ಕನ್ನಡ : ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು
— ಡಾ. ಕೆ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ
ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
೧. ಪಾಠದ ಪರಿಚಯ (Chapter Introduction)
ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಬಿಬಿಎ 'ಕನ್ನಡ ಧಾರೆ' ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಮೂರನೇ ಘಟಕದಲ್ಲಿ 'ಕನ್ನಡ : ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು' ಎಂಬ ಗದ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾಷೆಯು ನಿತ್ಯ ಪರಿವರ್ತನಾಶೀಲವಾದ ಅರಿವಿನ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಸವಾಲುಗಳಿಗಿಂತ, ಇಂದಿನ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಗತೀಕರಣ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಜಟಿಲವಾದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಕೆ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ ಅವರು ಈ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಯಜಮಾನತ್ವ, ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆ-ಬಹುಭಾಷಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೨. ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ (Author Introduction)
ಡಾ. ಕೆ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಲೇಖಕರ ಹೆಸರು ಡಾ. ಕೆ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ
ಜನ್ಮಸ್ಥಳ & ವರ್ಷ ೧೯೪೮, ಕೊಂಪಲಾಪುರ, ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕು, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ವೃತ್ತಿ / ಸಾಧನೆ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕರು
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಶೈಲಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಭಾಷೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತು, ಕನ್ನಡ ಜಗತ್ತು : ಅರ್ಧಶತಮಾನ, ಬೇರು ಕಂಡ ಚಿಗುರು, ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಆಕರ ಕೋಶ, ನುಡಿಗಳ ಅಳಿವು, ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆ, ಹುತವ ಬಡಿದರೆ (ನಾಟಕ)
ಚಿಂತನೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಷಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಭಾಷಾನೀತಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೩. ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background)
೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು 'ಕನ್ನಡ ಮಾತು ತಲೆ ಎತ್ತುವ ಬಗೆ' ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆಗ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಅಳಿವು-ಉಳಿವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ಕನ್ನಡದ ರೂಪಿಸುವಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕೃತ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಭಾಷಾಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ರಚನೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸ್ಥಾನ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಆಂತರಿಕ ಯಜಮಾನತ್ವ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಒತ್ತಡ, ಇ-ಮೇಲ್ ಹಾಗೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಿ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಿವೆ. ಈ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
೪. ಪಾಠದ ವಿವರವಾದ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶ (Detailed Summary)
ಅಂಗ-೧: ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವು ಪ್ರಧಾನ ಹಾಗೂ 'ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆ'ಯಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಇದರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತುಳು, ಕೊಡಗು, ಕೊಂಕಣಿ, ಲಂಬಾಣಿ, ಕೊರಗ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗಡಿನಾಡಿನ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡವು ತನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು 'ಹೊರಗಿಡುವ' ಅಥವಾ 'ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ' ಧೋರಣೆ ತಾಳದೆ 'ಒಳಗೊಳ್ಳುವ' (inclusive) ಔದಾರ್ಯ ತೋರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಯಜಮಾನತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂಗ-೨: ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬಹುಭಾಷಿಕತೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ
ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೈಪಾಸ್ (bypass) ಮಾಡಿ ಕನ್ನಡೇತರ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ದ್ವಿಭಾಷಿಕರಾಗುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬಳಕೆ ಕೇವಲ ಮೌಖಿಕ (ಮಾತನಾಡುವ) ಹಂತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡು ಬರವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲೇ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕೌಶಲ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಗ-೩: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪಾಂತರ
ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಇ-ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಗಮನದಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಬರವಣಿಗೆ ಮಾದರಿಯೇ ಬುಡಮೇಲಾಗಿದೆ. ಕಾಗದ-ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಶೈಲಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತರೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಬರೆಯುವ 'ತುರ್ತು ಮತ್ತು ನೇರ ಬರವಣಿಗೆ' ಬಂದಿದೆ. ಇದು ವಾಕ್ಯ ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾಗುಣಿತದ ಮೇಲೆಯೂ ಅಪಾರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.
೫. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Core Themes)
• ಭಾಷೆಯ ನಿತ್ಯ ಪರಿವರ್ತನಶೀಲತೆ: ಭಾಷೆಯು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಸ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಜೀವ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ.
• ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಭಾಷಾನೀತಿ: ಸ್ಥಳೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಿಪಿ ರಹಿತ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕದೆ ಗೌರವಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
• ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆಯ ಸಮತೋಲನ: ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಯುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕನ್ನಡದ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಸವಾಲು: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು.
೬. ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Key Concepts & Personalities)
ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ (ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ) ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ 'ಕನ್ನಡ ಮಾತು ತಲೆ ಎತ್ತುವ ಬಗೆ' ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದ ಕನ್ನಡ ನವೋದಯದ ಪ್ರವರ್ತಕರು.
ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆ (Hegemonic Language) ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಸ್ಥಾನ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ).
ಅಧೀನ ಭಾಷೆಗಳು (Minority Languages) ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಯೊಳಗಿರುವ ತುಳು, ಕೊಡಗು, ಕೊಂಕಣಿ, ಲಂಬಾಣಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಲಿಪಿ ರಹಿತ/ಸ್ಥಳೀಯ ನುಡಿಗಳು.
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೇರ ಬರವಣಿಗೆ ಕೈಬರಹದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮೀರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ರೂಪ ಪಡೆಯುವ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಆಧಾರಿತ ಬರವಣಿಗೆ.
೭. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary / Vocabulary)
ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಪದ ಅರ್ಥ / ವಿವರಣೆ
ಪರಿವರ್ತನಾಶೀಲ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸ್ವಭಾವ
ಯಜಮಾನತ್ವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ / ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕತ್ವದ ಸ್ಥಾನ
ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆ ಎರಡು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅನ್ಯ ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ
ಅಕಸ್ಮಾತ್ / ನಮನಶೀಲ ಬಾಗುವ / ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ
ಸನ್ನದ್ಧತೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ / ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ
೮. ೨ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (~೫೦ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ)
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಭಾಷೆಯ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಭಾಷೆಯು ನಿತ್ಯ ಪರಿವರ್ತನಾಶೀಲವಾದ ಅರಿವಿನ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನದ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ದಂಡಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ 'ಭಾಷೆಯೆಂಬ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗದಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಲೋಕವೇ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿತ್ತು'.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರ ಉಪನ್ಯಾಸದ ವಿಷಯವೇನಾಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಕನ್ನಡ ಮಾತು ತಲೆ ಎತ್ತುವ ಬಗೆ' ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: 'ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆ' ಎಂದರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸುವ ಭಾಷೆಗೆ 'ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ).
೯. ೫ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (~೧೦೦ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ)
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನೂತನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಣಕಯಂತ್ರ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್), ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಇ-ಮೇಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಬಂದ ನಂತರ ಕನ್ನಡದ ಬರವಣಿಗೆಯ ವಿಧಾನವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮುದ್ರಣ ಹಾಗೂ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ನೇರವಾಗಿ ತರೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡುವ 'ತುರ್ತು ಬರವಣಿಗೆ' ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ರೂಪಾಂತರ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಕನ್ನಡವು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು 'ಒಳಗೊಳ್ಳುವ' ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವು ಪ್ರಮುಖ ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ತುಳು, ಕೊಡಗು, ಕೊಂಕಣಿ, ಲಂಬಾಣಿ ಮುಂತಾದ ಹತ್ತಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ನುಡಿಗಳ ಭಾಷಿಕರಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡವು ತನ್ನ ಯಜಮಾನತ್ವದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಈ ಸಣ್ಣ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು 'ಹೊರಗಿಡುವ' ಅಥವಾ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಾರದು. ಬದಲಿಗೆ ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 'ಒಳಗೊಳ್ಳುವ' (inclusive) ಔದಾರ್ಯ ತೋರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಾಪಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
೧೦. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ (~೩೦೦ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ)
ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಕನ್ನಡ : ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು' ಗದ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಪೀಠಿಕೆ: ಡಾ. ಕೆ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ ಅವರು ತಮ್ಮ 'ಕನ್ನಡ : ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು' ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ಜಾಗತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಹುಮುಖಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧. ಯಜಮಾನತ್ವ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು:
ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆಯ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ 'ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆ'ಯ ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ತುಳು, ಕೊಡಗು, ಕೊಂಕಣಿ, ಲಂಬಾಣಿ ಹಾಗೂ ಕೊರಗ ಮುಂತಾದ ಲಿಪಿರಹಿತ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಈ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಾರದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನುಡಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು 'ಒಳಗೊಳ್ಳುವ' ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕನ್ನಡದ್ದಾಗಬೇಕು.
೨. ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ ಕುಸಿತ:
ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ವಿಪರೀತ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಕನ್ನಡದ ಬರವಣಿಗೆ ಕೌಶಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡುವ ಮೌಖಿಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ, ಬರವಣಿಗೆಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲಿತ ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
೩. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಭಾವ:
ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಬರಹದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಪೇಪರ್-ಪೇನಾ ಹಿಡಿದು ಆಲೋಚಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಬದಲು, ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವ 'ತುರ್ತು ಬರವಣಿಗೆ' ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ವಾಕ್ಯರಚನೆ, ಶಬ್ದಕೋಶ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ:
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದರೆ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಆಂತರಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
೧೧. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ (Exam Tips)
• ಪೀಠಿಕೆ-ವಿಷಯ ನಿರೂಪಣೆ-ಉಪಸಂಹಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರೆಯಿರಿ.
• ಲೇಖಕರ ಹೆಸರು (ಡಾ. ಕೆ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ) ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ 'ಕನ್ನಡ ಮಾತು ತಲೆ ಎತ್ತುವ ಬಗೆ' (೧೯೧೧) ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.
• 'ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆ', 'ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ', 'ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆ' ಹಾಗೂ 'ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ' ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿ ಬರೆಯಿರಿ.
• ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪದಮಿತಿ (೫೦, ೧೦೦, ೩೦೦ ಪದಗಳು) ಮತ್ತು ಅಂಕಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ.
೧೨. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ (Message)
ಸಂದೇಶ: ಭಾಷೆಯು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುವ ಜೀವಂತ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ವಿಶ್ವಮಾನವೀಯ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಲೇಖನದ ದಿವ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
೧೩. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (Textbook Exercises)
ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ ೫೭ ರಲ್ಲಿದ್ದ ೧ ರಿಂದ ೯ ರವರೆಗಿನ ಮೂಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ಬದಲಾಯಿಸದೆ ನೀಡಲಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರಗಳು:
೧. ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಕನ್ನಡವು ಕರ್ನಾಟಕದ 'ಯಜಮಾನ ಭಾಷೆ'ಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯೊಳಗಿರುವ ತುಳು, ಕೊಡಗು, ಕೊಂಕಣಿ, ಲಂಬಾಣಿ ಮುಂತಾದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ 'ಒಳಗೊಳ್ಳುವ' (inclusive) ಸವಾಲು ಕನ್ನಡದ ಮುಂದಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರೆ ಕನ್ನಡದ ಯಜಮಾನತ್ವಕ್ಕೇ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
೨. ಕನ್ನಡದ ಯಜಮಾನತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾಷೆಗಳು ಯಾವುವು? ಅವುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ತುಳು, ಕೊಡಗು, ಕೊಂಕಣಿ, ಲಂಬಾಣಿ, ಕೊರಗ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ನುಡಿಗಳು ಕನ್ನಡದ ಯಜಮಾನತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆ ನಿರಂತರ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
೩. ಲಿಪಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಹೇಗೆ ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು?
ಉತ್ತರ: ಲಿಪಿಗಳಿಲ್ಲದ ಸಣ್ಣ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸದೇ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿಕ್ಕದೇ, ಕನ್ನಡವು ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾಷಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಜಾಗ ನೀಡಿ 'ಒಳಗೊಳ್ಳುವ' (inclusive) ಔದಾರ್ಯದ ನೀತಿಯನ್ನು ತಳೆಯಬೇಕು.
೪. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬಹುಭಾಷಿಕತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡಿವೆ?
ಉತ್ತರ: ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಿತರು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಅನ್ಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಭಾಷಿಕರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡಿ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ದ್ವಿಭಾಷಿಕತೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡವು ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಸವಾಲು ಎದುರಾಗಿದೆ.
೫. ಭಾಷಾಶುದ್ಧತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮಾತು, ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಗೊಂದಲದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯ ಕಟ್ಟಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಾಡುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆ ಅಂತರ ಉಂಟಾಗಿ, ಹೊಸಬರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯುವಂತಹ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
೬. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಕೈ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಇ-ಮೇಲ್ ಆಗಮನದಿಂದ ಕೈಬರಹದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೀರ್ಘ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಮೂಡುವ 'ತುರ್ತು ಮತ್ತು ನೇರ ಬರವಣಿಗೆ' ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
೭. ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು?
ಉತ್ತರ: ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಆಧಾರಿತ ಬರವಣಿಗೆಯು ಕನ್ನಡದ ವಾಕ್ಯರಚನೆ, ಶಬ್ದಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದನೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ.
೮. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಇರುವ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ಆಂತರಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಭಾವದ ನಡುವೆ ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್/ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.
೯. ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಮೂಹಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಚರ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ. ಅಥವಾ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದು ತರಲು ತಿಳಿಸಿ.
ಉತ್ತರ (ಚಟುವಟಿಕೆ ಲೇಖನ): ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾದ ಪತ್ರಿಕೆ, ರೇಡಿಯೋ, ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಭಾಷೆಗೆ ಜೀವಂತಿಕೆ ನೀಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಭಾಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
