ಗಣಕ ಸಂಪದ - ೧ (BCA / B.Voc I Semester – ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ)
ಬುಗುರಿ -ನಾ. ಡಿಸೋಜ
೧. ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ (Author Introduction)
ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಥೆಗಾರರಲ್ಲಿ ನಾ. ಡಿಸೋಜ (ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಡಿಸೋಜ) ಅವರು ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧೯೩೭ ಜೂನ್ ೬ ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಇವರು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಗೇಣಿ ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳು, ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮುಳುಗಡೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನೋವು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ನೂರಾರು ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ 'ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿ' ಮತ್ತು 'ದ್ವೀಪ' ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. 'ಮುಳುಗಡೆ', 'ಕೊಲೊನಿಯಲ್ ಬಂಗಲೆ', 'ಬಳವಳಿ', 'ನೆಲದ ಒಡಲು' ಇವರ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗುಲ್ವಾಡಿ ವೆಂಕಟರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ೨೦೧೪ ರ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೮೦ ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
೨. ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background)
'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಆಧುನಿಕ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜಂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಬಾಲ್ಯದ ನೈಜ ಸೌಂದರ್ಯ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಈ ಕಥೆಯು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯದ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬುಗುರಿಯಂತಹ ದೇಸೀ ಆಟಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನಸಿಕ ಏಕಾಗ್ರತೆ, ದೈಹಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ, ಜಾಣ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವಿನ ಸನ್ನಿಹಿತ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಈ ಕಥೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಯದ ಅಮಾಯಕತೆ, ಆಟದ ಮಜಾ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪೈಪೋಟಿ, ಸೋಲು-ಗೆಲುವಿನ ಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಆಟದ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯುವ ಜೀವಮಾನದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕಥೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸಜೀವವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡು ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಲೇಖಕರು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೩. ಪಾಠದ ಭಾವಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Detailed Analysis / Meaning)
'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮರದ ಆಟಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗರ ಕ್ರೀಡೆಯ ವಿವರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬುಗುರಿಯು ಬಾಲ್ಯದ ಚೇತನ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವಿಗೂ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಬುಗುರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಗೆ ಆಣಿ (ಮೊಳೆ) ಜಡಿಯುವುದು, ಅದಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದು, ಚಾಟಿಯನ್ನು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೈಮರೆತು ತಿರುಗುವಾಗ ಮಕ್ಕಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಕೌತುಕ ಹಾಗೂ ಗೆಲುವಿನ ಹರ್ಷವು ಅಭೂತಪೂರ್ವವಾದುದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಸೂಯೆ, ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಕಳೆದುಹೋದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಆತುರವು ಬಾಲ್ಯದ ಅಮಾಯಕತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬುಗುರಿಯು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ. ಬುಗುರಿಯು ವೇಗವಾಗಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿ ಆಮೇಲೆ ಮಂದವಾಗಿ ತೂರಾಡಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನವೂ ಆಸೆ, ಉತ್ಸಾಹ, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಶಾಂತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಯಾಟವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿರದೆ, ಗೆಳೆಯರ ತಂಡವನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುವ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ಸೋಲು-ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕ್ರೀಡಾಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುತ್ತದೆ.
೪. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Core Intentions / Themes)
'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವೆಂದರೆ ಬಾಲ್ಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇಸೀ ಆಟಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಃ ನೆನಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ, ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಡನಾಟದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬುಗುರಿಯಾಟದಂತಹ ದೇಸೀ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಚುರುಕುತನ, ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಕೈ-ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಮನ್ವಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆಯು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಬಾಲ್ಯದ ಪೈಪೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸುವ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿ, ಸೋಲನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ, ಸ್ನೇಹದ ಗಟ್ಟಿಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸರಳ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದು ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
೫. ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶ (Summary - 25 ರಿಂದ 30 ಸಾಲುಗಳು)
೧. 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಬಾಲ್ಯದ ಸುಂದರ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಟದ ಸೊಗಡನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
೨. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಬಾಲಕರ ನೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ 'ಬುಗುರಿ ಆಟ'ದ ಕೌತುಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
೩. ಮಕ್ಕಳು ಆಟ ಆಡಲು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬುಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಹರಿತವಾದ ಆಣಿ (ಮೊಳೆ) ಹಾಕುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು.
೪. ಬುಗುರಿಗೆ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಿದು, ಅದನ್ನು ಇತರೆ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬುಗುರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವೂ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
೫. ಚಾಟಿಯನ್ನು (ದಾರ/ತಾಮ್ರದ ಹುರಿ) ಬುಗುರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರಭಸವಾಗಿ ಬೀಸಿ ತಿರುಗಿಸುವುದು ವಿಶೇಷ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
೬. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬುಗುರಿಯು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡೆದಂತೆ ತಿರುಗುವುದನ್ನು 'ಗುಯ್' ಅಥವಾ 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
೭. ಬುಗುರಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವಾಗ ಅದನ್ನು ಅಂಗೈ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಆಡಿಸುವ ಸಾಹಸವು ಬಾಲಕರಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.
೮. ಆಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವಿಗೂ ತನ್ನ ಬುಗುರಿಯೇ ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪೈಪೋಟಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.
೯. ಬುಗುರಿಯಾಟದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೋತವರ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಗೆದ್ದವರು ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯ ಆಣಿಯಿಂದ ಕುಟ್ಟುವುದು (ಚುಚ್ಚುವುದು) ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
೧೦. ಸೋತ ಬುಗುರಿಗೆ ಕಾಯ ಕಟ್ಟುವುದು ಅಥವಾ ಆಣಿಯ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಬುಗುರಿ ಸೀಳಿಹೋದಾಗ ಆ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
೧೧. ಕಳೆದುಹೋದ ಅಥವಾ ಹಾಳಾದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮಕ್ಕಳು ಪಡುವ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಆತಂಕವು ಬಾಲ್ಯದ ತೀವ್ರ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
೧೨. ಹಳ್ಳಿಯ ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಹಸಿವು-ದಾಹಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಬುಗುರಿಯಾಟದಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು.
೧೩. ಈ ಆಟವು ಕೇವಲ ಆಟವಾಗಿರದೆ, ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ನಿಕಟವಾದ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿತ್ತು.
೧೪. ಬಾಲಕರ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳು ನಡೆದರೂ, ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು ಮತ್ತೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಗುಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
೧೫. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬುಗುರಿಯು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಏರಿಳಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಸುರುಳಿಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ರೂಪಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
೧೬. ಬುಗುರಿಯು ರಭಸವಾಗಿ ತಿರುಗಿ ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಶಾಂತವಾಗುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಪ್ರಯಾಣವೂ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
೧೭. ಕಥೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜಾಣ್ಮೆ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗಿನ ನಿಕಟ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
೧೮. ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ಸುಂದರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಟಗಳು ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಥೆ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯. ಕೃತಕ ಆಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೇಮ್ಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಮುಕ್ತ ಮೈದಾನದ ಬುಗುರಿಯಾಟ ನೀಡುವ ನೈಜ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಲಾರವು.
೨೦. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸರಳ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೇ ಅಪಾರ ಆನಂದವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಾಲ್ಯದ ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಥೆಯು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
೨೧. ಕಥೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗನನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
೨೨. ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಆಡುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಕಾಸಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
೨೩. ದೇಸೀ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಥೆಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
೨೪. ಲೇಖಕ ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಸರಳ ಮತ್ತು ರಸವತ್ತಾದ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯು ಕಥೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಳೆಯನ್ನು ತಂದಿತ್ತಿದೆ.
೨೫. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಬಾಲ್ಯದ ಅಮಾಯಕತೆ, ಆಟದ ಮಜಾ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸುಂದರ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ.
೬. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary)
ಪ್ರಮುಖ ಪದ (Word) ವಿವರವಾದ ಅರ್ಥ (Meaning)
ಬುಗುರಿ (Buguri) ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಆಣಿ (ಮೊಳೆ) ಇರುವ ತಿರುಗುವ ಆಟಿಕೆ (Spinning Top).
ಆಣಿ (Aani) ಬುಗುರಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಜಡಿಯುವ ಹರಿತವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆ.
ಚಾಟಿ / ಚಾಟಿಸೂತ್ರ (Chati) ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬೀಸಿ ತಿರುಗಿಸಲು ಬಳಸುವ ದಾರ ಅಥವಾ ಶಣಬಿನ ಹುರಿ.
ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ (Nidde Buguri) ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ, ಅಲ್ಲಾಡದೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಬುಗುರಿ.
ಕಾಯಿಸುವುದು / ಕುಟ್ಟುವುದು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತವರ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕಿಟ್ಟು ಗೆದ್ದವರು ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯ ಆಣಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದು.
ಕೌತುಕ (Kautuka) ಆಶ್ಚರ್ಯ, ವಿಸ್ಮಯ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ.
ಪೈಪೋಟಿ (Paipoti) ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಒಬ್ಬರು ಮೇಲಾಗಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರ ಆಸೆ.
ಅಮಾಯಕತೆ (Amayakathe) ಕಪಟವಿಲ್ಲದ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು, ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸ್ವಭಾವ.
ಅಳಲು (Alalu) ಮನಸ್ಸಿನ ಬೇಸರ, ದುಃಖ ಅಥವಾ ತಳಮಳ.
ನಿರಾತಂಕ (Niratanka) ಯಾವ ಭಯ ಅಥವಾ ಚಿಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಸ್ಥಿತಿ.
ರೂಪಕ (Rupaka) ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು (Metaphor).
ಸಹಬಾಳ್ವೆ (Sahabalve) ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಳುವುದು.
೭. ೨ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯ ಲೇಖಕರು ಯಾರು? ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯ ಲೇಖಕರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ ನಾ. ಡಿಸೋಜ (ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಡಿಸೋಜ). ಇವರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ೧೯೩೭ ಜೂನ್ ೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಇವರು ಮಲೆನಾಡಿನ ಬದುಕು, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹಾಗೂ ನೂರಾರು ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಎರಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಎರಡು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಗಳೆಂದರೆ 'ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿ' ಮತ್ತು 'ದ್ವೀಪ'. ಈ ಎರಡೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅಪಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಇವರ 'ಮುಳುಗಡೆ' ಕಾದಂಬರಿಯು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನೋವನ್ನು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಬುಗುರಿ ಆಟಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ಬುಗುರಿ ಆಟಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ 'ಬುಗುರಿ' ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬೀಸಿ ತಿರುಗಿಸಲು 'ಚಾಟಿ' (ದಾರ/ಶಣಬಿನ ಹುರಿ) ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿತವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ 'ಆಣಿ' (ಮೊಳೆ) ಇರುತ್ತದೆ. ಚಾಟಿಯನ್ನು ಬುಗುರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರಭಸವಾಗಿ ಬೀಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ' ಎಂದರೆ ಏನು?
ಉತ್ತರ: ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಚಾಟಿಯಿಂದ ರಭಸವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಸಿದಾಗ, ಅದು ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ, ತೂರಾಡದೆ, ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡೆದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವುದನ್ನು 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ' ಅಥವಾ 'ಗುಯ್ ಬುಗುರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡುವುದೇ ಬಾಲಕರಿಗೆ ಅಪಾರ ಕೌತುಕ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಬುಗುರಿಯಾಟದಲ್ಲಿ ಸೋತವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷೆ ಏನು?
ಉತ್ತರ: ಬುಗುರಿಯಾಟದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತವರ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ವೃತ್ತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗೆದ್ದ ಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಚಾಟಿಯಿಂದ ಬೀಸಿ, ನೆಲದ ಮೇಲಿರುವ ಸೋತ ಬುಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಆಣಿಯಿಂದ ಕುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು (ಚುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರು). ಇದರಿಂದ ಸೋತ ಬುಗುರಿಗೆ ಕಾಯ ಕಟ್ಟುವುದು ಅಥವಾ ಸೀಳುವುದು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಮಕ್ಕಳು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ನಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಾನಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಣೆ ಹಿಡಿದ ಹರಿತವಾದ ಆಣಿಯನ್ನು ಜಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯು ಸ್ನೇಹಿತರ ಬುಗುರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಚುರುಕಾದ ಬುಗುರಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವೂ ಆಸೆಪಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೭: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಉತ್ತರ: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಇಂದಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೇಮ್ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಹೊರಾಂಗಣದ ದೇಸೀ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೇಸೀ ಆಟಗಳು ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಮಾನಸಿಕ ಚುರುಕುತನ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸ್ನೇಹಬಂಧವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆಯು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೮: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವ-ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗುಲ್ವಾಡಿ ವೆಂಕಟರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೮೦ ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗೌರವ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೯: ಬುಗುರಿಯಾಟವು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಬುಗುರಿಯಾಟವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ, ದೈಹಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ, ಜಾಣ್ಮೆ, ಸೋಲು-ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕ್ರೀಡಾಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ಸಹಪಾಠಿಗಳೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಬಾಳುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪೈಪೋಟಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕಪಟವಿಲ್ಲದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧೦: ಕಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಬುಗುರಿ' ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಕಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಬುಗುರಿ'ಯ ಕೇವಲ ಆಟಿಕೆಯಾಗಿರದೆ, ಮಾನವ ಜೀವನದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ. ಬುಗುರಿಯು ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿ ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಶಾಂತವಾಗುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನವೂ ಆಸೆ, ಕನಸು, ಶ್ರಮಗಳ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಕೊನೆಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
೮. ೫ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಲೇಖಕ ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ನಾ. ಡಿಸೋಜ (ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಡಿಸೋಜ) ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಕಥೆಗಾರ ಹಾಗೂ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧೯೩೭ ಜೂನ್ ೬ ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಲೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ನೂರಾರು ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಗೇಣೀದಾರರ ಶೋಷಣೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರ ತೀವ್ರ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾಳಜಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವರ 'ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿ' ಮತ್ತು 'ದ್ವೀಪ' ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿವೆ. 'ಮುಳುಗಡೆ', 'ಬಳವಳಿ', 'ಕೊಲೊನಿಯಲ್ ಬಂಗಲೆ' ಇವರ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳು. ಇವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದ್ದು, ೨೦೧೪ ರ ೮೦ ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಶೈಲಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ತಲಸ್ಪರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬುಗುರಿಯಾಟದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಾಲಕರ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಟವಾದ ಬುಗುರಿಯಾಟದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬುಗುರಿಯಾಟಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬುಗುರಿ ಮತ್ತು 'ಚಾಟಿ' (ಶಣಬಿನ ದಾರ) ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿತವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಣಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಚಾಟಿಯನ್ನು ಬುಗುರಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ ಆಣಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೇಲ್ಭಾಗದವರೆಗೂ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತುವುದು ಮೊದಲ ಹಂತ. ನಂತರ ಆ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ಬೀಸಿ ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತ ಬಲ ಮತ್ತು ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಎಸೆದಾಗ ಬುಗುರಿಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಂತೆ ತಿರುಗುವ ಬುಗುರಿಯನ್ನು 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ' ಅಥವಾ 'ಗುಯ್ ಬುಗುರಿ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲಕರು ಅತ್ಯಂತ ಚತುರತೆಯಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂಗೈ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಆಡಿಸುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತವರ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕಿಟ್ಟು ಗೆದ್ದವರು ತಮ್ಮ ಆಣಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚುವ 'ಕಾಯಿಸುವ' ಶಿಕ್ಷೆಯೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಆಟವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶಾರೀರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣು-ಕೈಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಬಾಲ್ಯದ ಅಮಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಬಾಲ್ಯದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸಹಜ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುವೂ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬಾಲಕನೂ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಬುಗುರಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬುಗುರಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬುಗುರಿಗೆ ಹೊಸ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದು, ಆಣಿಗೆ ಸಾಣೆ ಹಿಡಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಸೋತಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಬೇಸರ ಬಾಲ್ಯದ ನೈಜ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ. ಸೋತ ಬುಗುರಿಗೆ ಆಣಿಯ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ಸೀಳಿಹೋದಾಗ ಆ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರುವುದು ಅದರ ಅಮಾಯಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಯಾವುದೇ ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಕಲ್ಮಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಟ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಮರೆತು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತೆ ಪರಸ್ಪರ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಹಾಕಿಕೊಂಡು ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುವ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಗುವ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಈ ಬಾಲ್ಯದ ಮನೋಭಾವವು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ದೇಸೀ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಥೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇಸೀ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿ, ಗಿಲ್ಲಿದಂಡು, ಗೋಲಿ, ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ ಮುಂತಾದ ದೇಸೀ ಆಟಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಆಟಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ, ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಕೃತಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ, ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಮೊಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಗಳ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಧಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಜಡತ್ವ, ಕಣ್ಣಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಒಡನಾಟವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಆನಂದದಾಯಕ ಬಾಲ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪುನಃ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: 'ಬುಗುರಿ' ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕರು ನೀಡುವ ಜೀವನದ ತತ್ತ್ವಸಂದೇಶವೇನು?
ಉತ್ತರ: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬುಗುರಿಯು ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಮಾನವ ಜೀವನದ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೂಪಕವಾಗಿ (Metaphor) ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಯು ಚಾಟಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ರಭಸವಾಗಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಉಚ್ಚ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ'ಯಂತೆ ಮೈಮರೆತು ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಅದರ ವೇಗವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ತೂರಾಡಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ತನ್ನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕೂ ಸಹ ತದ್ವತ್ ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಯೌವನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಅಪಾರ ಆಸೆ, ಕನಸು ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕಾಲದ ನಿಯಮದಂತೆ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ಆತನ ಶಕ್ತಿಯು ಕುಂದಿ, ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಏರಿಳಿತಗಳು, ಸೋಲು-ಗೆಲುವುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಬುಗುರಿಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲೇ ಅಡಗಿವೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದರೂ ಕೊನೆಗೆ ತಳಮಟ್ಟದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಲುಪಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬುಗುರಿ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ಲೇಖಕರು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೯. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಕಥೆಯ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಗಾರ ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ಹಾಗೂ ತಲಸ್ಪರ್ಶಿಯಾದ ಸಣ್ಣಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಈ ಕಥೆಯು ಬಾಲ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯ, ದೇಸೀ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಕೌತುಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ರಸವತ್ತಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಥೆಯ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನಿರೂಪಣೆ:
ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಬಾಲಕರ ದಿನಚರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆನಂದದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 'ಬುಗುರಿ ಆಟ' ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪ್ರೀತಿ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮರದಿಂದ ಕಡೆದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ತಂದು, ಅದಕ್ಕೆ ಚೂಪಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಣಿಯನ್ನು ಜಡಿದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವುದು ಬಾಲಕರ ನೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಾಟಿಯನ್ನು (ಶಣಬಿನ ದಾರ) ಬುಗುರಿಯ ತುದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೇಲಿನವರೆಗೂ ನಯವಾಗಿ ಸುತ್ತಿ, ಅದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಂತ್ರದಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಸುವ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವೂ ಪರಿಣತಿ ಗಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಆಟದ ರಸವತ್ತಾದ ಕ್ಷಣಗಳು:
ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಸಿದಾಗ ಅದು ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ, ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡೆದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವುದನ್ನು 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮಕ್ಕಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಹರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆಯಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಚಾಟಿ ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಂಗೈ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತಿರುಗಿಸುವ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋಲು-ಗೆಲುವಿನ ಪೈಪೋಟಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಸೋತವರ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಗೆದ್ದವರು ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯ ಆಣಿಯಿಂದ ಕುಟ್ಟುವ 'ಕಾಯಿಸುವ' ಶಿಕ್ಷೆಯು ಆಟದ ರೋಮಾಂಚನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆಣಿಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಬುಗುರಿ ಬಿರಿದಾಗ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದಾಗ ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬೇಸರವು ಅದರ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಕಥೆಯ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳು:
ಈ ಕಥೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಟದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿರದೆ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮೊಬೈಲ್ ಗೇಮ್ಗಳಿಗೆ ದಾಸರಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆಡುವ ದೇಸೀ ಆಟಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಥೆಯು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಯಾಟವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಜಾಣ್ಮೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳ ನಂತರವೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದಾಗುವ ಮಕ್ಕಳ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸ್ನೇಹವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಬುಗುರಿಯು ವೇಗವಾಗಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿ ಶಾಂತವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. ಸರಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಯು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ವಭಾವ, ಬಾಲ್ಯದ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿನ ಅಂತರಂಗದ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಸಹಜ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಯಾವುದೇ ಕೃತಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಮುಂದೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
೧. ಬಾಲ್ಯದ ಅಮಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷೆ:
ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬಾಲಕನೂ ತನ್ನ ಬುಗುರಿಯು ಇತರರಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಬೇಕು, ಹೆಚ್ಚು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸೋಲಬಾರದು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬಯಕೆಯು ಮಗುವಿನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಆಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಯ ಆಣಿಗೆ ಸಾಣೆ ಹಿಡಿಯುವುದು, ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅವರ ನಿತ್ಯದ ತಪಸ್ಸಾಗಿರುತ್ತದೆ.
೨. ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಗುಣ:
ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಪೈಪೋಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಗೆದ್ದಾಗ ಮೂಡುವ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸೋತಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಬೇಸರ ಅವರ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ. ಸೋತ ಬುಗುರಿಗೆ ಆಣಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ ಆ ಮಗು ಅನುಭವಿಸುವ ನೋವು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಡುವ ಆತುರವು ಅವರ ತೀವ್ರ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
೩. ಕ್ಷಮಾಗುಣ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ನೇಹಬಂಧ:
ಕಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮುಖವೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ಸ್ನೇಹ. ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಗಳವಾಡಿದರೂ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬೈದುಕೊಂಡರೂ, ಆಟ ಮುಗಿದ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯರಂತೆ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ದುರ್ಗುಣ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮನೋಭಾವವೇ ಬಾಲ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಿದೆ.
೪. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಈ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವುದೇ ಶ್ರೀಮಂತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರಲ್ಲ. ಸರಳವಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಇವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಣ್ಣು, ಮರ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲಿನ ನಡುವೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಮಕ್ಕಳು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಬಾಳುವ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಥೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೈಜ ಜೀವನದ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸೂಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಬುಗುರಿಯ ರೂಪಕಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕುರಿತು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಅದರ ಆತ್ಮವಿದ್ದಂತೆ. ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಥೆಗೆ 'ಬುಗುರಿ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿರುವುದು ಕಥಾವಸ್ತು, ಆಶಯ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.
೧. ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ವಾಚ್ಯಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತು:
ಕಥೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯೂ 'ಬುಗುರಿ' ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಿಕೆಯ ಸುತ್ತಲೇ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಉತ್ಸಾಹ, ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯ, ಆಟದ ಮೈದಾನದ ರೋಮಾಂಚನ ಮತ್ತು ಸೋಲು-ಗೆಲುವುಗಳು ಬುಗುರಿಯನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ 'ಬುಗುರಿ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
೨. ಬುಗುರಿಯ ರೂಪಕಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಅರ್ಥ:
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ 'ಬುಗುರಿ'ಯು ಮಾನವ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ (Metaphor):
- ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಚಕ್ರ: ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಚಾಟಿಯಿಂದ ಬೀಸಿದಾಗ ಅದು ತೀವ್ರ ವೇಗದಿಂದ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಜನನ ಮತ್ತು ಯೌವನದ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತ. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಆಸೆ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಗಳ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
- ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಮೈಮರೆವು: ಬುಗುರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವಾಗ 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ'ಯಂತೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅನುಭವಿಸುವ ಅಹಂಕಾರ ಅಥವಾ ಆನಂದದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
- ವೇಗಾಪಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ: ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಬುಗುರಿಯ ವೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಅದು ತೂರಾಡುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವಾದ ಮರಣಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
೩. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆನಪುಗಳ ಸಂಕೇತ:
ಬುಗುರಿಯು ಕೇವಲ ಮರದ ತುಂಡಲ್ಲ; ಅದು ಕಳೆದುಹೋದ ಸುಂದರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ದಾರಿಯಾಗಿ ಬುಗುರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, 'ಬುಗುರಿ' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಸರಳವೆನಿಸಿದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೧೦. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಜೀವನ ಸಂದೇಶ (Moral / Message)
'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯು ಮಾನವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಯುವತಲೆಮಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜೀವನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸರಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೇ ಅಪಾರವಾದ ಆನಂದವಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಕೃತಕ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕ ಆಡಂಬರದಲ್ಲಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಥೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಗೆಲುವುಗಳು ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಸೋಲನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಗೆಲುವನ್ನು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಕ್ರೀಡಾಮನೋಭಾವವನ್ನು ನಾವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸ್ನೇಹ, ಕ್ಷಮಾಗುಣ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಗೌರವವನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದೇಸೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ನಮ್ಮ ಶಾರೀರಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೂಲಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
೧೧. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (Textbook Exercise Q&A)
ಅ) ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ:
೧. 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯ ಲೇಖಕರು ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯ ಲೇಖಕರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ ನಾ. ಡಿಸೋಜ (ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಡಿಸೋಜ).
೨. ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ.
೩. ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಬೀಸಲು ಬಳಸುವ ದಾರವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಬೀಸಲು ಬಳಸುವ ದಾರವನ್ನು 'ಚಾಟಿ' ಅಥವಾ 'ಚಾಟಿಸೂತ್ರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
೪. ಬುಗುರಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಭಾಗ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಬುಗುರಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಭಾಗ 'ಆಣಿ' (ಮೊಳೆ).
೫. ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತಿರುಗುವ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತಿರುಗುವ ಬುಗುರಿಯನ್ನು 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ' ಅಥವಾ 'ಗುಯ್ ಬುಗುರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆ) ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ:
೧. ಬುಗುರಿಯಾಟಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಮಕ್ಕಳು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ಹರಿತವಾದ ಆಣಿಯನ್ನು ಜಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಣಬಿನ ಹುರಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚಾಟಿಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿ ಆಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
೨. ಬುಗುರಿಯಾಟದಲ್ಲಿ ಸೋತವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷೆ ಏನು?
ಉತ್ತರ: ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತವರ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗೆದ್ದ ಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಚಾಟಿಯಿಂದ ಬೀಸಿ, ನೆಲದ ಮೇಲಿರುವ ಸೋತ ಬುಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಆಣಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚುವ 'ಕಾಯಿಸುವ' ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
೩. ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳೆಂದರೆ 'ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿ', 'ದ್ವೀಪ', 'ಮುಳುಗಡೆ', 'ಬಳವಳಿ' ಮತ್ತು 'ಕೊಲೊನಿಯಲ್ ಬಂಗಲೆ'. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿ' ಮತ್ತು 'ದ್ವೀಪ' ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ ಪಡೆದಿವೆ.
ಇ) ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸಿ:
೧. "ನನ್ನ ಬುಗುರಿ ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿಯಾಗಿದೆಯೋ ನೋಡೋಣ."
ಆಯ್ಕೆ: ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ 'ಬುಗುರಿ' ಎಂಬ ಸಣ್ಣಕಥೆಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಂದರ್ಭ: ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕನು ತನ್ನ ಬುಗುರಿಗೆ ಚಾಟಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಸಿದಾಗ, ಅದು ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ: 'ನಿದ್ದೆ ಬುಗುರಿ' ಎಂದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ತಿರುಗುವ ಬುಗುರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬಾಲಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಆಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಆನಂದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
೨. "ಸೋತ ಬುಗುರಿಗೆ ಆಣಿಯ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಟುಕ ಎನಿಸುತ್ತಿತ್ತು."
ಆಯ್ಕೆ: ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನಾ. ಡಿಸೋಜ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ 'ಬುಗುರಿ' ಕಥೆಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಂದರ್ಭ: ಬುಗುರಿಯಾಟದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಮಗುವಿನ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಗೆದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಆಣಿಯಿಂದ ಕುಟ್ಟಿದಾಗ (ಕಾಯಿಸಿದಾಗ) ಬುಗುರಿ ಬಿರಿದು ಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ: ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಆಟಿಕೆ ಹಾಳಾದಾಗ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರ ನೋವು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಸಹಜ ಅಮಾಯಕತೆಯನ್ನು ಈ ಸಾಲು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.