ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಲಿ - ಮೇಧಾ ಉಪವಾಸ
ಲೇಖಕರು: ಡಾ. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ
ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
೧. ಪಾಠದ ಪರಿಚಯ (Lesson Introduction)
ಈ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧವು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿ.ಎ. ೩ನೇ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 'ಕಲಾ ಕನ್ನಡ-೩' ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ' (Unit 2) ಘಟಕದಲ್ಲಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಚಿಂತಕರಾದ ಡಾ. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಬರೆದಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯು, ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 'ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್' ಅಥವಾ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ' ಎಂಬ ಬಣ್ಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಡವರು, ಗಿರಿಜನರು ಹಾಗೂ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಾಶವನ್ನು ತೀವ್ರ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನದ ಧೀಮಂತ ನಾಯಕಿ ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಲಂಚಗುಳಿತನಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಈ ಪಾಠವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
೨. ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ (Author Profile)
ಹೆಸರು: ಡಾ. ಉಡುಪಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ (ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ).
ಜನನ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು: ೧೯೩೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧ ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ 'ಮೇಲಿಗೆ' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಉಡುಪಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯ, ತಾಯಿ ಸತ್ಯಮ್ಮ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ: ದೂರ್ವಾಸಪುರದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರೈಸಿದ ಇವರು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕೇರಳದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ಸಂಸ್ಕಾರ, ಭಾರತಿಪುರ, ಅವಸ್ಥೆ, ಭವ (ಕಾದಂಬರಿಗಳು); ಪ್ರೆಶ್ನೆ, ಮೌನಿ, ಕಾರ್ತಿಕ, ಘಟಶ್ರಾದ್ಧ (ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು); ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಪೂರ್ವಾಪರ, ಸನ್ನಿವೇಶ (ವಿಮರ್ಶಾ ಸಂಕಲನಗಳು) ಮುಂತಾದ ನೂರಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು: ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ೬ನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ 'ಪದ್ಮಭೂಷಣ' ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
೩. ಪಾಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background of the Essay)
೨೦೦೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ನರ್ಮದಾ ನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾದ ಸರ್ದಾರ್ ಸರೋವರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಗಿರಿಜನರು ಹಾಗೂ ಬಡ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನು, ಮನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನಂತೆ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಈ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಜಮೀನು ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಪಕ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಪುನರ್ವಸತಿ ನೀಡದೆ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎತ್ತರಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ, 'ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನ'ದ ನಾಯಕಿ ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಈ ವಿಚಾರಪೂರ್ಣ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
೪. ಪಾಠದ ಸರಳ ವಿವರಣೆ / ಸಾರಾಂಶ (Simple Explanation)
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಲಿಯ ಕಲ್ಪನೆ: ಪ್ರಬಂಧವು ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯಾದ 'ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ' ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಲು ಮಾದೇವರಾಯ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೊಸೆಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಊರಿನ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಲಿಯಾಗುವ ದಾರುಣ ಕಥೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಡ್ಯಾಮ್‌ಗಳು, ಫ್ಲೈ ಓವರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ ನಗರಗಳಿಗಾಗಿ ಬಡ ರೈತರು ಮತ್ತು ಗಿರಿಜನರು ನಿರಂತರವಾಗಿ 'ಬಲಿ'ಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ: ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ ಕಲಿತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ವಯಂ ನರಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಎದುರಾಳಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಉಪವಾಸದ ಉದ್ದೇಶ. ಮೇಧಾ ಅವರ ಹೋರಾಟವು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಬ್ಲಾಕ್ ಮೇಲ್ ಅಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಧರ್ಮಯುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಕಮಿಷನ್ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ: ಇಂದಿನ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'ಯ ಹಿಂದಿರುವುದು ಜನಹಿತವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ 'ಕಮಿಷನ್ ಲಂಚಗುಳಿತನ'. ಇಂದಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಹೊಸ ರಸ್ತೆ, ಹೊಸ ಸೇತುವೆ, ಹೊಸ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದರೆ ಸಿಗುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಲಂಚಕ್ಕಾಗಿ 'ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್' ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದಿನ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ವಿನಾಶ: ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಭಾರತವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವ ಇಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಗಿರಿಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಣ ಎಂಬುದು ಅಮೂರ್ತ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.
೫. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Main Themes)
೧. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಲಿ: ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಡವರನ್ನು ನಿರ್ವಸತಿಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತವಲ್ಲ, ಅದು ಅಮಾನವೀಯ ಬಲಿ.
೨. ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಮರುಜೀವ: ಹಿಂಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಯಂ ಕಷ್ಟ ಸಹಿಸಿ ಎದುರಾಳಿಯ ನೈತಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಸ್ತ್ರ.
೩. ಭ್ರಷ್ಟ ಕಮಿಷನ್ ರಾಜಕಾರಣದ ಬಯಲು: ಇಂದಿನ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಜನರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕಮಿಷನ್ ದಂಧೆಗಾಗಿ.
೪. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ: ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳುವ ಗಿರಿಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
೬. ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು / ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯ (Key Personalities)
• ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್: ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನದ ನಾಯಕಿ. ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಗಿರಿಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ೧೪ ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿ, ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಜೀವ ನೀಡಿದ ಧೀಮಂತ ಮಹಿಳೆ.
• ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ: ಪ್ರಬಂಧದ ಲೇಖಕರು. ನರ್ಮದಾ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಶ್ರಾಂತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಯಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಜನವಿರೋಧಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತಕರು.
• ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ: ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಹೃದಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಉಪವಾಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೋಧಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ.
• ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ: ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಂದ ದೂತ. ಇಂದಿನ ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಉದಾಹರಣೆ.
• ಸೈಫುದ್ದೀನ್ ಸೋಜ್: ಅಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವರು. ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆತುರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರು.
೭. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary / Vocabulary)
|
ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ |
ಪದ |
ಅರ್ಥ / ವಿವರಣೆ |
|
೧ |
ಬಲಿ |
ತ್ಯಾಗ, ಅರ್ಪಣೆ, ತರ್ಪಣ |
|
೨ |
ಕಮಾನ್ |
ಕಮಾನಿನಾಕಾರದ ಸೇತುವೆ / ಬಾಗಿಲು (Arch) |
|
೩ |
ಗಿರಿಜನರು |
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು / ಅಡವಿಜನರು |
|
೪ |
ಆಂದೋಲನ |
ಸಂಘಟಿತ ಹೋರಾಟ / ಚಳವಳಿ (Movement) |
|
೫ |
ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ |
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ |
|
೬ |
ಪರ್ಯಾಯ |
ಬದಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Alternative) |
|
೭ |
ಲಂಪಟತನ |
ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿ, ದುರಾಶೆ, ಭೋಗಲಾಲಸೆ |
|
೮ |
ಅಮೂರ್ತ |
ರೂಪವಿಲ್ಲದ್ದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದು (Abstract) |
|
೯ |
ಬ್ಯೂರೋಕ್ರೇಟ್ |
ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ / ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ |
|
೧೦ |
ಅನೈತಿಕ |
ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ್ದು, ಧರ್ಮಬಾಹಿರವಾದುದು (Unethical) |
೮. ೨ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (ಸುಮಾರು ೫೦ ಪದಗಳಲ್ಲಿ)
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ
ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೇನು?
ಉತ್ತರ:
ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ, 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅಥವಾ
ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಜೀವನಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ
ಧನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆ ತರಬೇಕು. ಬಡವರು ಹಾಗೂ ಗಿರಿಜನರನ್ನು ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸಿ ಬಲಿ ನೀಡುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು
ಅಮಾನವೀಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ಉಪವಾಸ
ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಕುಳಿತದ್ದು ಏಕೆ?
ಉತ್ತರ:
ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ನರ್ಮದಾ ಸರೋವರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ
ಗಿರಿಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡ ರೈತರಿಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು
ಆಗ್ರಹಿಸಿ ೧೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದರು.
೯. ೫ ಅಂಕದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ
ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಉಪವಾಸದ ತತ್ವವನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ
ತಂದೆಯ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದತೆಯಿದ್ದಾಗ ತಾಯಿ ಮೌನವಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಕುಳಿತು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಉಪವಾಸದ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಅಸತ್ಯದ ಮೇಲಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರನಿಗೇ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ
ಅದು ಸತ್ಯದ ಮೇಲಿದ್ದರೆ, ಎದುರಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು
ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉಪವಾಸ ಕುಳಿತಾಗ, ಅದು ಸರ್ಕಾರದ ಧರ್ಮಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಟ್ಟುವುದಿತ್ತು.
೧೦. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಮತ್ತು ಬಲಿ' ಪ್ರಬಂಧದ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು 'ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಲಿ - ಮೇಧಾ ಉಪವಾಸ' ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ
ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಬಡವರ ಬಲಿಯ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡದ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯಾದ 'ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಊರಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಲು
ಮಾದೇವರಾಯನು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೊಸೆಯನ್ನೇ ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅದೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ದಾರುಣ ಬಲಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳು, ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗಳು
ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಗಿರಿಜನರು, ಆಟವಿಕರು ಹಾಗೂ ಬಡ ರೈತರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿ, ಮನೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು 'ಬಲಿ'ಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂದಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಡೆಯುವ 'ಕಮಿಷನ್ ಲಂಚ'ಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಬೃಹತ್
ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಷ್ಟು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಲಂಚ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ದುರಾಶೆಯಿಂದ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'ಯ
ಜಪ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಾಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ
೬ ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಪರ್ಯಾಯ ಜಮೀನು ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಈ ನಿಯಮ ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಗಿರಿಜನರನ್ನು
ಭಿಕ್ಷುಕರನ್ನಾಗಿ ನಗರದ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಳ್ಳಿದೆ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಲೇಖಕರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು
ವಿನಾಶದತ್ತ ಒಯ್ಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಬಲಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಯಾವ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರಬಂಧದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
೧೧. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಳು
• ಪೀಠಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಕರ: ಉತ್ತರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರು (ಡಾ. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ) ಹಾಗೂ ಕೃತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿ.
• ವಿಷಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು: 'ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ' ಜಾನಪದ ಕಥೆ, ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರ ೧೪ ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸ, ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನ, ಗಾಂಧೀಜಿ-ವೈಕಂ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಮತ್ತು ಕಮಿಷನ್ ರಾಜಕಾರಣ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸುವಾಗ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಿ.
• ಪದಮಿತಿ ಪಾಲನೆ: ೨ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ೫೦ ಪದಗಳು, ೫ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ೧೦೦ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ೧೦ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ೩೦೦ ಪದಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ.
೧೨. ಪಾಠದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ (Moral Message)
ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಬಡವರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ವಿನಾಶದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಪ್ರಕೃತಿ, ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ. ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
೧೩. ಸ್ವಂತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Personal Critical Analysis)
ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಈ ಪ್ರಬಂಧವು ಇಂದಿನ ಜಾಗತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ನಗರೀಕರಣದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟ ಕಮಿಷನ್ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಡವರನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಇವರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ 'ಬಲಿ' ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವ ಲೇಖಕರ ವೈಚಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
೧೪. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳು
ಎರಡು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (೫೦ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ):
೧) ಕೆರೆಗೆಹಾರ ಇದು ಕನ್ನಡದ ಯಾವ ಗೀತೆ
?
ಉತ್ತರ:
'ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ' ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ
ಯಜಮಾನ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಮಾದೇವರಾಯನ ಸೊಸೆಯು
ಕೆರೆಗೆ ಹಾರವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗುವ ದಾರುಣ ಕಥೆಯಿದೆ.
೨) ಮಾದೇವರಾಯ ಕೆರೆಗೆ ಹಾರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು
ಯಾರನ್ನ?
ಉತ್ತರ:
ಮಾದೇವರಾಯನು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಕೋಡಿ ಹರಿಯಲಿ ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ
ತರುಣಿಯಾದ ಸೊಸೆಯನ್ನು (ತನ್ನ ಮಗನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು) ಕೆರೆಗೆ ಹಾರವಾಗಿ ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟನು.
೩) ಗಾಂಧೀಜಿ ಯಾರಲ್ಲಿ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರವಿತ್ತು
ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ:
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ವರ್ತನೆ ಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಸ್ವಚ್ಛಂದತೆ
ಮತ್ತು ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರವಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
೪) ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನದ ನಾಯಕಿ ಯಾರು?
ಉತ್ತರ:
ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಧೀಮಂತ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
೫) ಗಾಂಧೀಜಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದು
ಯಾರಿಂದ?
ಉತ್ತರ:
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟದ ತತ್ವವನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದರು.
೬) ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ
ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ:
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹರಿಜನರ ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ
ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು 'ವೈಕಂ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ'ವಾಗಿದೆ.
ಐದು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೧) ಯಾವ ಲಂಚಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು
ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ' ಎಂಬುದು ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಬದಲಾಗಿ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ಕಟ್ಟಡ ಹಾಗೂ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಂದ ಸಿಗುವ
'ಕಮಿಷನ್ ಲಂಚ'ಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಸಾಲವಾಗಿ
ಅಥವಾ ದಾನವಾಗಿ ಬಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹಣದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳ
ಜೇಬಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಜನರಿಗೆ ತಲುಪುವುದು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪಾಲು ಮಾತ್ರ. ಈ ಭ್ರಷ್ಟ ಕಮಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ಇಡೀ
ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಡವರನ್ನು ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ.
೨) ಜಾಗತಿಕ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು
ಎರಕಹೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಎರಡು ಸಾಧನಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ:
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾಗತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಭೋಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ 'ಜಾಗತಿಕ
ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನಾಗಿ' ಎರಕಹೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಎರಡು ಸಾಧನಗಳೆಂದರೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ,
'ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು' - ಇವು ಹೊಸ ಹೊಸ ಫ್ರಿಡ್ಜ್, ವಾಷಿಂಗ್ ಮೆಷಿನ್, ಕಾರುಗಳ
ಜಾಹೀರಾತು ತೋರಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೀಳರಿಮೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ನಿರಂತರ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ,
'ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ' - ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ನೈಜ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಕೃತಕ
ಬಯಕೆಗಳಿಗೆ ನೀರೆರೆದು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೊಂಬೆಗಳಂತೆ ಕುಣಿಸುತ್ತದೆ.
೩) ಯಾವ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್
ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು? ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ಸರ್ದಾರ್ ಸರೋವರ (ನರ್ಮದಾ) ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ' ಎತ್ತರವನ್ನು
ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಷಯವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ
ನೀರಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ವಾದಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ
ಮುನ್ನವೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಗಿರಿಜನ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಶರತ್ತು ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ಪುನರ್ವಸತಿ ನೀಡದೆ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು
ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನವು ವಿಧಾನಸಭೆ ಹಾಗೂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿತು.
೪) ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ
ಆಗುತ್ತಿರುವ ಹಿಂಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'ಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ನಿರಪರಾಧಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರೋಕ್ಷ
ಹಾಗೂ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಹಿಂಸೆಯಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ನಗರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಿಂದ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಗಿರಿಜನರು ಹಾಗೂ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು
ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಲದೇವತೆಗಳು, ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಜೀವನಕ್ರಮದಿಂದ
ವಂಚಿತರಾಗಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಕೂಲಿಗಳಾಗಿ ನರಕಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳ
ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಬಡವರ ಜೀವನವನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಅಮಾನವೀಯ ಹಿಂಸೆಯಾಗಿದೆ.
ಹತ್ತು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೧) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಲಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ
ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು 'ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಲಿ' ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಬಲಿಯ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯಾದ 'ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ'ದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನ ಮಾದೇವರಾಯನು ಊರಿನ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು
ನಿಲ್ಲಲಿ ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೊಸೆಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಜಾನಪದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ
ಯ ಯಾರನ್ನೂ ನಿಂದಿಸದೆ, ದುರಂತದ ದುಃಖವನ್ನು ನಿಯಮದಂತೆ ಎದುರಿಸುವ ಮಾನವ ಅನುಕಂಪದ ಚಿತ್ರಣವಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ದುರಂತವೆಂದರೆ, ನಾವು ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಡ್ಯಾಮ್‌ಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಹಾಗೂ
ಮಹಾನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗಿರಿಜನರು, ಆಟವಿಕರು ಮತ್ತು ಬಡ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನು, ಮನೆ
ಹಾಗೂ ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಲಿದಾನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು,
ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳು ಬೃಹತ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ 'ಕಮಿಷನ್
ಲಂಚ'ಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂತ್ರಸ್ತ ಗಿರಿಜನರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿ
ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿ
ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಗಿರಿಜನರು ಲಂಚ-ಋಷವತ್ತುಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಗರಗಳ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಿನಗೂಲಿಗಳಾಗಿ
ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರ ಐಷಾರಾಮಿತನಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಳವರ್ಗದ ಬಡವರನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುವ ಆಧುನಿಕ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯು ಜಾನಪದ ಬಲಿಗಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಹಾಗೂ ಅನೈತಿಕವಾದುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು
ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
೨) ಮಾನವ ಅನುಕಂಪದ ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ:
'ಕನ್ನಡದ ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ' ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯು ಮಾನವ ಅನುಕಂಪದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ದಾರುಣ ಕಥೆಯನ್ನು
ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ.
ಯಜಮಾನ ಮಾದೇವರಾಯನು ಊರಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿ ಹರಿಯದಿದ್ದಾಗ, ಕೆರೆಯು ನೀರನ್ನು
ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಲಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾದೇವರಾಯನು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ,
ತರುಣಿಯಾದ ಸೊಸೆಯನ್ನೇ ಕೆರೆಗೆ ಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಕೆಯ
ಗಂಡ ಮಾದೇವರಾಯನಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿ, 'ಹತ್ತಿದ ಬೆತ್ತಲೆ ಕುದುರೆ' ಏರಿ ಆತಂಕದ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಬರುವ
ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾವ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಥೆಯ ವಿಚಿತ್ರತೆಯೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಯಾರನ್ನೂ ನಿಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಲಿಯಾಗುವ ಸೊಸೆಯಾಗಲಿ, ಆಕೆಯ
ಗಂಡನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬಲಿ ನೀಡುವ ಮಾದೇವರಾಯನಾಗಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ದುರಂತದ ದುಃಖವನ್ನು ಸಮಾಜದ ನಿಯಮವೆಂಬಂತೆ
ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಮಾನವ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ವಸ್ತುವನ್ನೇ
ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಕಂಪ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಲೇಖಕ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಈ ಜಾನಪದ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾ, ಅಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೈಜ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ಬಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು,
ಆದರೆ ಇಂದು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕಮಿಷನ್ ದುರಾಶೆಗಾಗಿ ಬಡವರನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಬಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ
ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
೩) ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಮಾಡಿದ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು
ಯಾವುವು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನದ ನಾಯಕಿ ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಸರ್ದಾರ್ ಸರೋವರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ
ಸಂತ್ರಸ್ತರಾದ ಗಿರಿಜನರು ಮತ್ತು ಬಡ ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘ ಹಾಗೂ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ
ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ಬೃಹತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗುವ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಅವು ಕೆಲವು
ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಪಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದು
ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಗಿರಿಜನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಜಲಾವೃತಗೊಂಡು
ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ದೆಹಲಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಗಿರಿಜನರೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾ
ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿದ್ದ ಹೊಟೇಲ್ ಎದುರು
ಧರಣಿ ಕುಳಿತು, ಅವರನ್ನು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಗಿರಿಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನರ್ಮದಾ ಯೋಜನೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎತ್ತರಿಸಲು ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ೬ ತಿಂಗಳ
ಮುಂಚೆಯೇ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಶರತ್ತಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಶರತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ
ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ೨೦೦೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘ
ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಕುಳಿತರು. ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅವರ ಈ ಉಪವಾಸವು ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು
ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಅನೈತಿಕ ನಡೆಗೆ ತೀವ್ರ ಸವಾಲೊಡ್ಡಿತು.
೪) ಭಾರತ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಬೇಕೆಂಬ
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾದರಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ರಾಜಕಾರಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಅನೈತಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಪ್ರಬಂಧದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ
ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾದರಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ರಾಜಕಾರಣವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನೈತಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು
ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯು ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ಶೋಷಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಭೋಗಜೀವನದ
ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಇಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ್ದಾಗಿರಲಿ, ಎಷ್ಟು ಹೊಸ ರಸ್ತೆಗಳು, ಎಷ್ಟು ಫ್ಲೈ
ಓವರ್‌ಗಳು, ಎಷ್ಟು ಬೃಹತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು ಎಂದಷ್ಟೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನಿರ್ಮಾಣ
ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಹಿಂದಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ
ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಲಂಚ.
ಹಣ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂರ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಕಾಮರೂಪಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರೀತಿ, ಯುದ್ಧ, ಊಟ, ಫ್ಯಾಷನ್,
ಧರ್ಮದರ್ಶನ, ತಂದೆ-ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳೂ ಇಂದಿನ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ.
ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಿರಿಜನರು ಹಾಗೂ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನಾಗರಿಕತೆಯು ನಾಶಮಾಡಿದೆ. ವಿಕಾಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಡವರನ್ನು ದೋಚಿ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು
ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಈ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾದರಿಯು ಭಾರತದ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಅನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿದೆ
ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.