ಸಂಧಿಗಳು

ಸಂಧಿಯ ವಿವರಣೆ

ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು ಕಾಲವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಥಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಸೇರುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು,

ಉದಾ:

ಪೂರ್ವಪದ	ಉತ್ತರಪದ	ಸಂಧಿಪದ
ಊರು	ಊರು	ಊರೂರು
ಮರ	ಅನ್ನು	ಮರವನ್ನು
ನಾವು	ಎಲ್ಲಾ	ನಾವೆಲ್ಲಾ
ಹೊಸ	ಕನ್ನಡ	ಹೊಸಗನ್ನಡ

ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ನೆಡೆಯುವಾಗ ಮೊದಲು ಬರುವ ಪದವನ್ನು ಪೂರ್ವಪದʼ ವೆಂದೂ, ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಬರುವ ಪದವನ್ನುಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ʼಉತ್ತರಪದʼವೆಂದೂ, ಎರಡನ್ನೂ ಕೂಡಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಪದವನ್ನುʼಸಂಧಿಪದʼವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪೂರ್ವಪದ	ಉತ್ತರಪದ	ಸಂಧಿಪದ
ಬಂಡೆ	ಕಲ್ಲು	ಬಂಡೆಕಲ್ಲು
ದಾರಿ	ಅಲ್ಲಿ	ದಾರಿಯಲ್ಲಿ

ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳು

1. ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ:

• Ι. ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು: ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಸೇರಿಯಾಗುವ ಸಂಧಿ
• ΙΙ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು: ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಆಗುವ ಸಂಧಿಗಳು

2. ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಅಕ್ಷರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ:

• 1. ಸ್ವರಸಂಧಿಗಳು: ಸ್ವರ ಸ್ವರಗಳು ಸೇರಿಯಾಗುವ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಸ್ವರ ಸಂಧಿಯನ್ನುವರು (ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸ್ವರಸಂಧಿಗಳಿವೆ)
• 2. ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳು: ಸ್ವರ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಂಜನ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಸೇರಿಯಾಗುವ ಸಂಧಿ (ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳಿವೆ)

ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು

ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಸೇರಿಯಾಗುವ ಸಂಧಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು. ಪೂರ್ವೋತ್ತರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರು ಒಂದು ಪದ ಕನ್ನಡ ಪದವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿ ಎಂದೇ ಗುರುತ್ತಿಸಬೇಕು.

ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳು:

ಸಂಧಿಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• 1) ಲೋಪಸಂಧಿ (ಸ್ವರ ಸಂಧಿ)
• 2) ಆಗಮ ಸಂಧಿ (ಸ್ವರ ಸಂಧಿ)
• 3) ಆದೇಶ ಸಂಧಿ (ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿ)

ಲೋಪಸಂಧಿ:

ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದು ಸಂಧಿಯಾಗುವಾಗ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರು ಸ್ವರ ಲೋಪವಾಗಿ ಉತ್ತರದ ಆದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆಗುವ ಸಂಧಿಗೆ ಲೋಪಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು. ಲೋಪ ಅಂದರೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದು, ಕಳೆದು ಹೋಗುವುದು ಎಂದರ್ಥ.

ಪೂರ್ವಪದ	ಉತ್ತರಪದ	ಸಂಧಿಪದ
ನಾವು	ಎಲ್ಲಾ	ನಾವೆಲ್ಲಾ
ನಿಮ್ಮ	ಅಡಿ	ನಿಮ್ಮಡಿ
ಇನ್ನು	ಒಂದು	ಇನ್ನೊಂದು
ಹತ್ತು	ಎಂಟು	ಹತ್ತೆಂಟು
ಊರು	ಅಲ್ಲಿ	ಊರಲ್ಲಿ
ಅವನ	ಊರು	ಅವನೂರು
ಅರಿವು	ಏತಕ	ಅರಿವೇತಕೆ
ಎಲ್ಲಿ	ಇಂದ	ಎಲ್ಲಿಂದ
ಜಗದ	ಇರವ	ಜಗದಿರವ
ನೀರನ್ನು	ಎರೆ	ನೀರನ್ನೆರೆ
ಹಿಡಿದು	ಎಳೆ	ಹಿಡಿದುಎಳೆ
ಹಗಲು	ಇರುಳು	ಹಗಲಿರುಳು
ವರ್ಷಕ್ಕೆ	ಒಮ್ಮೆ	ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ
ಮತ್ತೆ	ಒಂದು	ಮತ್ತೊಂದು
ಬಾಯೊಳು	ಇಟ್ಟು	ಬಾಯೊಳಿಟ್ಟು
ನಿಮ್ಮ	ಊರು	ನಿಮ್ಮೂರು
ಬೆಳಕಿನ	ಒಡಲು	ಬೆಳಕಿನೊಡಲು
ನಿನ್ನ	ಅಡಿಯ	ನಿನ್ನಡಿಯ
ಅವರು	ಆಡಿದ	ಅವರಾಡಿದ
ಅಲ್ಲಿ	ಅಲ್ಲಿ	ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ
ಊರ	ಒಳಗೆ	ಊರೊಳಗೆ
ಎಂತು	ಆದರು	ಎಂತಾದರು
ಪಡೆದು	ಅವರ	ಪಡೆದವರ
ಹಣ್ಣು	ಆಗು	ಹಣ್ಣಾಗು
ತಿಂಗಳಿಗೆ	ಒಮ್ಮೆ	ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ
ಬೇರೆ	ಆಗಿಹ	ಬೇರಾಗಿಹ
ನೆನಪಿನ	ಅಂಗಲದಲ್ಲಿ	ನೆನಪಿನಂಗಳದಲ್ಲಿ
ದೇವರು	ಇಂದ	ದೇವರಿಂದ
ಅವರು	ಇಂದ	ಅವರಿಂದ
ಸಹಿಸಲು	ಆರದೆ	ಸಹಿಸಲಾರದೆ
ಮೂವತ್ತು	ಆರು	ಮೂವತ್ತಾರು
ಹತ್ತು	ಎಂಟು	ಹತ್ತೆಂಟು
ಬಲ್ಲೆನು	ಎಂದು	ಬಲ್ಲೆನೆಂದು
ಪಡೆದು	ಅವಳ	ಪಡೆದವಳ
ಎಲ್ಲಿ	ಎಲ್ಲಿ	ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ
ಜಗದ	ಇರವ	ಜಗದಿರವ
ತವರು	ಊರು	ತವರೂರು
ಧರೆಗೆ	ಉರುಳು	ಧರೆಗುರುಳು
ನಿನಗೆ	ಅಲ್ಲದೆ	ನಿನಗಲ್ಲದೆ
ನಿನಗೆ	ಏಕೆ	ನಿನಗಕೆ
ನೆನೆವುದು	ಎನ್ನ	ನೆನೆವುದೆನ್ನ
ಪರಿಮಳದ	ಉದಕ	ಪರಿಮಳದುದಕ
ಬೆಳಕಿನ	ಒಡಲು	ಬೆಳಕಿನೊಡಲು
ಬೇರೆ	ಆಗಿಹ	ಬೇರಾಗಿಹ
ಬೇರೆ	ಒಂದಿರಲಿ	ಬೇರೊಂದಿರಲಿ
ಬೇವಿನ	ಎಸಳಂಗ	ಬೇವಿನೆಸಳಂಗ
ಮತ್ತೆ	ಒಂದು	ಮತ್ತೊಂದು
ಮೇಲೆ	ಎಸೆ	ಮೇಲೆಸೆ
ವರ್ಷಕ್ಕೆ	ಒಂದು	ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು
ವಾರಕ್ಕೆ	ಒಂದು	ವಾರಕ್ಕೊಂದು
ಹಾಲು	ಉಂಡ	ಹಾಲುಂಡ

ಆಗಮಸಂಧಿ:

ಆಗಮಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬರುವುದರಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಸ್ವರವು ಮೊದಲ ಸ್ವರವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕೇವಲ ಹಾಗೆಯೇ ಸೇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಈ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ವರವು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವಪದ	ಉತ್ತರಪದ	ಸಂಧಿಪದ
ಪರ	ಆರ	ಪರಾರ
ನರ	ಅನು	ನಾರನು

ಆದೇಶಸಂಧಿ:

ಆದೇಶಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನವು ಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಸಂಧಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವಪದ	ಉತ್ತರಪದ	ಸಂಧಿಪದ
ಕನಸು	ನಗು	ಕನಸುಗು
ದಾರಿ	ಹಾರ	ದಾರಿಹಾರ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು:

ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕವಾಗುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಧಿಯೇ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ ಸಂಧಿಗಳಾದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ವ್ಯಂಜನಸಂಧಿ:

ವ್ಯಂಜನವು ಸ್ವರದಿಂದ ಅಥವಾ ಇನ್ನೇನು ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಪದಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಯಿಂದ ಬರುವುದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವಪದ	ಉತ್ತರಪದ	ಸಂಧಿಪದ
ಸಂ	ಪ್ರದೇಶ	ಸಂಪ್ರದೇಶ
ಪತ್ರ	ದುರ	ಪತ್ರದುರ

ಸ್ವರಸಂಧಿ:

ಸ್ವರದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುವು ಹೊತ್ತಂತೆ ಸೇರಿ ಈ ಸಂಧಿಗಳು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಪೂರ್ವಪದ	ಉತ್ತರಪದ	ಸಂಧಿಪದ
ಪದ	ಊರ	ಪದಊರ
ಅತ	ಅನು	ಅತನು

ನಿವೃತ್ತಿ:

ಸಂಧಿ ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಧಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ, ನಾವು ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿರುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತದ್ವಾರು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಪದಗಳು, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಿವೆ.

ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಕೆಗೆ ಸಂಧಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವುದರಿಂದ, ನಾವು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಇದರ ನೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.