ದೀ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್: ಕ್ರೂರ ಸಮಾಜದ ಕರಾಳ ಮುಖದರ್ಶನ

      

 ೩.೨ ದೀ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್: ಕ್ರೂರ ಸಮಾಜದ ಕರಾಳ ಮುಖದರ್ಶನ

ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹ & ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೈಪಿಡಿ

ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಪಿಡಿಯು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಮೂರನೇ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪಠ್ಯ ‘ನುಡಿ ಅರಿವು’ ಭಾಗದ ‘ದೀ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್: ಕ್ರೂರ ಸಮಾಜದ ಕರಾಳ ಮುಖದರ್ಶನ’ ಲೇಖನದ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಆಶಯ, ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

೧. ಪಾಠದ ಪರಿಚಯ (Lesson Introduction)

‘ದೀ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್: ಕ್ರೂರ ಸಮಾಜದ ಕರಾಳ ಮುಖದರ್ಶನ’ ಲೇಖನವು ‘ಸೃಜನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆ’ಯಿಂದ ರಚಿತವಾದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಸಿನಿಮಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿರುವ ಇಟಾಲಿಯನ್ ‘ನವವಾಸ್ತವವಾದಿ’ (Neo-realism) ಶೈಲಿಯ ‘ದಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್’ (The Bicycle Thief) ಚಿತ್ರದ ಆಶಯ, ಕಥಾಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಲೇಖನವು ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರೂರತೆ, ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಮುಗ್ಧ ಮಾನವೀಯತೆಯ ದುರಂತವನ್ನು ಲೇಖನವು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

೨. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಚಯ (Srujana Samskrutika Vedike)

‘ಸೃಜನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆ’ಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ನರಹರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಳೆದ ೨೬ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಿನಿಮಾ ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ‘ಮೇರುಕೃತಿಗಳು: ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಿನಿಮಾ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಅವಲೋಕನ’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸೃಜನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮೂಹವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪ್ರತಿಭಾ ಪುರಸ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.

೩. ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background)

ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅಂದರೆ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯು ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಭೀಕರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ನರಳಿ, ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ತೀವ್ರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಬಡತನಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ನಿತ್ಯ ಹೋರಾಡುವಂತಹ ದುಸ್ಥಿತಿ ಅಲ್ಲಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಕ್ಟೋರಿಯೋ ಡಿ ಸಿಕಾ (Vittorio De Sica) ಅವರು ವಾಸ್ತವಿಕ ಬದುಕಿನ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಈ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

೪. ಸರಳ ವಿವರಣೆ / ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ (Synopsis)

ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಯ ಮುಂದೆ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಟೋನಿಯೋ ರಿಚಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೈಕಲ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ರಿಚಿಯ ಹೆಂಡತಿ ಮಾರಿಯಾ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಹಾಸಿಗೆ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು (ಬೆಡ್ಶೀಟ್) ಅಡವಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಸೈಕಲ್ ಪಡೆದ ರಿಚಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೆಲಸದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ರೋಮ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅಂಟಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಳ್ಳನೊಬ್ಬ ಅವನ ಸೈಕಲ್ ಕದ್ದು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಸೈಕಲ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಿಚಿ ಪೋಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರೂ ಪೋಲೀಸರು ಅಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ರಿಚಿ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗ ಬ್ರೂನೋ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ರೋಮ್ ನಗರದ ಹಳೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾದ ಕಳ್ಳ ಸಿಕ್ಕರೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬೀದಿಯ ಜನರು ಕಳ್ಳನ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು ರಿಚಿಯನ್ನೇ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಯೋತಿಷಿಯ ಬಳಿ ಹೋದರೂ ನಿರಾಶೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಆಸರೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ಸಹಾಯಕನಾದ ರಿಚಿ, ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಸೈಕಲ್ ಕದಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು ತೀವ್ರ ಅವಮಾನ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮಗ ಬ್ರೂನೋ ಕಣ್ಣೀರಿಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಸೈಕಲ್ ಮಾಲೀಕ ದೂರು ನೀಡದೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆ-ಮಗ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಕೈಹಿಡಿದು ಸಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

೫. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Core Themes)

೧. ಸಮಾಜದ ಕರಾಳತೆ: • ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಸಮಾಜದ ಕ್ರೂರತೆ ಹಾಗೂ ಶೋಷಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ.

೨. ಬಡತನ & ನಿರುದ್ಯೋಗ: • ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ತೀವ್ರ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನ ಭೀಕರತೆ.

೩. ಆಡಳಿತದ ಅಲಕ್ಷ್ಯ: • ಬಡವರ ಜೀವನಾಧಾರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪೋಲೀಸ್ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಲಕ್ಷ್ಯ.

೪. ತಂದೆ-ಮಗನ ಬಾಂಧವ್ಯ: • ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಆಂಟೋನಿಯೋ ರಿಚಿ ಮತ್ತು ಮಗ ಬ್ರೂನೋ ನಡುವಿನ ಭಾವುಕ ಬಾಂಧವ್ಯ.

೫. ನೈತಿಕತೆಯ ದುರಂತ: • ಮುಗ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಹಾಯಕತೆ.

೬. ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯ (Character Descriptions)

ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು ಪಾತ್ರದ ವಿವರಣೆ & ಮಹತ್ವ

ಆಂಟೋನಿಯೋ ರಿಚಿ (Antonio Ricci) ಚಿತ್ರದ ಕಥಾನಾಯಕ. ಬಡತನ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಸಂಭಾವಿತ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ.

ಬ್ರೂನೋ (Bruno) ರಿಚಿಯ ಪುಟ್ಟ ಮಗ. ತಂದೆಯ ಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ, ತಂದೆಯನ್ನು ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಭಾವುಕ ಪಾತ್ರ.

ಮಾರಿಯಾ (Maria) ರಿಚಿಯ ಪತ್ನಿ. ಸಂಸಾರವನ್ನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಬೆಡ್ಶೀಟ್ ಅಡವಿಡುವ ತ್ಯಾಗಮಯಿ ಮಹಿಳೆ.

ಸೈಕಲ್ ಕಳ್ಳ & ಸಮಾಜ ಬಡವರ ಆಸರೆ ಕಸಿಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಶೋಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳು.

೭. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Vocabulary)

• ನವವಾಸ್ತವವಾದ (Neo-realism): ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಘಟನೆಗಳನ್ನು, ನೈಜ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಶೈಲಿ.

• ಫ್ಯಾಸಿಸಂ (Fascism): ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ದಮನಕಾರಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಆಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿ.

• ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿ: ಮಳೆಹನಿಗಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಯುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಕ್ಷಿ (ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಜನರಿಗೆ ಉಪಮೆ).

• ನಿಸ್ಸಹಾಯಕತೆ: ಯಾವುದೇ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೈಚೆಲ್ಲುವ ದೀನ ಸ್ಥಿತಿ.

• ಕೌರ್ಯ: ಕ್ರೂರತನ ಅಥವಾ ಅಮಾನವೀಯ ವರ್ತನೆ.

೮. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (Textbook Exercises)

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧. ಧಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್ ಸಿನಿಮಾ ಯಾವ ವರ್ಷ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು? ಇದರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಯಾರು?  

ಉತ್ತರ: ‘ದಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್’ (The Bicycle Thief) ಚಲನಚಿತ್ರವು ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಈ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ನವವಾಸ್ತವವಾದಿ (Neo-realism) ಶೈಲಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಟಲಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯೋ ಡಿ ಸಿಕಾ (Vittorio De Sica) ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೨. ಆಂಟೋನಿಯೋ ರಿಚಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಕೆಲಸ ಯಾವುದು? ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಏನು ಬೇಕಾಗಿತ್ತು?  

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ತೀವ್ರ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಂಟೋನಿಯೋ ರಿಚಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಕ ರೋಮ್ ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಸೈಕಲ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೩. ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇಟಲಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿತ್ತು?  

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇಟಲಿಯು ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಭೀಕರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ನರಳಿ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ತೀವ್ರ ಬಡತನ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯಿಲ್ಲದ ಜೀವನ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಜನರು ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳ ಮುಂದೆ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಕ್ರೂರ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕ್ಷಯಿಸಿ, ಬದುಕಿನ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಸಂಭಾವಿತ ಮನುಷ್ಯನೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅಪರಾಧದ ಹಾದಿ ತುಳಿಯುವಂತಹ ದುರಂತ ಸ್ಥಿತಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೪. ರಿಚಿ ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾ ಸೈಕಲ್ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ.  

ಉತ್ತರ: ಆಂಟೋನಿಯೋ ರಿಚಿಗೆ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅಂಟಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೈಕಲ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ ರಿಚಿಯ ಕುಟುಂಬವು ತನ್ನ ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಈ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟು ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ಸಂಸಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಕೆಲಸ ಕೈತಪ್ಪಿಹೋಗುವ ಭೀತಿಯಿಂದ, ರಿಚಿಯ ಹೆಂಡತಿ ಮಾರಿಯಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಕೊನೆಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಬೆಡ್ಶೀಟ್ಗಳನ್ನು (ಹಾಸಿಗೆ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು) ಅಡಮಾನವಿಡಲು ಆಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಡವಿಟ್ಟು ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ರಿಚಿಯ ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಲು ಆ ಬಡ ದಂಪತಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಈ ತ್ಯಾಗವು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಕಠಿಣ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೫. ಸೈಕಲ್ ಕಳುವಾದ ನಂತರ ರಿಚಿಯ ಹುಡುಕಾಟದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಅವನು ಎದುರಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.  

ಉತ್ತರ: ಕೆಲಸದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ರಿಚಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅಂಟಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಳ್ಳನೊಬ್ಬ ಅವನ ಸೈಕಲ್ ಕದ್ದು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ರಿಚಿ ಪೋಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರೂ ಪೋಲೀಸರು ‘ಕೇವಲ ಸೈಕಲ್ ತಾನೇ’ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ರಿಚಿ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗ ಬ್ರೂನೋ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಹಳೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಕಳ್ಳನ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ವೃದ್ಧನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಚರ್ಚಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಕಳ್ಳ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ, ಅವನ ಬೀದಿಯ ಜನರು ಕಳ್ಳನ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು ರಿಚಿಯನ್ನೇ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಕ್ಷಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪೋಲೀಸರೂ ನಿರಾಶರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಸಂತೆನಾಳ ಬಳಿ ಹೋದರೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಅಸಹಾಯಕನಾದ ರಿಚಿ ತಾನೂ ಸೈಕಲ್ ಕದಿಯಲು ಹೋಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು ತೀವ್ರ ಅವಮಾನ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೬. ಪೋಲಿಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ಬಡವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಡೆಗಿನ ಅಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ?  

ಉತ್ತರ: ‘ದಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್’ ಚಿತ್ರವು ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಪೋಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಡವರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ತೋರುವ ಅಮಾನವೀಯ ಅಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ರಿಚಿಯ ಸೈಕಲ್ ಕಳುವಾದಾಗ ಆತ ಆಶಾಭಾವನೆಯಿಂದ ಪೋಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪೋಲೀಸರು ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೈಕಲ್ ಕಳವು’ ಎಂದು ಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೋಲೀಸ್ ಶಕ್ತಿಯು ಧನಿಕರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿವಂತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಯಲು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ ಹೊರತು, ಬಡವನ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿನ ಜೀವನಾಧಾರವಾದ ಸೈಕಲ್ ಹುಡುಕಿಕೊಡಲು ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಡವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸೈಕಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ನಗಣ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವೈಪರೀತ್ಯವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೭. ರಿಚಿಯ ಮಗ ಬ್ರೂನೋ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಮಗನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ.  

ಉತ್ತರ: ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಚಿಯ ಮಗ ಬ್ರೂನೋ ಪಾತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವುಕ ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೈಕಲ್ ಹುಡುಕಾಟದ ಕಠಿಣ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರೂನೋ ತಂದೆಯ ಜೊತೆಗಿದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಬಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರೂನೋ ತಂದೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಆದರ್ಶ ನಾಯಕನೆಂದು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಿಚಿ ಕಷ್ಟದ ನಡುವೆಯೂ ಮಗನನ್ನು ಉಪಹಾರ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಊಟ ಕೊಡಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗ ತಂದೆಯ ವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಸಿಗದೆ ಅಸಹಾಯಕನಾದ ರಿಚಿ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಸೈಕಲ್ ಕದ್ದು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು ಜನರ ಎದುರು ಪೆಟ್ಟು ತಿಂದಾಗ ಬ್ರೂನೋ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮಗನ ಕಣ್ಣೀರು ನೋಡಿ ಸೈಕಲ್ ಮಾಲೀಕ ದೂರು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಗನ ಎದುರಲ್ಲೇ ತಂದೆ ಕಳ್ಳನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ದೃಶ್ಯವು ತಂದೆ-ಮಗನ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಕರುಳ ಬಳ್ಳಿಯ ದುರಂತವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೮. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಕಳ್ಳರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ವಾದವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ? ವಿವರಿಸಿ.  

ಉತ್ತರ: 'ದಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್' ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ‘ಸೈಕಲ್ ಕಳ್ಳರು ಯಾರು?’ ಎಂಬ ಮಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಸಮಾಜದ ಕ್ರೂರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ರಿಚಿಯ ಸೈಕಲ್ ಕದ್ದ ಯುವಕ ಅಥವಾ ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಸೈಕಲ್ ಕದಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ರಿಚಿ ಸೈಕಲ್ ಕಳ್ಳರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಗಂಭೀರ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ನೈಜ ಅಪರಾಧಿ ಅಂದಿನ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶೋಷಕ ವರ್ಗವು ಸಮಾಜದ ಶ್ರಮಿಕರನ್ನು ತೀವ್ರ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ಜೀವನಾಧಾರ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ, ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಊಟವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಮಾನವೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ರಿಚಿ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಏಕೈಕ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದ ಸೈಕಲ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಕಳ್ಳತನ, ವಂಚನೆ, ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಪರಾಧಗಳೇ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗುವಂತೆ ಬಡವರನ್ನು ಅಧಃಪತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ಶಕ್ತಿ ಈ ಶೋಷಣಾಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಕ್ಟೋರಿಯೋ ಡಿ ಸಿಕಾ ಅವರು ‘ಸೈಕಲ್ ಕಳ್ಳರು’ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಶ್ರಮಿಕರ ಬದುಕನ್ನು, ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ಸಂಭಾವಿತ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ನಾಗರಿಕನನ್ನು ಕಳ್ಳನನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಶೋಷಕ ವರ್ಗವೇ ನಿಜವಾದ 'ಸೈಕಲ್ ಕಳ್ಳರು' ಎಂಬುದನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಸೋಷಿಯಲಿಸಂ ಅಥವಾ ಶೋಷಣೆರಹಿತ ಸಮತಾವಾದಿ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಕರಾಳತೆಗೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ ವಾಗ್ವಾದವನ್ನು ಲೇಖನವು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

೯. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ (Exam Writing Strategy)

೧. ೨ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನೇರ ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕು (~೫೦ ಪದಗಳು).

೨. ೫ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಉತ್ತರವನ್ನು ೨-೩ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ (ಪೀಠಿಕೆ, ವಿಷಯ ವಿವರಣೆ, ಮುಕ್ತಾಯ) ಬರೆಯಬೇಕು. ಸೈಕಲ್ ಅಡಮಾನ, ಹುಡುಕಾಟ, ಪೋಲೀಸರ ಧೋರಣೆ ಹಾಗೂ ತಂದೆ-ಮಗನ ಸಂಬಂಧದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕು (~೧೦೦ ಪದಗಳು).

೩. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ: ಪ್ರಬಂಧ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಶೋಷಣೆ, ‘ಸೈಕಲ್ ಕಳ್ಳರು ಯಾರು?’ ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು (~೩೦೦ ಪದಗಳು).

೧೦. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ (Lesson / Moral)

• ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗವು ಮನುಷ್ಯನ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಸವಾಲಿಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು ಅಗತ್ಯ.

• ಬಡವರ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಿಕರ ಕನಿಷ್ಠ ಜೀವನಾಧಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಯಾವುದೇ ಮಾನವೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಥಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.

೧೧. ಸ್ವಂತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Personal Critique / Analysis)

‘ದಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀಫ್’ ಲೇಖನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಿನಿಮಾದ ಕಥೆಯಾಗಿರದೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಜಗತ್ತಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಶೋಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ನವವಾಸ್ತವವಾದಿ (Neo-realism) ಶೈಲಿಯು ಸಿನೆಮಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಬಳಸದೆ, ಸಮಾಜದ ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಪಾಠವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.