಗಳ ಗುಂಪು
15 ಕಮ್ಮನಂ ಸುವಾಸನೆ/ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಂಧ
16 ಭಾನು ಸೂರ್ಯ
17 ತುರು ಹಸು/ದನಗಳು
18 ದಿಟ್ಟೆ ದೃಷ್ಟಿ/ನೋಟ
19 ನನ್ನಿ ಸತ್ಯ/ನಿಜ
20 ಸೊದೆ (ಸುಧೆ) ಅಮೃತ
21 ಪರಮಪುರುಷ ಪರಮಾತ್ಮ/ದೇವ
22 ವಿಧಾತ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ/ಬ್ರಹ್ಮ
23 ಇಳೆ/ಬುವಿ ಭೂಮಿ
24 ಋತುನಾಯಕ ವಸಂತ ಋತು
೬. ೨ ಅಂಕದ ೫ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಸುಗ್ಗಿ ಅಥವಾ ವಸಂತ ಋತುವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಸುಗ್ಗಿಯು ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಗೆಜ್ಜೆಗಳು ಗಲಿಗಲಿ ಎಂದು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಾ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಇಳಿದು, ಬೆಟ್ಟ-ದಿಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಗಿಡಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಿಗುರನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ, ಇಡೀ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ನವಜೀವಕಳೆಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತಾ ಸ್ವರ್ಗದ ಸುಖವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇಂಪಾದ ನಾದವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ವನದೇವಿ ತನ್ನ ಸುಗ್ಗಿಯಾಟವನ್ನು ಆಡಲು ಹೇಗೆ ಶೃಂಗರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ?
ಉತ್ತರ: ವನ ದೇವಿಯು ನಲಿಯುತ್ತಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪನ್ನು (ಪಚ್ಚೆಯುಡುಪು) ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅರಳಿದ ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ತೊಟ್ಟು, ಮುಂಜಾನೆಯ ಹಿಮದ ಹನಿಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿನ ಮಾಲೆಯಂತೆ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ತನ್ನ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ನಿಸರ್ಗದಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತಾ, ತಣಿದು ಸುಗ್ಗಿಯ ಆಟವನ್ನು ಸವಿಯಲು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಗೊಲ್ಲನ ಕೊಳಲ ನಾದಕ್ಕೆ ಹಸುಗಳು (ತುರುಗಳು) ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದವು?
ಉತ್ತರ: ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಸುಗಳು ಗೊಲ್ಲನು ಬಸಿರಿಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೊಳಲಿನ ಇಂಪಾದ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮೇಯುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟವು. ಅವು ತಮ್ಮೆರಡೂ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿ, ಗೊಲ್ಲನ ಕಡೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ನಿಂತು ಕೊಳಲ ಗಾನವನ್ನು ಕಿವಿತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡವು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಕವಿಯು ಯಾವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಕವಿಯು ಗಿರಿ, ತೊರೆ, ಹಕ್ಕಿ, ತರು, ಬನ ಹಾಗೂ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾ - 'ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ ಸೌಂದರ್ಯ' (ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿ, ನನ್ನಿಯೆ ಸೊಬಗು) ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೊಬಗಿನಲ್ಲಿ ಪರಮಪುರುಷನಾದ ಈಶ್ವರನ ನೈಜ ಆನಂದ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸಾರಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಕವಿಯು ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು 'ದೇವದೂತ' ಹಾಗೂ 'ಶಕ್ತಿದಾಯಕ' ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಮಾನವನ ದುಃಖ ಹಾಗೂ ಲೌಕಿಕ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಸಲು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಭೂಮಿಗೆ ದೈವಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ತಂದು, ಹಳೆಯ ನಿರಾಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದು ಹೊಸ ಆಶಾದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಶಿವ/ಮಂಗಲ ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುತ್ತಾ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ನವಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ದೇವದೂತ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿದಾಯಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
೭. ೫ ಅಂಕದ ೫ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ನವಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ: 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಗಮನದಿಂದ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ಅಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಗ್ಗಿಯು ಕಾಲಿನ ಗೆಜ್ಜೆ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಾ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಆಗಮನದಿಂದ ಮಾಗಿ ಚಳಿಯ ಕಠಿಣತೆ ಕರಗಿ ಜಾರುತ್ತದೆ. ಕಣಿವೆ-ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹಸಿರು ಚಿಗುರು ಮೂಡಿ ಹೊಸ ಜೀವಕಳೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರುವ ದುಂಬಿಗಳು ಮಧುಮಾಸದ ಆಗಮನವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಸಾರುತ್ತವೆ. ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಗಾನ ಹಾಗೂ ಗಿಳಿಗಳ ಉಲಿತದಿಂದ ಕಾಡುಗಳೆಲ್ಲ ಸಂಗೀತಮಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಾವಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಾಲು ನಾದಮಾಡುತ್ತಿರಲು, ವನದೇವಿ ಪಚ್ಚೆಯ ಉಡುಪುಟ್ಟು, ಹಿಮದ ಮಣಿಯ ಮಾಲೆಯಿಟ್ಟು ಸುಗ್ಗಿಯಾಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣನೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತವಾಗುವ ನವಚೈತನ್ಯಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಕವಿಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಿಸುವ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಕವಿಯು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದರೊಡನೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕರಗಿ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾರಿ ಜಾರಿ ಹರಿಯುವ ತಂಪಾದ ತೊರೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾನು ತೇಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಜಲಸಿರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದೊಡನೆ ತಾವೂ ಕರಗಿ, ಮುಳುಗಿ, ತೇಲುತ್ತಾ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಕವಿಯು ಅಗಲಿದ ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎದುರುಗೊಳ್ಳುವ ಕೋಮಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಪತ್ನಿಯ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿಗೆ ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ದಿವ್ಯಾನಂದ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯವೂ ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಧಾರೆಯನ್ನು ಹರಿಸಿ, ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕವಿಯ ಆತ್ಮವು ಸಮ್ಮಿಲನಗೊಳ್ಳುವ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಗೊಲ್ಲನ ಕೊಳಲ ಗಾನ ಮತ್ತು ದನಕರುಗಳ (ತುರುಗಳ) ಮುಗ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕವಿ ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಕವಿತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಗೊಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನ ದನಕರುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಕೃತಿ-ಸಂಗೀತದ ದೃಶ್ಯ. ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳೆಲ್ಲ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮೇಯುತ್ತಿರಲು, ಗೊಲ್ಲನು ಬಸಿರಿಮರದ ತಂಪಾದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ತನ್ನ ಕೊಳಲಿನಿಂದ ಮಧುರವಾದ ನಾದವನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆ ಕೊಳಲಿನ ಗಾನವು ಎಷ್ಟು ಸಮ್ಮೋಹಕವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಹಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಕಾಯಕವಾದ ಮೇಯುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮೆರಡೂ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿ, ಗೊಲ್ಲನ ಕಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿನಟ್ಟು, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮೂರ್ತಿಗಳಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತು ಆ ಕೊಳಲ ನಾದವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತದ ನಡುವಿನ ಸಹಜ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: 'ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿ, ನನ್ನಿಯೆ ಸೊಬಗು' - ಕವಿತೆಯ ಈ ದಾರ್ಶನಿಕ ಸಾಲಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: 'ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿ; ನನ್ನಿಯೆ ಸೊಬಗು' (ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸತ್ಯ; ಸತ್ಯವೇ ಸೌಂದರ್ಯ) ಎಂಬ ಸಾಲು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕಾವ್ಯದರ್ಶನದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಸಾಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ನ 'Beauty is truth, truth beauty' ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಇದು ಸಮಾನಾಂತರವಾದ ಭಾರತೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಕವಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸೌಂದರ್ಯವು ಕೇವಲ ಮಾಯೆಯಲ್ಲ, ಅದುವೇ ಪರಮ ಸತ್ಯ (ನನ್ನಿ). ಸತ್ಯವಾದದ್ದು ಯಾವುದೋ ಅದೇ ಸುಂದರವಾದದ್ದು. ಈ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವೇ 'ಶಿವ' ಅಥವಾ ಮಂಗಳಕರವಾದದ್ದು. ಗಿರಿ, ತೊರೆ, ಹಕ್ಕಿ, ಮರಗಿಡಗಳಿಗೆ ಕವಿಯು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಸೌಂದರ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಮಪುರುಷನ (ಈಶ್ವರನ) ಪವಿತ್ರ ಹರ್ಷವಿದ್ದು, ಮಾನವನು ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಆಶಯ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಸಂತನನ್ನು (ಋತುನಾಯಕನನ್ನು) ಕವಿ ಹೇಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಕವಿತೆಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಚರಣದಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ವಸಂತ ಋತುವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಸಂತನು ಕೇವಲ ಕಾಲಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಅವನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸುಖ-ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ 'ದೇವದೂತನಾಗಿದ್ದಾನೆ'. ಮಾನವನ ಲೌಕಿಕ ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಸಲು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಕವಿಯು 'ಬುವಿಯ ಸಿಂಗರಿಸುತ ಬಾರ!, ಪರದ ಬೆಳಕನಿಳೆಗೆ ತಾರ!, ಸೊಬಗೆ ಶಿವನು ಎಂದು ಸಾರಿ ಬಾರ ಶಕ್ತಿದಾಯಕ!' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯದಾದ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದು ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಓ 'ಋತುನಾಯಕನೇ', ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ನವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡಿ ಉದ್ಧರಿಸು ಎಂದು ಕವಿಯು ವಸಂತನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ.
೮. ೧೦ ಅಂಕದ ೨ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಬರೆದು, ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಪ್ರಕೃತಿ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಪೀಠಿಕೆ: ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಕನ್ನಡದ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಕವಿ. 'ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ' ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಇವರು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ದೈವಿಕ ದರ್ಶನವನ್ನಾಗಿ ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ದಾರ್ಶನಿಕರು. 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯು ವಸಂತ ಋತುವಿನ ನವಚೈತನ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ರಮಣೀಯ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ಧ್ವನಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿದೆ.
ಕವಿತೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾರಾಂಶ:
ಕವಿತೆಯು ಸುಗ್ಗಿಯ (ವಸಂತ ಋತುವಿನ) ಕಾಲಿನ ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ಗಿಯು ಬರುವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದದ ಉಬ್ಬರವುಂಟಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಇಳಿದು, ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಗಿಡಮರಗಳಲ್ಲಿ ನವಚಿಗುರನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ, ಇಡೀ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ನವಜೀವಕಳೆಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಮಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಕಠಿಣತೆ ಜಾರಿ ಹೋಗಿ, ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿನ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರುವ ದುಂಬಿಗಳು ಮಧುಮಾಸದ ಆಗಮನವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಸಾರುತ್ತವೆ. ಕೋಗಿಲೆ ಹಾಗೂ ಗಿಳಿಗಳ ಮಧುರ ನಾದದಿಂದ ಕಾಡುಗಳೆಲ್ಲ ಸದ್ದಾಗುತ್ತವೆ.
ವನದೇವಿಯು ಪಚ್ಚೆಯ ಹಸಿರು ಉಡುಪನ್ನುಟ್ಟು, ಅರಳಿದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಿಮದ ಹನಿಗಳ ಮುತ್ತಿನ ಮಾಲೆಯನ್ನು ತೊಟ್ಟು ಸುಗ್ಗಿಯಾಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಹರಿಯುವ ತೊರೆಯ ತಂಪಾದ ದಡದಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಿಸರ್ಗದ ವೈಭವವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಸೌಂದರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಬಸಿರಿಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಗೊಲ್ಲನು ಊದುವ ಕೊಳಲ ನಾದಕ್ಕೆ ಹಸುಗಳು ಮೇಯುವುದನ್ನೇ ಮರೆತು ಚಿತ್ರದ ಮೂರ್ತಿಗಳಂತೆ ನಿಂತು ಕೊಳಲ ನಾದವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಪ್ರಕೃತಿ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದರ್ಶನ:
ಕುವೆಂಪು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಜಡ ವಸ್ತುವಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವಂತ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ. ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದರ್ಶನವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:
೧. ಸೊಬಗೆ ನನ್ನಿ, ನನ್ನಿಯೆ ಸೊಬಗು: ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕವಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭೌತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸತ್ಯ ಅಡಗಿದೆ.
೨. ಸೊಬಗೆ ಶಿವನು: ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಮಂಗಳಕರವಾದದ್ದು (ಶಿವ). ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಈಶ್ವರನ ಅರಿವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.
೩. ಪರಮಪುರುಷನ ಅಮಲ ಹರುಷ: ನಿಸರ್ಗದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೌಂದರ್ಯದ ಹಿಂದೆಯೂ ಪರಮಾತ್ಮನ (ಪರಮಪುರುಷನ) ದಿವ್ಯ ಆನಂದ ಅಡಗಿದೆ.
೪. ಋತುನಾಯಕ ಮತ್ತು ದೇವದೂತ: ವಸಂತನು ಕೇವಲ ಋತುವಲ್ಲ, ಅವನು ಮಾನವನ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಮರೆಸಲು ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಳುಹಿಸಿದ ದೇವದೂತ. ಅವನು ಹಳೆಯದನ್ನು ಹೊಸತುಗೊಳಿಸಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುವ 'ಶಕ್ತಿದಾಯಕ'.
ಉಪಸಂಹಾರ: ಹೀಗೆ 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವರ್ಣನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿ-ನಿಸರ್ಗದ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ದಾಟಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕಾಣುವ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುವ ನಿಸರ್ಗ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಪೀಠಿಕೆ: ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ವರ್ಣನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗವು ಮಾನವ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಜೀವರಾಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 'ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ' ಕವಿತೆಯು ಪ್ರಕೃತಿ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯದ ರಸಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
೧. ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ ನವೋಲ್ಲಾಸ:
ವಸಂತದ ಆಗಮನದಿಂದ ಇಡೀ ಜೀವರಾಶಿ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಕರಂದ ಹೀರುವ ದುಂಬಿಗಳ ಹಿಂಡು, ಚಿಲಿಪಿಲಿಗುಟ್ಟುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಇಂಪಾಗಿ ಹಾಡುವ ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಕೆಹಾಕುವ ಗಿಳಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನವೋಲ್ಲಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಮಾಮರಗಳು, ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಹಿಮದ ಹನಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
೨. ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ:
ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗೊಲ್ಲ ಮತ್ತು ದನಕರುಗಳ ದೃಶ್ಯವು ಕಾವ್ಯದ ಮುಕುಟಮಣಿಯಾಗಿದೆ. ಗೊಲ್ಲನು ಬಸಿರಿಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ಊದುವ ಕೊಳಲಿನ ನಾದಕ್ಕೆ, ಹಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ಹಸಿಯನ್ನು (ಮೇಯುವುದನ್ನು) ಮರೆತು, ಕಣ್ಣು-ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಗೊಲ್ಲನ ಕಡೆಗೆ ನೆಟ್ಟು, ಕಲ್ಪನಾ ಚಿತ್ರದಂತೆ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲ ಮಾನವ (ಗೊಲ್ಲ), ಪ್ರಾಣಿ (ತುರುಗಳು) ಹಾಗೂ ಕಲೆ/ಸಂಗೀತ (ಕೊಳಲು) ಮೂರೂ ಒಂದಾಗಿ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಪರಮಾವಧಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.
೩. ಕವಿಯ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ಸಮ್ಮಿಲನ:
ಕವಿಯು ತಂಪಾದ ತೊರೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಿಸರ್ಗದ ಸಿರಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ತಾವೂ ಕರಗಿ, ಮುಳುಗಿ ತೇಲುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಗಲಿದ ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರುವ ಪತ್ನಿಯ ಅತ್ಯಾನಂದದಂತಿದೆ. ಕವಿಯು ನಿಸರ್ಗದ ಜೊತೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಾ, ಗಿರಿ-ತೊರೆ-ಹಕ್ಕಿ-ಮರಗಳಿಗೆ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
೪. ಕವಿತೆಯ ಕಾವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ:
ಕವಿತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಲಯಬದ್ಧವಾದ, ಪ್ರಾಸಬದ್ಧವಾದ ಗೇಯಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. 'ಅಡಿಯ ಗೆಜ್ಜೆ ನಡುಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ', 'ಪಿಕ-ಶುಕ', 'ನನ್ನಿ-ಸೊಬಗು', 'ಶಿವನು-ಶಕ್ತಿದಾಯಕ' ಎಂಬ ಪದಬಂಧಗಳು ಕವಿತೆಗೆ ಗೀತಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ರೂಪಕಗಳು, ಉಪಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೃಶ್ಯೀಕರಣವು ಓದುಗರ ಕಣ್ಣೆದುರು ನಿಸರ್ಗದ ವೈಭವವನ್ನು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ: ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವರಾಶಿಯೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕವಿತೆಯು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
೯. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಜೀವನ ಸಂದೇಶಗಳು
• ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮ: ಮಾನವನು ನಿಸರ್ಗದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಆಶಾವಾದ ಹಾಗೂ ನವಚೈತನ್ಯ: ಕಠಿಣವಾದ ಚಳಿಗಾಲದ (ದುಃಖ/ನಿರಾಶೆ) ನಂತರ ಸುಗ್ಗಿ/ವಸಂತ (ಸಂತೋಷ/ನವಚೈತನ್ಯ) ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಕಳೆದು ಹೊಸ ಆಶಾವಾದದೊಂದಿಗೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬೇಕು.
• ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕತೆಯ ದರ್ಶನ: ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ ಶಿವ/ಮಂಗಲ. ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಆನಂದವನ್ನು ಕಾಣುವ ಉನ್ನತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ಸಾಮರಸ್ಯದ ಬಾಳು: ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ ಹಾಗೂ ನಿಸರ್ಗದ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಾಮರಸ್ಯವಿರಬೇಕು.
• ಲೌಕಿಕ ಚಿಂತೆಗಳ ತ್ಯಾಗ: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಅನಗತ್ಯ ಲೌಕಿಕ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮರೆತು, ಜೀವನದ ದೈವಿಕ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.