ದೇವರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ – ಡಾ. ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ
ಬಿಬಿಎ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್
೧. ಪಾಠದ ಪರಿಚಯ (Introduction)
ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಬಿಎ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 'ಕನ್ನಡ ಧಾರೆ' ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಮೂರನೆಯ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕಿ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ ಅವರ 'ದೇವರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ವೈಚಾರಿಕ ಸಣ್ಣಕಥೆಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾನವನ ಬದುಕು ನಿಂತಿರುವುದೇ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ. ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಾನು ಕಂಡ ಸತ್ಯವನ್ನು, ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪವಾಡ ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ದಿನ ದೂಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ, ಪೂಜೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ದೈವಿಕ ಪವಾಡಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವುದರಿಂದ ಬದುಕಿನ ನೈಜ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ನೈಜ ಶ್ರಮ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮಾತ್ರವೇ ಬದುಕಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪಾಠವು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
೨. ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ (Author Introduction)
ಲೇಖಕರ ಹೆಸರು ಡಾ. ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ (Dr. Anupama Niranjana)
ಜನ್ಮಸ್ಥಳ & ಜೀವಿತಾವಧಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ (೧೯೩೪ – ೧೯೯೧)
ವೃತ್ತಿ & ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯೆ (M.B.B.S.), ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿ/ಸಮಾಜ ಚಿಂತಕಿ
ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅನಂತ ಗೀತಾ, ಸಂಕೋಲೆಯೊಳಗಿಂದ, ಶ್ವೇತಾಂಬರಿ, ಹಿಮದ ಹೂವು, ಹೃದಯ ವಲ್ಲಭ
ಕಥಾಸಂಕಲನ & ಇತರೆ ಕೃತಿಗಳು ಒಡಲು (ಕಥಾಸಂಕಲನ), ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಕಥೆ, ಆರೋಗ್ಯ ದರ್ಶನ, ತಾಯಿ ಮಗು, ದಾಂಪತ್ಯ ದೀಪಿಕೆ
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಆಶಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವನೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಜಾಗೃತಿ, ಪ್ರಗತಿಪರ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ
೩. ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background of the Story)
ಮನುಷ್ಯನ ದುಃಖ, ಬಡತನ, ರೋಗ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕತೆಗಳಿಗೆ 'ದೇವರು' ಎಂಬ ಪವಾಡದ ಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಲಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಬಡವರು ಮತ್ತು ಶೋಷಿತರು ದೈವಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಮರೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಭವಗಳು ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಲೇಖಕಿ ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಗ್ಧತೆ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಪವಾಡಗಳ ನಡುವಿನ ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ಈ ಮೂರು ಕಥಾ ಎಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
೪. ಪಾಠದ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶ (Detailed Summary)
'ದೇವರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ' ಕಥೆಯು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲೂ 'ದೇವರ ಬರುವಿಕೆ'ಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೇಗೆ ಭಂಗವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಸನ್ನಿವೇಶ ೧: ಶಾರದಾಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ಮಗಳು ನಳಿನ
ಶಾರದಾಮ್ಮ ಎಂಬ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳು ನಳಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 'ದೇವರ ಮೆರವಣಿಗೆ'ಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಸವದ ವಾದ್ಯ, ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಕಂಡ ನಳಿನಿಗೆ ಅಪಾರ ಕುತೂಹಲ. 'ಅಮ್ಮಾ, ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡೋದ್ಯಾಕೆ?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಾರದಾಮ್ಮ 'ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ದೇವರು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ನಳಿನ ತಕ್ಷಣ, 'ಹಾಗಾದ್ರೆ ಶಾಂಥ ಎಂಬ ಬಡ ಗೆಳತಿಗೆ ದೇವರು ಯಾಕೆ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಡಲ್ಲ, ಹಣ ಕೊಡಲ್ಲ? ದೇವರು ಕೆಟ್ಟವನಾ?' ಎಂದು ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗಳ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಶಾರದಾಮ್ಮನ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದೆ ಗದರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣು ಹಿಡಿದು ಬೀದಿಗೆ ಬಂದು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದೇವರ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯದ ಸದ್ದು ಬೇರೆ ಬೀದಿಗೆ ತಿರುಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ! ಶಾರದಾಮ್ಮ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ — ಅವರ ಬೀದಿಗೆ 'ದೇವರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ'.
ಸನ್ನಿವೇಶ ೨: ನಾಗರತ್ನ ಮತ್ತು 'ಅವರ' (ವರನ) ನಿರೀಕ್ಷೆ
ನಾಗರತ್ನ ಎಂಬ ಯುವತಿಗೆ ಮದುವೆಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ 'ಗಂಡ ಎಂದರೆ ದೇವರು' ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಬಲವಾಗಿದೆ. ನಾಗರತ್ನ ತನ್ನ ವರನನ್ನು 'ದೇವರು' ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿ, ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವು ಮುಡಿದು, ಆಭರಣ ಧರಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ೯:೩೦ ಆದರೂ ವರನನ್ನು ಕರೆತರಬೇಕಿದ್ದ ಬಸ್ಸು ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. 'ಬಸ್ಸು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ, ಏನಾಯಿತೋ ದೇವರಿಗೇ ಗೊತ್ತು' ಎಂದು ಜನ ಉದ್ಗಾರ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾಗರತ್ನಳ ಕನಸಿನ 'ದೇವರಂತಿದ್ದ ವರ' ಅಂದು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ವಾಸ್ತವದ ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ಭಂಗವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿ.
ಸನ್ನಿವೇಶ ೩: ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯವಂತೆ ವಿಮಲ
ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಡತನದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಧವೆ. ಮಗಳು ವಿಮಲಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಕಷ್ಟ ತೀರಲಿ ಎಂದು ದೇವರ ಮುಂದೆ ನಿರಂತರ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಮಲಳ ತಂದೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಬದುಕು ಹೀಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನ ನಂಬುವ ಮಗಳು ವಿಮಲ ಕೆಲಸದ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಮುಗಿಸಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ. 'ಕೆಲಸ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು, ನನಗಿಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ತಾಯಿ ಕಂಗಾಲಾದಾಗ ವಿಮಲ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: 'ಈ ಕೆಲಸ ಹೋದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಅಮ್ಮಾ, ಬದುಕು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ಬೇರೆ ದಾರಿ ತೋರದೆ ದೇವರ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಡಿತನ. ನಾನಿರುವಾಗ ನೀನು ಭಯಪಡಬೇಡ.' ವಿಮಲಳ ಈ ಮಾತು ದೈವಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಿಂತ ಮಾನವನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹಾಗೂ ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನವೇ ಬದುಕಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಆಸರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
೫. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Main Objectives / Themes)
• ದೈವಿಕ ಪವಾಡಗಳ ನಿರಾಕರಣೆ: ಕೇವಲ ಪೂಜೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ದೇವರ ಪವಾಡಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವುದರಿಂದ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಬಡತನ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
• ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ: ಮಾನವನ ಕಾಯಕ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವೇ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು.
• ವೈಚಾರಿಕ ಜಾಗೃತಿ: ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗದೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶ.
• ಸ್ತ್ರೀ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ: ವಿಮಲಳಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಅಸಹಾಯಕರಾಗದೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ಪರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು.
೬. ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯ (Character Analysis)
ಶಾರದಾಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೋಭಾವದ ತಾಯಿ. ದೇವರ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಇಟ್ಟವರು.
ನಳಿನ ಶಾರದಾಮ್ಮನ ಮುಗ್ಧ ಮಗಳು. ಜಗತ್ತಿನ ಅಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ದೇವರ ನ್ಯಾಯದ ಕುರಿತು ನಿಷ್ಕಪಟ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಮಗು.
ನಾಗರತ್ನ ವರನನ್ನೇ 'ದೇವರು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮದುವೆಯ ಸಂಭ್ರಮದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವತಿ.
ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ ವಿಧವೆ ತಾಯಿ. ಕುಟುಂಬದ ಬಡತನ, ಮಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಕೈಮುಗಿಯುವ ಅಸಹಾಯಕರು.
ವಿಮಲ ಸುಮಂಗಳಮ್ಮನ ಮಗಳು. ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಯುಳ್ಳ ಆಧುನಿಕ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಕೇತ.
೭. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary / Vocabulary)
ಪಠ್ಯದ ಪದ ಅರ್ಥ / ವಿವರಣೆ
ನಿನಾದ / ಶಬ್ದ ಸದ್ದು, ಧ್ವನಿ
ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧ ಸಂಮೋಹಿತಗೊಂಡ, ಮೈಮರೆತ
ನಿಟ್ಟುಸಿರು ದೀರ್ಘವಾದ ಉಸಿರು ಬಿಡುವುದು
ಕಂಗಾಲು ದಿಕ್ಕುತೋಚದ ಸ್ಥಿತಿ, ಕಂಗಾಲಾಗುವುದು
ಹೇಡಿತನ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅಂಜುಬುರುಕತನ
ಅಂತರ್ಮುಖಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆಲೋಚಿಸುವುದು
ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸು
೮. ೨ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (~೫೦ ಪದಗಳು)
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಶಾರದಾಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಳಿನ ಯಾರ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಶಾರದಾಮ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗಳು ನಳಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ 'ದೇವರ ಮೆರವಣಿಗೆ'ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ತಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಾದ್ಯದ ನಾದ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ವಿಮಲಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು?
ಉತ್ತರ: ವಿಮಲಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ ತಾಯಿ ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ ತೀವ್ರ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡು ಕಂಗಾಲಾದರು. ತಮ್ಮ ಬಡತನದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಭಯಗೊಂಡು, 'ತಂದೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಹೀಗಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ' ಎಂದು ದುಃಖಿಸಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ದಯೆ ತೋರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹಲುಬಿದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ನಾಗರತ್ನ ಮದುವೆಯ ದಿನ ಯಾರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದಳು?
ಉತ್ತರ: ನಾಗರತ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ 'ಗಂಡನೆಂದರೆ ದೇವರು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆಭರಣ ಹಾಗೂ ಹೂವು ಧರಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ವರನ (ಗಂಡನ) ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
೯. ೫ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (~೧೦೦ ಪದಗಳು)
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಮುಗ್ಧ ನಳಿನ ತಾಯಿಗೆ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ನಳಿನ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, 'ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ದೇವರು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ' ಎಂದು ಶಾರದಾಮ್ಮ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ನಳಿನ, 'ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ಬಡ ಗೆಳತಿ ಶಾಂತಳಿಗೆ ದೇವರು ಯಾಕೆ ಒಳ್ಳೆ ಲಂಗ, ಹಣ ಕೊಡಲ್ಲ? ಶಾಂತಳ ಅಮ್ಮ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲ್ಲವೇ? ದೇವರು ಕೆಟ್ಟವನಾ?' ಎಂದು ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಆದರೆ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗಳ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾಗದ ಶಾರದಾಮ್ಮ 'ಸಾಕು ಮುಚ್ಚು ನಿನ್ನ ಬಾಯಿ' ಎಂದು ಗದರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೈವಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನೈಜ ಬಡತನದ ನಡುವಿನ ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬಯಲುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ವಿಮಲಳ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ (ಪಾತ್ರ) ಮೂಲಕ ಲೇಖಕಿ ನೀಡುವ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಉತ್ತರ: ವಿಮಲ ಕೇವಲ ದೈವಿಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಹುಡುಗಿಯಲ್ಲ. ಕೆಲಸ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ತಾಯಿ ಧೈರ್ಯಗೆಟ್ಟರೂ, ವಿಮಲ 'ಈ ಕೆಲಸ ಹೋದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ದೇವರಿಗೆ ಕೈಮುಗಿಯುವುದು ಹೇಡಿತನ, ನಾನಿರುವಾಗ ನೀನು ಹೆದರಬೇಡ' ಎಂದು ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ದೈವಿಕ ಪವಾಡಗಳಿಗಿಂತ ಮಾನವನ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವೇ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಮಲಳ ಪಾತ್ರ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
೧೦. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಬಂಧ ರೂಪದ ಮಾದರಿ ಉತ್ತರ (~೩೦೦ ಪದಗಳು)
ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ದೇವರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ' ಕಥೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿ ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ ಅವರು ಮೂರು ಕಥಾ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಪೀಠಿಕೆ: ಡಾ. ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ ಅವರ 'ದೇವರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ' ಕಥೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೈವಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ದಿನನಿತ್ಯದ ನೈಜ ಬದುಕಿನ ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿ ಸುವ ವೈಚಾರಿಕ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ದೈವಿಕ ಪವಾಡಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು, ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಮೂರು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಥಾವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ನಿರೂಪಣೆ:
೧. ಮೊದಲ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಶಾರದಾಮ್ಮ ಎಂಬ ತಾಯಿ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತನ್ನ ಮುಗ್ಧ ಮಗಳು ನಳಿನಳೊಂದಿಗೆ ಮನೆಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ದೈವಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆ ಅವರ ಬೀದಿಗೆ ಬಾರದೆ ಬೇರೆ ಬೀದಿಗೆ ತಿರುಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಳಿನಳ 'ಬಡವರಿಗೆ ದೇವರು ಯಾಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ?' ಎಂಬ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ.
೨. ಎರಡನೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ನಾಗರತ್ನ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು 'ಗಂಡನೇ ದೇವರು' ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಲಂಕಾರದೊಂದಿಗೆ ವರನ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ವರನನ್ನು ಕರೆತರಬೇಕಿದ್ದ ಬಸ್ಸು ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ದೈವಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯಂತಿದ್ದ ವರನ ಬರುವಿಕೆ ಹುಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
೩. ಮೂರನೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಧವೆ ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ ಮಗಳ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಹರಿಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಗಳು ವಿಮಲಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ವಿಮಲ ಅಂಜದೆ, 'ಬದುಕು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ದೇವರ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಡಿತನ. ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನವೇ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿ' ಎಂದು ತಾಯಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಾಳೆ.
ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಾಯ: ಕಥೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲೂ 'ದೇವರು ಬರುತ್ತಾನೆ, ಕಷ್ಟ ತೀರಿಸುತ್ತಾನೆ' ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಕಡೆಗೆ ನಿರಾಶೆಯಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಪವಾಡ ಸದೃಶ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿಗೆ ಆತನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನವೇ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 'ದೇವರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.
೧೧. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ (Exam Writing Tips)
✔ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿಯ ಹೆಸರು (ಡಾ. ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿ.
✔ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೂರು ಕಥಾ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು (ಶಾರದಾಮ್ಮ-ನಳಿನ, ನಾಗರತ್ನ, ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ-ವಿಮಲ) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಬರೆಯಿರಿ.
✔ ವಿಮಲಳ ವೈಚಾರಿಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ('ಬದುಕು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ದೇವರ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಡಿತನ') ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.
✔ ಉತ್ತರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಿಂತ ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ತೀರ್ಮಾನ/ಉಪಸಂಹಾರ ಬರೆಯಿರಿ.
೧೨. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ (Moral / Message)
• ದೈವಿಕ ಪವಾಡಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನಂಬಿ ಬದುಕುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
• ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವೈಚಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು.
• ಅಸಹಾಯಕರಾಗದೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವುದೇ ಮಾನವ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಸಫಲತೆ.
೧೩. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (Textbook Exercises - Page 52)
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧. ನಳಿನ ತಾಯಿಗೆ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಯಾವುವು? ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಶಾರದಾಮ್ಮ 'ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ದೇವರು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ' ಎಂದಾಗ ನಳಿನ, 'ಹಾಗಾದರೆ ದೇವರು ನನಗೊಂದು ಹೊಸ ಲಂಗ ಕೊಡುತ್ತಾನೆಯೇ? ನನ್ನ ಗೆಳತಿ ಶಾಂತ ಬಡವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಆಕೆಯ ಬಳಿ ಒಳ್ಳೆ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಲ್ಲ. ಶಾಂತಳ ಅಮ್ಮ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಶಾಂತಳಿಗೆ ದೇವರು ಯಾಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ದೇವರು ಕೆಟ್ಟವನಾ?' ಎಂದು ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨. ನಾಗರತ್ನ ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ನಾಗರತ್ನ 'ಗಂಡನೇ ದೇವರು' ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವರನನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಆಕೆಯ ಗೆಳತಿ ಸುಂದರಿ ಓರಣವಾಗಿ ತಲೆಬಾಚಿ ಜಡೆ ಹಾಕಿದಳು. ನಾಗರತ್ನ ಸಂಪಿಗೆ ಹೂ ಮುಡಿದು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ಹಾಗೂ ಕೆಂಪಿನ ಜುಮುಕಿ, ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹರಳಿನ ನೆಕ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕಲಾಬತ್ತಿನ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು, ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ವರನ (ದೇವರ) ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಳಾದಳು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩. ನಾಗರತ್ನಳ ಕನಸಿನ ವಾಸ್ತವತೆಯ ತಾತ್ಪರ್ಯವೇನು?
ಉತ್ತರ: ನಾಗರತ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗಂಡನನ್ನು 'ದೇವರು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆತನ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾತುರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಬಹುಹೊತ್ತಾದರೂ ವರನನ್ನು ಕರೆತರಬೇಕಿದ್ದ ಬಸ್ಸು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ವರನ ಆಗಮನದ ಕನಸು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಭಂಗವಾಯಿತು. ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಬದುಕಿನ ನೈಜ ವಾಸ್ತವದ ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಇದರ ತಾತ್ಪರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪. ಸುಮಂಗಳಮ್ಮನ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಯಾವುವು? ತಿಳಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಿಧವೆ ಸುಮಂಗಳಮ್ಮನಿಗೆ ಬಡತನದ ಸಂಸಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಮಗಳು ವಿಮಲಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗದಿರುವುದು, ತಂದೆಯಿಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ ಮಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರ ಆಸರೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಸಬೇಕಾದ ಆತಂಕಗಳು ಸುಮಂಗಳಮ್ಮನ ಮುಂದಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫. ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ ಜೀವಿಗಳ ನಂಬಿಕೆ ಏನಾಯಿತು? ಅವರ ಅನುಭವಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ ಶಾರದಾಮ್ಮನ ಬೀದಿಗೆ 'ದೇವರ ಮೆರವಣಿಗೆಯೇ ಬರಲಿಲ್ಲ'. ನಾಗರತ್ನಳ 'ದೇವರಂತಿದ್ದ ವರನ ಬಸ್ಸು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ'. ಸುಮಂಗಳಮ್ಮ ದೇವರಿಗೆ ನಿರಂತರ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಬೇಡಿದರೂ ಮಗಳು ವಿಮಲಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಕೇವಲ ದೈವಿಕ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನಂಬಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ನಂಬಿಕೆಯೂ ವಾಸ್ತವದ ಮುಂದೆ ನಿರಾಶೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ದೈವಿಕ ಪವಾಡಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅನುಭವದಿಂದ ಸಾಬೀತಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೬. ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಂಬಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ, ಹಾಗೂ ವಿವೇಚನೆ ನಂಬಿ ಬದುಕುವುದು ಸರಿ ಎಂಬ ಲೇಖಕಿಯ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಲೇಖಕಿ ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ ಅವರು ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಗತಿಪರ ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಕುಳಿತರೆ ಬದುಕಿನ ಬಡತನ ಹಾಗೂ ನಿರುದ್ಯೋಗ ತೀರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮಲಳ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕಿಯ ಆಶಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಲಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಆಕೆ ಅಂಜದೆ, 'ಬದುಕು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ದೇವರ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಡಿತನ, ನಾನಿರುವಾಗ ನೀನು ಹೆದರಬೇಡ' ಎಂದು ತಾಯಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಾಳೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಕಾಯಕ, ವೈಚಾರಿಕ ವಿವೇಚನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವೇ ಆತನ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆಯು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.