ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ

 ಬಿ.ಸಿ.ಎ ಪದವಿ , ಮೂರನೆಯ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ 

3.1 ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ - ಕೆ.ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ

 ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶ:

ಕೆ.ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ‘ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ’ ಕಥೆಯು ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಯೌವನದ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವ ಜಮಾಲ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಹುಸೇನ್ ಎಂಬ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಹಿಂದೂ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತ ಮತ್ತು ಗೂಢ ಜೀವಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಕೋಮು ದ್ವೇಷವು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗರು ಸಂಶಯ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದಲೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಅವನು ತರಗತಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಫೆಜ್ ಟೋಪಿಯು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಕರಾರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಅವನು ಕೊನೆಯ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಫೆಜ್ ಟೋಪಿ ಹಾಳಾದಾಗ ಅವನು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಊರಿನ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಉತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಸವನಿಗೆ ಪಂಜಿನ ಕೊಳ್ಳಿ ತಗುಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡು ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾದಾಗ, ಮುಸ್ತಾಫಾ ಪ್ರಾಣದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಬಸವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಹದ್ದುಬಸ್ತಿಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಾಹಸದಿಂದ ಇಡೀ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆದರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಲೇಜಿನ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ಸ್ ಡೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾ ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಟೋಪಿ ಹಾಳಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ತನ್ನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಕೋಟಿನ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಒಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅವನ ಜಾತಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಕರಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯೌವನದ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಜಾತೀಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕೋಮು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಥೆ ಅತ್ಯಂತ ನವಿರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ರಿಜಿಸ್ಟರ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಹೆಸರು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹಾಜರಿ ರಿಜಿಸ್ಟರಿನಲ್ಲಿ 'ಜಮಾಲ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಹುಸೇನ್' ಎಂಬ ಹೆಸರೊಂದೇ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ಯಾವ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಇರಲಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಮುಸಲ್ಮಾನನೊಬ್ಬ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಲೇಖಕರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕೋಮುದ್ವೇಷ ಅಂತರ್ಗತ ಅಂಶವಾಗಿರುವುದೇಕೆ?

ಉತ್ತರ: ಲೇಖಕರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರ ನಡುವೆ ಬದುಕಿನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು. ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಊರಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಅವರ ಭಾಷೆ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಇತರರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ಜೀವನಕ್ರಮವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗೂಢತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡುವುದು, ಕುರಿ ಕಡಿದು ಮಾಂಸ ಮಾರುವುದು, ಕಲಾಯದ ಕೆಲಸ ಮುಂತಾದವು ಅವರ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಹಬ್ಬಗಳು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗರಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತ ದಿಗಿಲನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು.

ಕೋಮುದ್ವೇಷವು ಆ ಊರಿನ ಜೀವನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತ ಅಂಶವಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಮೊಹರಂ ಹಾಗೂ ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ನಡುವೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಮು ಹೊಡೆದಾಟಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಗಲಭೆಗಳು. ಪ್ರತಿ ಹಿಂದೂ ಹಾಗೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಮುಯ್ಯಿ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಇಬ್ಬರೂ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸೇಡಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೋಮುದ್ವೇಷವು ಆ ಊರಿನ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಮುಸಲ್ಮಾನರೇ ಇರುವ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗರು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಬರಿಯ ಹಿಂದೂಗಳೇ ಇದ್ದ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕೋಮುದ್ವೇಷವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದು, ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಅಂತರ್ಗತ ಭಾಗದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು

ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: 'ಎಸ್ ಸಾರ್' ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಬಂದ ಕಡೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೇಗೆ ನೋಡಿದರು?

ಉತ್ತರ: ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಸ್ತರು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಹೆಸರು ಕೂಗಿದಾಗ ತರಗತಿಯ ಮೂಲೆಯಿಂದ ಮುಸ್ತಾಫಾ 'ಎಸ್ ಸಾರ್' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ಮಾಸ್ತರು ಪಾಠ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಇಡೀ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಆ ಸದ್ದು ಬಂದ ಕಡೆಗೆ ದುರುಗುಟ್ಟಿ ನೋಡಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ತರಗತಿಯ ಹುಡುಗಿಯರೂ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ದಡಬಡ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಸಂಪತ್ ತನ್ನನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮಾಡುವಂತೆ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದು ಏಕೆ?

ಉತ್ತರ: ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯು ಮುಸ್ತಾಫಾನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಆಡಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಆಟದ ಚಾಣಾಕ್ಷತೆ ಎಲ್ಲ ಉಡುಗಿಹೋಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತು, ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ತನ್ನನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮಾಸ್ತರ ಬಳಿ ದೂರು ನೀಡಿದನು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರು ಕೂಗಿದಾಗ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದು ಏಕೆ?

ಉತ್ತರ: ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯು ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಬರೆಸಿದ್ದನು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಂಗಾಚಾರ್ಯರು ಅವನ ಹೆಸರು ಕೂಗಿದಾಗ ಮುಸ್ತಾಫಾ ತೀವ್ರ ಕಂಗಾಲಾದನು. ಏಕೆಂದರೆ ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೆ ಇಂತಹ ವೇದಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅವನಿಗೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಮಾಡಿದ ಸಾಹಸವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಊರಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಉತ್ಸವವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಜಿೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ದಿನವೂ ಜನಜಂಗುಳಿ ನೆರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಚಂದಾ ಎತ್ತಿ ಭಾರಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಕೂರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದಿನವೂ ಸಂಗೀತ ಸಮಾರಂಭ, ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಹೊಳೆಗೆ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವ ದಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಮಸೀದಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಕಹಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನೆದು ಜನರೆಲ್ಲ ಆತಂಕದಿಂದ ಕಾದಿದ್ದರು. ಪೋಲೀಸರಿಗೂ ಬಿಗುವಿನ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕುಡಿದು ಮೈಮರೆತು ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರ ಕೇರಿಯವನೊಬ್ಬ ಕುಡಿದು ಪಂಜು ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಸವನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಪಂಜಿನ ಕೊಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಾಗಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಬಸವನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅದು ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಂತೆ ಜನರ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗತೊಡಗಿತು. ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜನರೆಲ್ಲ ಭಯಭೀತರಾಗಿ ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡತೊಡಗಿದರು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಹಾಕಾರವೆದ್ದಿತು.

ಈ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನ ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಪ್ರಾಣದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು. ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದು ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಸವನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಅದರ ಮೈಮೇಲಿದ್ದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಯ ಥಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿ, ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹದ್ದುಬಸ್ತಿಗೆ ತಂದನು. ಈ ಧೀರ ಸಾಹಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೂ ಕೂಡ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಾಗಿ ಅವನು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ಸಾಹಸದಿಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಕೋಮು ಗಲಭೆ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯ ತಪ್ಪಿತು. ಅವನ ಈ ಧೀರ ಕಾರ್ಯವು ಇಡೀ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಊರಿನ ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಹೆಮ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೭: ಮುಸ್ತಾಫಾ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಏಕೆ ಚಕಿತರಾದರು?

ಉತ್ತರ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರೆಂದರೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಪರಿಚಿತ ನಿಗೂಢ ಜೀವಿಗಳು,, ಬೇರೆ ಲೋಕದವರು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿತ್ತು. ಅವರ ಜೀವನಕ್ರಮ, ಭಾಷೆ, ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಿತ್ರವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಲಾಸಿನ ರಿಜಿಸ್ಟರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಯಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಚಕಿತರಾದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೮: ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೇಗೆ ತಕರಾರು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿವಾದ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಮಾನವೀಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಏನು?

ಉತ್ತರ : ಜಮಾಲ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದಾಗ ತಲೆಗೆ ಉದ್ದನಾದ ಮತ್ತು ನೆತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಓಲಾಡುವ ಕುಚ್ಚು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ 'ಫೆಜ್ ಟೋಪಿ'ಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದನು. ಸ್ಪುರದ್ರೂಪಿಯಾದ ಅವನು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರುವುದು ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಟೋಪಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ತನ್ನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯನ್ನು ಮೆರೆಯಲು ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತಕರಾರು ತೆಗೆಯಲು ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗರು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಒಂದು ದಿನ ವೃದ್ಧ ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಸ್ತರು ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಹಿಂದುಗಡೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ನಾಲ್ವರು ಹುಡುಗರು ಎದ್ದು ನಿಂತು, "ಮುಸ್ತಾಪಾನ ಟೋಪಿ ನಮಗೆ ಅಡ್ಡ ಬರುತ್ತಿದೆ, ಬೋರ್ಡ್ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಟೋಪಿ ತೆಗೆಸಿ" ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತೀವ್ರ ವಾದವಿವಾದಗಳು:

ಮಾಸ್ತರು ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯಲು ಹೇಳಿದಾಗ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಅದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. "ನೀವು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ, ನಾನೇಕೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು?" ಎಂದು ತಿರುಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಸ್ತರು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಪಿಳ್ಳು ಜುಟ್ಟನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಟೋಪಿ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಈ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮಾಸ್ತರು ಕಕ್ಕಾಬಿಕ್ಕಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ "ನಾನು ಬಿಡಿ, ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್!" ಎಂದು ಹಠ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತನು. ಇಡೀ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತರಗತಿಯ ಹುಡುಗಿಯರೆದುರು ಅವಮಾನಿತನಾಗಲು ಮುಸ್ತಾಫಾ ಸಿದ್ಧನಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗರೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ ಹಠ ಬಿಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಪದೇ ಪದೇ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರೊಡನೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಜಗಳ ತೆಗೆಯಲು ಮಾಸ್ತರು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಪಾಠ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈಹೊತ್ತು ಕುಳಿತರು.

ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಿ:

ಕೊನೆಗೆ ಯಾರೋ ವಿಷಯ ಮುಟ್ಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಓಡಿಬಂದ ಯುವ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ತೀರ್ಮಾನ ನೀಡಿದರು. ಮುಸ್ತಾಫಾ ತರಗತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಿಂಬದಿಯ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮುಸ್ತಾಫಾ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ವೃದ್ಧ ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಸ್ತರಿಗೆ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಈ ವಿವಾದವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಕೋಮು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕಂಡರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಹಠ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದದಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದ ಆಳವಾದ ಮಾನವೀಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ದೂರಗಾಮಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೯: ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಒಳ್ಳೆಯವನೆಂದು ಏಕೆ ಭಾವಿಸಿದರು?

ಉತ್ತರ : ಮುಸ್ತಾಫಾನನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಅವನು ಮುಸಲ್ಮಾನನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮುಸ್ತಾಫನ ನಡವಳಿಕೆ, ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಗುಣಗಳು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯತೊಡಗಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯವನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು.

ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಜನರು ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಓಡತೊಡಗಿದರು. ಮಸೀದಿಯ ಬಳಿ ನಡೆದ ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರೇ ಕಾರಣರೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಮಡಿಕೆ ಮಾಡುವವರ ಕೇರಿಯ ಒಬ್ಬ ಕುಡುಕನು ಎತ್ತಿನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಪಂಜಿನಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಎತ್ತು ಬೆಂಕಿಗಾಹುತಿಯಾಗಿ ಜನರ ನಡುವೆ ನುಗ್ಗಿತ್ತು. ಆಗ ಮುಸ್ತಾಫಾ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಆ ಎತ್ತನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾದರೂ ಜನರನ್ನು ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿದನು.

ಈ ಸಾಹಸದಿಂದ ಮುಸ್ತಾಫನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಭಾವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವನು ಯಾರಿಗೂ ಕೆಡುಕು ಬಯಸದ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಯುವಕ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಧರ್ಮಾಧಾರಿತ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ದೂರವಾದವು. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರತಿಭಾ ದಿನಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜಾದು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಗಿಸಿ ರಂಜಿಸಿದನು. ಅವನ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಚುರುಕುತನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಮುಸ್ತಾಫನ ಸಾಹಸ, ಮಾನವೀಯತೆ, ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುಣ, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವನನ್ನು “ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್”  ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ** ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಹೊರನೋಟದಿಂದಲ್ಲ, ಅವನ ಗುಣ ಮತ್ತು ನಡೆನುಡಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಲೇಖಕರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

೧೦.ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸುವ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ–ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಡುವೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಚಂದಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಭಾರಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ದಿನ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೂ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಸವವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಿಂದೂಗಳ ಉತ್ಸವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನದಿಂದ ವಾತಾವರಣ ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ಉತ್ಸವದ ದಿನ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಸೇರಿದ್ದರು. ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಸೀದಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಕತ್ತಲಾಗತೊಡಗಿತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿಯ ಬಳಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು ಗಲಭೆ ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಆತಂಕದಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವರು ಕುಡಿದು ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಬಳಿ ಸೈಕಲ್ ಚೈನ್, ಚೂರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು.

ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಜನರು ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡತೊಡಗಿದರು. ಕೆಲವರು ಮುಸ್ಲಿಮರೇ ಏನೋ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಪೊಲೀಸರು ಜನರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹರಸಾಹಸಪಟ್ಟರು. ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಗಾಯಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಾಡಿಕೊಂಡರು. ಗಣಪತಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು. ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮರೇ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ಮರುದಿನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಘಟನೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಕುಂಬಾರ ಕೇರಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಡಿದು ಪಂಜನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗಣಪತಿಯ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಸವನಿಗೆ ಆ ಪಂಜಿನ ಬೆಂಕಿ ತಗುಲಿತು. ಬಸವನ ಥಡಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡು ಅದು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಜನರ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿತು. ಇದರಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಲಾಟೆ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಸವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೂ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಾದವು ಮತ್ತು ಅವನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದನು.

ಈ ಘಟನೆ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ನಿಜವಾದ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದುವರೆಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಮೂಡಿತು. ಅವನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅಪಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಜೀವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದಾಗುವ ಮಾನವೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರಿವಾಯಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಸಂಗವು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಕೋಮು ದ್ವೇಷಕ್ಕಿಂತ  ಮಾನವೀಯತೆ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಸಾಹಸದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಧರ್ಮದ ಗಡಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಸಂಗವು ‘ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ’ ಪಾಠದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

೧೧. ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಲೋಕದ ಜೀವಿಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

‘ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಅಪರಿಚಿತ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜೀವಿಗಳಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮುಸಲ್ಮಾನರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡುವುದು, ಕುರಿ ಕಡಿದು ಮಾಂಸ ಮಾರುವುದು, ಕಲಾಯಿ ಕೆಲಸ ಮುಂತಾದ ಕಸುಬುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ವೃತ್ತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗೂಢತೆಯ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತ್ತು.

ಅವರ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳೂ ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಹಬ್ಬಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಸೆಂಟು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕಪ್ಪು ಬುರ್ಖಾ ಧರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಮಸೀದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಮಶಾನದ ಬಳಿಯ ಮಂಟಪದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ದಿಗಿಲಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮುಸಲ್ಮಾನರ  ಜೀವನಕ್ರಮ, ನಂಬಿಕೆಗಳು, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಭಾಷೆ  ಹಿಂದೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರಿವಿಗಿಂತ ಊಹಾಪೋಹಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು.

ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಹಿಂದೂ–ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಡುವಿನ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳು . ಮೊಹರಂ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೊಡೆದಾಟಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಸಹ ಗಲಭೆಯಾಗದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಎರಡೂ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷವಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನೇರವಾದ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅವರ ವಿಭಿನ್ನ ಆಚರಣೆಗಳು, ವೃತ್ತಿಗಳು, ಉಡುಗೆ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳ ವಾತಾವರಣ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಲೇಖಕರ ಬಾಲ್ಯದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ “ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಲೋಕದ ಜೀವಿಗಳು” ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಈ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ. ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಮೂಲಕ ಅವನೂ ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ, ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಯುವಕ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

೧೨.ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

‘ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಫೆಜ್ ಟೋಪಿ ಧರಿಸಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಸಂಗವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಅವರೊಳಗಿನ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುಸ್ತಾಫಾ ತಲೆಗೆ ಉದ್ದನೆಯ  ಫೆಜ್ ಟೋಪಿ  ಧರಿಸಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದನು. ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓಲಾಡುವ ಕುಚ್ಚು ಇತ್ತು. ಮುಸ್ತಾಫಾ ಸ್ಪುರದ್ರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಕುಚ್ಚಿನ ಟೋಪಿ ಅವನಿಗೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಟೋಪಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಮುಸ್ತಾಫಾ ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಹಿಂದಿನ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ನಾಲ್ವರು ಹುಡುಗರಿಗೆ ಟೋಪಿ ಬೋರ್ಡ್ ಕಾಣಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನೆಪವಾಯಿತು. ಅವರು ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೃದ್ಧ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮಾಸ್ತರನ್ನು ಕರೆದು, “ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಟೋಪಿ ನಮಗೆ ಅಡ್ಡ ಬರುತ್ತದೆ ಸಾರ್, ಬೋರ್ಡ್ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಟೋಪಿ ತೆಗೆಸಿ”ಎಂದು ದೂರಿದರು.

ಮಾಸ್ತರು ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೆ ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ನೀವು ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ನಾನೇಕೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ನಿಜವಾಗಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮಾಸ್ತರೂ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಪಿಳ್ಳುಜುಟ್ಟನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಟೋಪಿ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಅವರನ್ನೇ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ತೋರಿಸಿ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಮುಸ್ತಾಫಾ ಹಠ ಬಿಡದೆ “ನಾನು ಬಿಡಿ, ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್!” ಎಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತನು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪದೇಪದೇ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಊರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಚರಿತ್ರೆಯ ಮಾಸ್ತರು ಮುಸಲ್ಮಾನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಗಳ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತರು.

ಕೊನೆಗೆ ವಿಷಯವು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ಬಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ,  ಮುಸ್ತಾಫಾ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು; ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಿಂದಿನ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಮುಸ್ತಾಫಾ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಈ ಪ್ರಸಂಗದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರವೆಂದು ಕಾಣಿಸಿದ ಈ ಜಗಳವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ **ಹಠ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಜಗಳ**ವಾಗಿತ್ತು. ಮುಸ್ತಾಫಾ ಟೋಪಿ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಲಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಹಠದಿಂದ ಅದನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ತಮ್ಮ ಹಠದಿಂದ ಟೋಪಿ ತೆಗೆಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಮಾನವರ ನಡುವಿನ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳು ಹೇಗೆ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೇಜಸ್ವಿಯವರು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೧೩ ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಹಾಗೂ ರಾಮಾನುಜ ಆಟವಾಡಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ

‘ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾ, ಶಂಕರ ಮತ್ತು ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಸಂಗವು ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ದಿನ ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ ಕೀಪರ್ ಶಂಕರರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೋ ಸಣ್ಣ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಜಗಳ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿ ನಡೆಸಿದರು. “ಏನೋ?”, “ನಿನ್ನದೇನೋ?”, “ನೀಯಾವನೋ?” ಎಂದು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೆಣಕಿಕೊಂಡರು. ಮಾತಿನ ಜಗಳ ಕ್ರಮೇಣ ಕೈಕೈ ಮಿಲಾಯಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. ಶಂಕರ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಮೈ ಮುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದನು. ಅದಕ್ಕೆ ಶಂಕರವೂ ಕೋಪದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಶಂಕರನಿಗೆ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಮೈ ಮುಟ್ಟಬಾರದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಶಂಕರನು ಕೋಪದಿಂದ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಮಾತನ್ನೇ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಗೂ ಕೋಪ ಬಂದು ಶಂಕರನನ್ನು ಬೆದರಿಸಿದನು. ಶಂಕರನು ಸಹ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ನಂತರ ಶಂಕರನು ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೆ ಹೊಡೆದನು. ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೆ ಹೊಡೆದಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಶಂಕರನು ತನಗಿಂತ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ಶಂಕರ ಹೊಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಸರಳ ತರ್ಕವೂ ಇತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಸರದಿ ಎಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸಿದನು.

ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಣಕಿದನು. ಶಂಕರನು ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪೆಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟನು. ಇದರಿಂದ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದನು. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಮತ್ತೆ ಮುಸ್ತಾಫಾನನ್ನು ಶಂಕರನೊಂದಿಗೆ ಹೊಡೆಸಲು ಮುಂದಾದನು. ಆದರೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಇದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ತನ್ನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು ಅವನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯತೊಡಗಿದನು.

ಮುಸ್ತಾಫಾ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಅವನನ್ನು “ಹೆದರಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ, ಪುಕ್ಕಲ” ಎಂದು ಹೀಯಾಳಿಸಿದನು. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಮುಸ್ತಾಫಾಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ವೈರಿಗಳಂತೆ ಕಾಣತೊಡಗಿದರು. ಜಗಳದ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಅವನ ಫೆಜ್ ಟೋಪಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ತುಳಿದು ಹಾಳುಮಾಡಿದರು. ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಟೋಪಿ ಹಾಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಮುಸ್ತಾಫಾ ತುಂಬಾ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಅಳತೊಡಗಿದನು.

ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಮತ್ತು ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮುಸ್ತಾಫಾನನ್ನು ಜಗಳದ ನಡುವೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಸ್ವತಃ ಹೊಡೆದಾಟಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರದೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಫೆಜ್ ಟೋಪಿ ಹಾಳಾಗುವುದೇ ಈ ಜಗಳದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಪರಿಣಾಮವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ತೇಜಸ್ವಿಯವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಾಲಿಶ ಹಠ, ಆಟದ ಮೈದಾನದ ಜಗಳ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಪ್ರಭಾವ ಹಾಗೂ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಮುಗ್ಧ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿ ಹೇಗೆ ದೊಡ್ಡ ಜಗಳವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೧೪ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ

‘ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ–ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಡುವೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವಗಳು ಬಂದಾಗ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಊರಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಚಂದಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಣೇಶನನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ದಿನ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪೊಲೀಸರ ಆತಂಕವೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಹಿಂದೂಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಸವವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರು ವಿರೋಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅನುಮಾನವೂ, ಹಿಂದಿನ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳ ನೆನಪೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

ಉತ್ಸವದ ದಿನ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಪೈಲ್ವಾನರು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಜಯಕಾರ ಹಾಕುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕುಡಿದಿದ್ದರು. ಕೆಲವರ ಬಳಿ ಸೈಕಲ್ ಚೈನ್, ಚೂರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಗುಸು ಗುಸು ಮಾತುಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಸೀದಿಯ ಸಮೀಪ ಬಂದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಮಸೀದಿಯ ಬಳಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು ಕೋಮು ಗಲಭೆ ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಯಾವುದಾದರೂ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದೆಂದು ಕಾದಿದ್ದರು.

ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಜನರು ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡತೊಡಗಿದರು. ಕೆಲವರು ಮುಸ್ಲಿಮರೇ ಏನೋ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಪೊಲೀಸರು ಜನರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹರಸಾಹಸಪಟ್ಟರು. ನೂಕುನುಗ್ಗಲಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಕೆಲವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಾಡಿಕೊಂಡರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಲಭೆಯ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಗಣೇಶನನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಳದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು. ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಮುಸ್ಲಿಮರೇ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ಮರುದಿನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಿತು. ಕುಂಬಾರ ಕೇರಿಯವನೊಬ್ಬ ಕುಡಿದು ಪಂಜು ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗಣಪತಿಯ ಮುಂದೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಸವನಿಗೆ ಆ ಪಂಜಿನ ಬೆಂಕಿ ತಗುಲಿತ್ತು. ಬಸವನ ಥಡಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡು ಅದು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಜನರ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿದ್ದರಿಂದ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಮತ್ತು ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಸವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು. ಈ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೂ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಾದವು ಮತ್ತು ಅವನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಕಾರಣರಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.

ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಜನರಲ್ಲಿದ್ದ  ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ, ಕೋಮು ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವದಂತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಸಾಹಸವು ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

೧೫ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಜಾದು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ

ಉತ್ತರ : ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಜಾದು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅವನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆ, ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿದೆ.

ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ಸ್ ಡೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ಜಾದೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ಸೇರಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ತಾಫಾ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೋಗಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗದೆ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಅವನು ಜಾದೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು.

ಮುಸ್ತಾಫಾ ಜಾದೂಗಾರರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರಿಗೆ ನೆರಿಗೆಯ ಪೇಟ ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ನಿಲುವಂಗಿ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ವೇದಿಕೆಗೆ ಬಂದನು. ಅವನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಶೀನನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದನು. ನಂತರ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಹಲವು ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡತೊಡಗಿದನು. ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು.

ಮುಸ್ತಾಫಾ ಗಾಜಿನ ಚೂರನ್ನು ತಿಂದು ನೀರು ಕುಡಿದನು. ಸಹಾಯಕನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ತೋರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅವನು ಹೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಸುಲಿದಾಗ ಅದರೊಳಗಿನಿಂದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳು ಹೋಳು ಹೋಳಾಗಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಟೋಪಿಯೊಳಗಿನಿಂದ ಕರವಸ್ತ್ರ, ಕಡಲೆಪುರಿ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ತೋರಿಸಿದನು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರವೂ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕೈಚಳಕದ ಗುಟ್ಟನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅವನ ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಮುಸ್ತಾಫಾನಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಹುಮಾನ ಸಿಗುವುದು ಖಚಿತ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಭಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಅವನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೋರಿಸಿದನು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೈಚಳಕವಲ್ಲ, “ಅಸಲೀ ಜಾದೂ”ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ತನ್ನ ತಾತನ ತಾತ ಮೆಕ್ಕಾ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಫಕೀರನಿಂದ ತಲಿಸ್ಮಾನ್‌ನ ಶಕ್ತಿ ಕಲಿತು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕರವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ, ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯನ್ನು ವೇದಿಕೆಗೆ ಕರೆಸಿದನು.

ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇರುವ ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮುಸ್ತಾಫಾ ಆ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಹೊಸ ಉಲ್ಲನ್ ಕೋಟಿನ ಮೇಲ್ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು. ತಲಿಸ್ಮಾನ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೊಟ್ಟೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೆಲವು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡಿ ಕೈ ಚಿಟಿಕೆ ಹೊಡೆದನು. ನಂತರ ಜೇಬು ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಜೇಬನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ತಟ್ಟಿದನು. ಆಗ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೊಟ್ಟೆ ಒಡೆದುಹೋಯಿತು.

ಮೊಟ್ಟೆಯ ಲೋಳೆಯು ಕೋಟಿನ ಜೇಬಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಆಗ ಮುಸ್ತಾಫಾ ತನ್ನ ಫೆಜ್ ಟೋಪಿಯೊಂದಿಗೆ ತಲಿಸ್ಮಾನ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹಾಳಾಗಿರಬೇಕು; ಮೊಟ್ಟೆ ಮಾಯವಾಗದೆ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಜೇಬಿನಲ್ಲೇ ಒಡೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಇಡೀ ಸಭೆ ಜೋರಾಗಿ ನಗತೊಡಗಿತು. ಅವಮಾನಗೊಂಡ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿಹೋದನು. ಮುಸ್ತಾಫಾ ಮತ್ತು ಶೀನರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿದರು.

ಹೀಗೆ ಮುಸ್ತಾಫಾ ತನ್ನ ಜಾದು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಕೈಚಳಕವನ್ನಷ್ಟೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೆ, ತನ್ನ ಚತುರತೆ, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತುಹೋಗುವ ಗುಣವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದನು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಜಾದೂ ಅವನ ಕುಚೋದ್ಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಪಾಠಕ್ಕೆ ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮುಸ್ತಾಫಾನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.