ಹೈವೇ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯಾಚಿನ ಬೈಪಾಸ್
ಲೇಖಕರು: ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ | ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
೧. ಪಾಠದ ಪರಿಚಯ
‘ಹೈವೇ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯಾಚಿನ ಬೈಪಾಸ್’ ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ
ಲೇಖನವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಬರಹಗಾರರಾದ ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ‘ದುಂದುಮಾರ’ ಎಂಬ ಅಂಕಣ
ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ನಗರೀಕರಣ, ಜಾಗತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಕಾಪೊರೇಟ್
ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ
ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಬೈಪಾಸ್’ (ದಾರಿತಪ್ಪಿಸಿ) ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು
ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೨. ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ
ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಿಸರ ಪತ್ರಕರ್ತರು,
ವಿಜ್ಞಾನ ಬರಹಗಾರರು ಹಾಗೂ ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸರಳ, ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ
ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
· ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ ಕೃತಿ: ‘ದುಂದುಮಾರ’ (ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ದುಂದುಮಾರ ಕೃತಿಯಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ).
· ಬರಹಗಳ ಶೈಲಿ: ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ, ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿ ಜಟಿಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ
ಹಾಸ್ಯ-ವಿಡಂಬನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ.
· ಮುಖ್ಯ ಕಾಳಜಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವುದು, ರೈತರ ಕಷ್ಟ-ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ
ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು, ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದು.
೩. ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಲೇಖನವು ಲೇಖಕ ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ಚಿತ್ರನಿರ್ದೇಶಕ
ವಿಶುಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಬೆಳಕ್ಕಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಚತುಷ್ಪಥ
ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಭವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಅದೇ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ
ಕಿತ್ತೂರು, ದಸ್ತಿ ಕೊಪ್ಪ, ಬಾಗೇವಾಡಿ ಮುಂತಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮೂಲಕ, ರೈತರ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕಿತ್ತು.
ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಕುಡಿದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ, ಅವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ
ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಬೈಪಾಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ವೇಗವಾಗಿದೆಯಾದರೂ,
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಾಗಲೀ, ರೈತರ ಬದುಕಾಗಲೀ ಕಾಣಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇದೇ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ
ಅನ್ವಯಿಸಿ, ಇಂದಿನ ಕಾಪೊರೇಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಕೂಡ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಿ ಕೇವಲ ಮಹಾನಗರಗಳ ಚಮತ್ಕಾರ
ಹಾಗೂ ಗ್ಲಾಮರನ್ನಷ್ಟೇ ವೈಭವೀಕರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಈ ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ.
೪. ಸರಳ ವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾರಾಂಶ
ಅ. ಹೆದ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ಬೈಪಾಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಕ್ರಮಣ
ವಿಶಾಲವಾದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಕೇವಲ ೫೦ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ವೇಗದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ಸೋಮಣ್ಣ ಎಂಬುವವರ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ಸಾಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ದಟ್ಟಣೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸರಕಾರ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ
ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲೂ ಬೈಪಾಸ್ ಚಹಾ ಅಂಗಡಿ, ಬೈಪಾಸ್ ಪಂಚರ್ ಶಾಪ್, ಬೈಪಾಸ್
ಬೇಕರಿ, ಬೈಪಾಸ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್, ಬೈಪಾಸ್ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆಯಂತೆಯೇ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು
ಜಮಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹೀಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರಲು ಹೆಣಗಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
ಆ. ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಿರಾಸಕ್ತಿ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹತ್ತು ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು
ಮುಗಿದರೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ನೆಮ್ಮದಿ,
ಸಾಮರಸ್ಯ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕಾಣದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರು
ಸಾಲಬಾಧೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದಿಂದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು
ರೈತರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮೇಲೆಯೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಕಾರಗಳು ಸೂಕ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರದಲ್ಲಿ
ಒಂದು ಹಂದಿಜ್ವರ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಜ್ವರದ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮುಖಪುಟದ ಲೀಡ್ ಹೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಹಾಕಿ
ಆರ್ಭಟಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಸಾಯುವ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರ ಸಾವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದೇ
ಇಲ್ಲ.
ಇ. ಮೂರು ಮಹಾ ವಿಪ್ಲವಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಹಾ
ವಿಪ್ಲವಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ:
· ೧. ಜಾಗತೀಕರಣ
(Globalization): ಸಣ್ಣ ಕೃಷಿಕರು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ
ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.
· ೨. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ
(Global Warming): ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರೀತ್ಯ ಹಾಗೂ
ಮಳೆ-ಬೆಳೆಗಳ ಏರುಪೇರಿನಿಂದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಿರುವುದು.
· ೩. ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ನಗರಗಳಿಗೆ
ವಲಸೆ (Rural to Urban Migration): ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಆಸರೆಯಾಗಿ
ಪರಿಸರ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು.
ನೈರೋಬಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ
ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಮುಪಾಂಗ್ ಒಂಬೆ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಕಸನಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.೨೦ ರಷ್ಟು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ
ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕೂ ತತ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೫೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಬೇಕೆಂದು
ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರೈತರೇ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆ
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ. ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯ ಹಾಗೂ ‘ಮಾಧ್ಯಮವೀರರ’ ಅಗತ್ಯ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ
ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ನಗರದ ಮಾಯಾಸ್ಪರ್ಶ ಪಡೆದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು
ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ಪಿ. ಸಾಯಿನಾಥ್ ಅವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ
ತೆರೆದಿಟ್ಟಂತೆ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಪದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ನೈಜ
ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಬಲ್ಲ ‘ಮಾಧ್ಯಮವೀರರು’ ನಮಗೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿದ್ದಾರೆ.
೫. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು
· ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಡೆಗಣನೆಯ ವಿರುದ್ಧ
ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ
ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ನಗರೀಕರಣದ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸುವುದು.
· ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೆನಪಿಸುವುದು:
ಕಾಪೊರೇಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ನಗರದ ಭ್ರಮಾಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಬಂದು
ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳು, ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವುದು.
· ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಕಳಕಳಿ: ರೈತರು ಕೃಷಿ ಬಿಟ್ಟು ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆಹಾರದ ತೀವ್ರ
ಅಭಾವ ಎದುರಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು.
· ಏಕಮುಖ ಮಾಹಿತಿ ಹರಿವಿಗೆ ತಡೆ:
ನಗರದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ರಸಾಯನಿಕ, ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ
ಸುರಿಯುವ ಬದಲು, ಹಳ್ಳಿಯ ನೈಜ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ದ್ವಿಮುಖ ಸಂವಹನ
ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
೬. ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾತ್ರಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ
· ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ: ಪಾಠದ ಲೇಖಕರು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಿಸರ ಚಿಂತಕರು ಹಾಗೂ ಅಂಕಣಕಾರರು.
· ವಿಶುಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕ್ಕಿ:
ಲೇಖಕರೊಡನೆ ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಚತುಷ್ಪಥ
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ಚಿತ್ರನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಅಧಿಕಾರಿ.
· ಸೋಮಣ್ಣ: ಬೈಪಾಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ಕಾರ್ಟೂನಿಸ್ಟ್.
· ಪಿ. ಸಾಯಿನಾಥ್: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಬಡತನ, ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ
ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹಿರಿಯ ಬದ್ಧತೆಯ ಪತ್ರಕರ್ತರು.
· ಮುಪಾಂಗ್ ಒಂಬೆ: ನೈರೋಬಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೃಷಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್; ಕೃಷಿಕರ ಆಹಾರ ಅಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ
ಜಾಗತಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ ತಜ್ಞರು.
೭. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (ಶಬ್ದಕೋಶ)
|
ಪದ (Word) |
ಅರ್ಥ (Meaning) |
|
ಬೈಪಾಸ್ (Bypass) |
ನಗರ ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಯ
ಒಳಗಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ರಸ್ತೆ |
|
ಸಂಗತ್ಯ |
ಸಂಬಂಧ, ಒಡನಾಟ,
ಸನ್ನಿವೇಶ |
|
ಪರಿಸರ ನಿರಾಶ್ರಿತರು |
ಪರಿಸರ ವೈಪರೀತ್ಯ
ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಊರು ತೊರೆದು ವಲಸೆ ಬಂದವರು |
|
ವಿಪ್ಲವ |
ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರಾಂತಿ,
ತೀವ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಗೊಂದಲ |
|
ಅಲಕ್ಷ್ಯ / ನಿರಾಸಕ್ತಿ |
ಗಮನ ಹರಿಸದಿರುವುದು,
ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸುವುದು |
|
ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ |
ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಕೃಷಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪದ್ಧತಿ |
|
ಮಾಧ್ಯಮವೀರರು |
ಹೆದ್ದಾರಿ ಬಿಟ್ಟು
ಹಳ್ಳಿಯ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಬದ್ಧತೆಯ ಪತ್ರಕರ್ತರು |
೮. ೨ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರಗಳು
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ
ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂರು ಮಹಾ ವಿಪ್ಲವಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ:
ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂರು ಮಹಾ ವಿಪ್ಲವಗಳೆಂದರೆ: ೧) ಜಾಗತೀಕರಣ
(Globalization), ೨) ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ (Global Warming), ಮತ್ತು ೩) ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು
ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಸರ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ನಗರಗಳ ಕಡೆಗೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು.
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಲೇಖಕರು ಧಾರವಾಡದಿಂದ
ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ಅನುಭವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಲೇಖಕರು ವಿಶುಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕ್ಕಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಚತುಷ್ಪಥ ಹೆದ್ದಾರಿಯ
ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ೫೦ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದರು. ಈ ವೇಗದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಿತ್ತೂರು,
ದಸ್ತಿಕೊಪ್ಪ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರೊಂದಿಗಿನ ಜೀವಂತ
ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿತ್ತು.
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಪಿ. ಸಾಯಿನಾಥ್
ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕಾರ್ಯವೇನು?
ಉತ್ತರ:
ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಪಿ. ಸಾಯಿನಾಥ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಕೇವಲ ನಗರದ ಗ್ಲಾಮರ್ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ
ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡತನ,
ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹಾಗೂ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಂತಹ ನೈಜ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ
ತರುವುದು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮುಖ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಪತ್ರಕರ್ತರ ನೇಮಕಾತಿಯ
ವೈಫಲ್ಯಗಳೇನು?
ಉತ್ತರ:
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ.
ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಸಹ ನಗರದ ಮಾಯಾಸ್ಪರ್ಶ ಪಡೆದು 'ಸ್ಮಾರ್ಟ್' ಆದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ
ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರನ್ನು ನಗರದ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡಾ ವರದಿಗಾರಿಕೆಗೆ
ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೃಷಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಮುಪಾಂಗ್ ಒಂಬೆ
ಅವರು ಕೃಷಿಕರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ:
ನೈರೋಬಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೃಷಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಮುಪಾಂಗ್ ಒಂಬೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಕಸನಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ
ಶೇ. ೨೦ ರಷ್ಟು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕೂ ತತ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೫೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ
ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗಬೇಕಿದೆ, ಆದರೆ ರೈತರೇ ಕೃಷಿ ಬಿಟ್ಟು ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ
ತೀವ್ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಲಿದೆ.
೯. ೫ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರಗಳು
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಬೈಪಾಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ
ಬಗ್ಗೆ ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರ ಕಾರ್ಟೂನ್ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಉತ್ತರ:
ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಟೂನಿಸ್ಟ್ ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಬೈಪಾಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಕಾರ್ಟೂನ್
ಇಂದಿನ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ಸಾಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ
ಅಂಗಡಿ-ಮನೆಗಳಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಸರಕಾರ ವಾಹನಗಳ ವೇಗದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೈಪಾಸ್
ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ‘ಬೈಪಾಸ್ ಚಹಾ
ಅಂಗಡಿ’, ‘ಬೈಪಾಸ್ ಪಂಚರ್ ಶಾಪ್’, ‘ಬೈಪಾಸ್ ಬೇಕರಿ’, ‘ಬೈಪಾಸ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್’, ‘ಬೈಪಾಸ್ ಕಿರಾಣಿ’
ಹಾಗೂ ‘ಬೈಪಾಸ್ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್’ ಸರಣಿಯಾಗಿ ತಲೆಯೆತ್ತುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆಯೂ
ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆಯಂತೆಯೇ ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಜಮಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಹಳ್ಳಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ
ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರಲು ತಾವೇ ಜಾಥಾ ಹೊರಟು ಬರುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ
ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳ
ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಿರಾಸಕ್ತಿಗೆ ಲೇಖಕರ ನಿಲುವೇನು?
ಉತ್ತರ:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಗಿದರೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿಲ್ಲ. ಸಾಲಬಾಧೆ
ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಸರಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು
ಸೂಕ್ತ ಸ್ಪಂದನೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ನಗರದ ಸುಕೋಮಲ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹದಿಹರೆಯದವರು ಅಥವಾ ನಗರದಲ್ಲಿ
ಸಂಭವಿಸುವ ಒಂದು ಹಂದಿಜ್ವರ, ಕೋಳಿಜ್ವರದ ಸಾವಿಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಿ
ರಗಳೆ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ನೇಣಿಗೆ ಶರಣಾಗುವಾಗ
ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕಾಪೊರೇಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು,
ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಗ್ಲಾಮರ್ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ದಾರಿದ್ರ್ಯ
ಹಾಗೂ ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಕಟುವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
· ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ
ಬರುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಅರವತ್ತು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ
ಜನರು ಪರಿಸರ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ನಗರಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ
ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿ ನೀರು, ಇಂಧನ, ಸಾರಿಗೆ, ವಸತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಸಿದುಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ರೈತರೇ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತರೆ
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವವರು ಯಾರು? ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೫೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಬೇಕೆಂದು
ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೃಷಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಯಾವ ಪರ್ಯಾಯ
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಜನರಿಗೆ ಊಟ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ತುಮುಲ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಆಹಾರ
ಅಭಾವಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
೧೦. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ
· ಪ್ರಶ್ನೆ: ‘ನಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಪಥಗಳು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿವೆಯೇ?’ ಲೇಖನ ಆಧರಿಸಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಲೇಖಕ ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಹೈವೇ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯಾಚಿನ ಬೈಪಾಸ್’ ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ
ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು
ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧. ಬೈಪಾಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳು:
ಲೇಖಕರು ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಚತುಷ್ಪಥ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಅನುಭವಿಸಿದ ವೇಗವು ಸಾರಿಗೆಗೆ
ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಿತ್ತೂರು ಮುಂತಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜನರೊಂದಿಗಿನ
ಜೀವಂತ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸರಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಪೊರೇಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬೈ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮಾದರಿಯ ಗ್ಲಾಮರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ
ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಬೇಕಾದರೆ ಚುನಾವಣೆ
ಬರಬೇಕು, ಅಥವಾ ಲಾತೂರ್ ಭೂಕಂಪದಂತಹ ಭಾರಿ ವಿನಾಶ ಸಂಭವಿಸಬೇಕು, ಇಲ್ಲವೇ ರೈತರು ಜಾಥಾ ಹೊರಟು ನಗರಕ್ಕೆ
ಬರಬೇಕಾಗಿದೆ.
೨. ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಿರಾಸಕ್ತಿ:
ಹತ್ತು ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಸಾಲಬಾಧೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ
ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಂದಿಜ್ವರ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಜ್ವರದ
ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಮುಖಪುಟದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ಅನ್ನದಾತ ರೈತನ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ
ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
೩. ಮೂರು ಮಹಾ ವಿಪ್ಲವಗಳು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಆತಂಕ:
ಇಂದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾಗತೀಕರಣ, ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ವಲಸೆ
ಎಂಬ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ವಿಪ್ಲವಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅರವತ್ತು ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ಪರಿಸರ
ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನಗರಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೫೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ
ಎರಡರಷ್ಟು ಆಹಾರ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರೈತರೇ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕುಳಿತರೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನ
ನೀಡುವವರು ಯಾರು? ಎಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
೪. ಪರಿಹಾರ ಹಾಗೂ ‘ಮಾಧ್ಯಮವೀರರ’ ಅಗತ್ಯ:
ನಗರದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ರಸಾಯನಿಕ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಏಕಮುಖವಾಗಿ ಸುರಿಯುವ ಬದಲು, ಹಳ್ಳಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು
ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದ್ವಿಮುಖ ಸಂವಹನ ಬೇಕಿದೆ. ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೃದು ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಉಪದಾರಿಯಲ್ಲಿ
ಸಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕಣ್ಣೀರಿಗೆ ಮಿಡಿಯುವ, ಕೃಷಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ದೀವಿಗೆ ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲ ಬದ್ಧತೆಯ ‘ಮಾಧ್ಯಮವೀರರು’
ಮತ್ತು ನೈಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಥಗಳು ಇಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
೧೧. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ
· ಲೇಖಕರ ಹಾಗೂ ಕೃತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ:
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ೫ ಮತ್ತು ೧೦ ಅಂಕದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ
'ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಕ್ಯವನ್ನು/ವಿಷಯವನ್ನು ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ದುಂದುಮಾರ ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಹೈವೇ ಮತ್ತು
ಹಳ್ಳಿಯಾಚಿನ ಬೈಪಾಸ್ ಲೇಖನದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ.
· ಅಂಕಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪದಗಳ
ಮಿತಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ: ೨ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ~೫೦ ಪದಗಳು
(೪-೫ ಸಾಲುಗಳು), ೫ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ~೧೦೦ ಪದಗಳು (೧ ಪುಟ), ಹಾಗೂ ೧೦ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ~೩೦೦
ಪದಗಳು (೨ ರಿಂದ ೨.೫ ಪುಟಗಳು) ಬರೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
· ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆ: ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವಾಗ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಿಗೆ (ಉದಾ: ಬೈಪಾಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ,
ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ, ಮೂರು ವಿಪ್ಲವಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಾತ್ರ) ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಬರೆದರೆ ಗರಿಷ್ಠ
ಅಂಕಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.
· ಪ್ರಮುಖ ರೇಖಾಚಿತ್ರ / ಮುಖ್ಯ
ಪದಗಳ ಹೈಲೈಟ್: ಪಿ. ಸಾಯಿನಾಥ್, ಮುಪಾಂಗ್ ಒಂಬೆ, FAO, ೨೦೫೦ರ
ಅಂದಾಜು ಇತ್ಯಾದಿ ಮುಖ್ಯ ಹೆಸರುಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಂಡರ್‌ಲೈನ್ ಮಾಡಿ.
೧೨. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ
‘ಗ್ರಾಮಗಳ ಉದ್ದಾರವೇ ದೇಶದ ಉದ್ದಾರ’ ಎಂಬ ಮಹಾತ್ಮ
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕನಸನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ನಗರೀಕರಣ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಓಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರನ್ನು
ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಮಾನವ ಕುಲವೇ ತೀವ್ರ ಆಹಾರ ಅಭಾವ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಲಿದೆ. ನೈಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಹಳ್ಳಿಯ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ರೈತನ ಮೊಗದಲ್ಲಿ
ನಗು ತಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಯುವಜನತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರಿ, ಕೃಷಿ
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಈ ಪಾಠದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
೧೩. ಸ್ವಂತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ನೋಟ)
ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಈ ಲೇಖನವು ಇಂದಿನ ಜಾಗತೀಕೃತ
ಭಾರತದ ಕಟು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸುವ ಬರಹವಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ
ಸೂಪರ್ ಹೈವೇಗಳು ಭೌತಿಕ ದೂರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನಗರ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ
ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕಾಪೊರೇಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸಂವೇದನಾರಹಿತವಾಗಿ ಕೇವಲ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಹಾಗೂ ನಗರಾಧಾರಿತ
ಗ್ಲಾಮರ್‌ಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಬಂದೊದಗಿದ ದುರಂತ. ರೈತನನ್ನು
ಕೇವಲ ಅನುಕಂಪದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಆತನನ್ನು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಆಹಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವ
ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರಬೇಕಿದೆ.