ಗಣಕ ಸಂಪದ – ೧ ಕಾವ್ಯ ಭಾಗ
ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ - ಕವಿ: ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ
೧. ಕವಿಯ ಪರಿಚಯ
ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರೇಮ ಕವಿ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ (ಕೆ.ಎಸ್.ನ.) ಅವರು ೧೯೧೫ ಜನವರಿ ೨೬ ರಂದು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಿಕ್ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅವರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕಾವ್ಯಪ್ರೇಮವನ್ನು ಜಾಗೃತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಕವನ ಸಂಕಲನ 'ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ' ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಹತ್ತಾರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳೆಂದರೆ: 'ಐರಾವತ', 'ದೀಪದ ಮಲ್ಲಿ', 'ಉಂಗುರ', 'ಶಿಲಾಲತೆ', 'ಮನೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ', 'ದುಂಡುಮಲ್ಲಿಗೆ' ಮತ್ತು 'ನವಪಲ್ಲವ'. ಅವರ 'ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲು' ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವಗಳು ಇವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ಮೃದು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದಿವ್ಯವಾಗಿ, ಆತ್ಮೀಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಲಲಿತವಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಇವರ ಕಾವ್ಯದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.
೨. ಪದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯು ನವೋದಯ ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನವವಿವಾಹಿತೆಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ತವರುಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದಾಗ, ಗಂಡನು ಆಕೆಯ ವಿರಹವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ 'ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯಾ' ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಬರೆದ ಕಠಿಣ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಪತ್ನಿಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ, ವಾತ್ಸಲ್ಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೀಡುವ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿತೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.
ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು, ಐದು ತಿಂಗಳ ಹಸುಗೂಸಿನ ಉಪಚಾರ, ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು - ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಆಕೆಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಪತಿಯ ಶಂಕೆ ಮತ್ತು ಬಿರುನುಡಿಗಳು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಂದ ನೋವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಲೇ, ಆತನ ಮೇಲಿರುವ ತೀವ್ರಾನುರಾಗ, ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಶೀಘ್ರವೇ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಈ ಪದ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಆತ್ಮೀಯ ಭಾವನೆ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಈ ಪದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ.
೩. ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥ
೧. ತವರುಮನೆಯ ಸುಖ ಸಂತೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಭಾವಿಸಬೇಡಿ; ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಿ ಅಳೆಯಬೇಡಿ.
೨. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸವಿನೆನಪುಗಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ನೀವೇ ಗೋಚರಿಸುತ್ತೀರಿ.
೩. ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೃಂದಾವನದ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಗೆ ಕುಂಕುಮವನ್ನಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುವಾಗ, ನನಗೆ ಶ್ರೀತುಲಸಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣತುಲಸಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ರೂಪವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
೪. ನೀಲಾಕಾಶದ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನು ಮೂಡಿದಾಗ, ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರವು ಆತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವಂತೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
೫. ತಾಯಿಯ ಮನೆಯ ಊಟ-ಉಪಚಾರಗಳು ರುಚಿಯೆಂದು ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೂ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಬಾಕಿ ಇದೆ.
೬. ನಾನು ತವರುಮನೆ ಎಂಬ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಬಂದಿಯಾಗಿರುವ ಗಿಳಿಯಲ್ಲ; ಐದು ತಿಂಗಳ ನಮ್ಮ ಮುದ್ದಾದ ಕಂದನು ಇಲ್ಲೇ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
೭. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತೆ (ಕ್ಷೀರಸಾಗರ) ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.
೮. ಈಗ ನಾನು ಕಣ್ಣ ಮರೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ, ಹೂವಿನಂತಿರುವ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹಾವಿನಂತೆ ವಿಷಪೂರಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬಿರುನುಡಿಗಳನ್ನಾಡುವುದು ನಿಮಗೆ ತರವೇ?
೯. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಡುವ ರೈಲು ನಿತ್ಯವೂ ಓಡುತ್ತಾ ಮೈಸೂರನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲೆ.
೧೦. ನಾಳೆ ಮಂಗಳವಾರ, ಮಾರನೆಯ ದಿನ ನವಮಿ; ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಖಂಡಿತ ಬರಲಿದ್ದೇನೆ.
೧೧. ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಾಗ ಶುಭಕೋರಿ ಮಂಗಳಾಕ್ಷತೆ (ಸೋಬಲಕ್ಕಿ) ಇಟ್ಟು, ತಲೆಗೆ ಹೂ ಮುಡಿಸಿ, ಕಂದನಿಗೆ ಜರಿಯ ಲಂಗವನ್ನು ಉಡಿಸಿ ಸಡಗರದಿಂದ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
೧೨. ನನ್ನ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು ತಡವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ 'ನಮ್ಮಿಂದ ತಪ್ಪಾಯಿತು' ಎಂದು ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುತ್ತಾರೆ; ಆದುದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡಿ.
೧೩. ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ತೋಟದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅರಳುತ್ತಿದೆ.
೧೪. ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಬೇಗನೆ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪುವೆನು; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಹಾಗೂ ವಿರಹದಿಂದ ಕೊರಗಬೇಡಿ.
೧೫. ಚೂಪಾದ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳಿನಂತಹ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಎಣಿಸಿ ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಬೇಡಿ ಎಂದು ಪತ್ನಿಯು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೧೬. ಈ ರೀತಿ ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದೇಹಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.
೧೭. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅನುರಾಗದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
೧೮. ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಶಂಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ಆತ್ಮೀಯ ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಮರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨೦. ಪತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪದ್ಯವು ಪ್ರೇಮ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾವ್ಯರೂಪವಾಗಿದೆ.
೪. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು
'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವೆಂದರೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಭೀರ ಪ್ರೇಮ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮೂಡುವ ವಿರಹದ ಶಂಕೆ ಹಾಗೂ ಕೋಪಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳು, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಸಂಧತೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತವರುಮನೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಪತಿಯ ಮನೆಯ ಅನುರಾಗ - ಇವೆರಡನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಿಣಿಯ ಉದಾತ್ತ ಮನೋಭಾವ, ದಾಂಪತ್ಯದ ದಿವ್ಯ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಮದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದೇ ಈ ಕವಿತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
೫. ಪದ್ಯದ ಸಾರಾಂಶ
೧. ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
೨. ತವರುಮನೆಯ ಸುಖದಲ್ಲಿದ್ದು ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಬೇಡ ಎಂದು ಪತಿಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾಳೆ.
೩. ನನ್ನ ಹಗಲಿನ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀವೇ ತುಂಬಿದ್ದೀರಿ.
೪. ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಗೆ ಕುಂಕುಮವಿಡುವಾಗ ಶ್ರೀತುಲಸಿ ಕೃಷ್ಣತುಲಸಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ರೂಪವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
೫. ನೀಲಾಕಾಶದ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನೊಡನೆ ಬೆಳಗುವ ರೋಹಿಣಿಯಂತೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
೬. ತಾಯಿಯ ಮನೆಯ ಊಟದ ರುಚಿಗಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ಕುಳಿತಿಲ್ಲ; ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸಮಯವಿದೆ.
೭. ನಾನು ತವರಲ್ಲಿ ಬಂದಿಯಾದ ಗಿಳಿಯಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಐದು ತಿಂಗಳ ಮುದ್ದು ಕಂದ ಇಲ್ಲೇ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
೮. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತೆ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.
೯. ಈಗ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಮರೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೂವಲ್ಲ ಹಾವು ಎಂದು ಬಿರುನುಡಿಯನ್ನಾಡುವುದು ಸರಿಯೇ?
೧೦. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಡುವ ರೈಲು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮೈಸೂರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
೧೧. ನಾಳೆ ಮಂಗಳವಾರ, ಮಾರನೆಯ ದಿನ ನವಮಿ; ಈ ದಿನಗಳು ಕಳೆದ ತಕ್ಷಣ ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
೧೨. ಮನೆಯವರು ನನಗೆ ಮಂಗಳಾಕ್ಷತೆ ಇಟ್ಟು, ಹೂ ಮುಡಿಸಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಜರಿಯ ಲಂಗವುಡಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
೧೩. ನನ್ನ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು ತಡವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ; ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡಿ.
೧೪. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ತೋಟದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅರಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
೧೫. ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ; ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ಕೊರಗಬೇಡಿ.
೧೬. ಚೂಪಾದ ಬಿರುನುಡಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಿ ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಬೇಡಿ ಎಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೧೭. ಹೀಗೆ ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರೇಮದ ಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾ ಪತಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
೧೮. ಕವಿತೆಯು ದಾಂಪತ್ಯದ ಅನುರಾಗ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
೬. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary)
ಪದ (Word) ಅರ್ಥ (Meaning)
ತೌರು ತವರು ಮನೆ (Parental Home)
ಒರೆ ಒರೆಗಲ್ಲು / ಪರೀಕ್ಷೆ (Test/Criterion)
ನೆನಪು ಸ್ಮರಣೆ / ಧ್ಯಾಸ (Remembrance)
ಬೃಂದಾವನ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆ (Tulsi altar)
ಸನ್ನಿಧಿ ಸಾಮೀಪ್ಯ / ಸಮ್ಮುಖ (Presence)
ಸೆರೆ ಬಂಧನ / ಪಂಜರ (Imprisonment)
ಕಂದ ಮಗು / ಬಾಲಕ (Child)
ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರ (Ocean of Milk)
ಬಿರುನುಡಿ ಕಠಿಣ ಮಾತು / ಕಟು ನುಡಿ (Harsh words)
ತರವೇ ಸರಿಯೇ / ನ್ಯಾಯವೇ (Is it proper?)
ಸೋಬಲಕ್ಕಿ ಶೋಭನಲಕ್ಕಿ / ಹಾರೈಸುವ ಅಕ್ಕಿ (Auspicious rice)
ಮೊನೆ ಚೂಪು / ಅಗ್ರಭಾಗ (Sharp point)
ಮುನಿಯದಿರಿ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಿ (Do not get angry)
ಕೊರಗದಿರಿ ದುಃಖಿಸದಿರಿ / ನೊಂದುಕೊಳ್ಳದಿರಿ (Do not grieve)
ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವು (Pure Jasmine)
೭. ೨ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ತವರುಮನೆಯಿಂದ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಾಗದ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ತಾನು ತವರುಮನೆಯ ಸುಖ ಸಂತೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಆತನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದೆಂದು ಕೋರುತ್ತಾಳೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ನೆನಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಇರುಳಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಕನಸುಗಳೇ ತನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಬೃಂದಾವನದ ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮವಿಡುವಾಗ ಪತ್ನಿಗೆ ಏನು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಂದಾವನದ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯ ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮವನ್ನಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುವಾಗ, ಆಕೆಗೆ ಅಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀತುಲಸಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣತುಲಸಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಂಗಳಕರ ರೂಪವೇ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಪತ್ನಿಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ತಾಯಿಯ ಮನೆಯ ಊಟದ ರುಚಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸಮಯವಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಐದು ತಿಂಗಳ ಮುದ್ದು ಮಗುವಿನ ಸಡಗರದ ಉಪಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಗಂಡನ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣ ಮರೆಯಾದಾಗ ಆತನ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ಗಂಡನ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಮನಸ್ಸು ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತೆ (ಕ್ಷೀರಸಾಗರ) ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಕೆಯು ಕಣ್ಣ ಮರೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ, ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೂವಲ್ಲ ಹಾವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬಿರುನುಡಿಗಳನ್ನಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ರೈಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖದ ಮೂಲಕ ಪತ್ನಿ ಗಂಡನಿಗೆ ಏನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ?
ಉತ್ತರ: ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಡುವ ರೈಲು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಓಡುತ್ತಾ ಮೈಸೂರನ್ನು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ತನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಮಂಗಳವಾರ ಹಾಗೂ ನವಮಿಯ ಶುಭದಿನಗಳು ಕಳೆದ ತಕ್ಷಣವೇ ತಾನು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೊರಟು ಪತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: ತವರುಮನೆಯವರು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ತವರುಮನೆಯವರು ಪತ್ನಿಗೆ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಸೋಬಲಕ್ಕಿಯನ್ನಿಟ್ಟು, ತಲೆಗೆ ಹೂ ಮುಡಿಸಿ, ಆಕೆಯ ಮುದ್ದು ಕಂದನಿಗೆ ಹೊಸ ಜರಿಯ ಲಂಗವನ್ನು ಉಡಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮ ಹಾಗೂ ಗೌರವದಿಂದ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೭: ತಂದೆಯವರು ಗಂಡನಿಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಮಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಬಂದು, 'ನಮ್ಮಿಂದಲೇ ಮಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ತಡವಾಯಿತು, ತಪ್ಪಾಯಿತು' ಎಂದು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಪತ್ನಿ ಕೋರುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೮: 'ಕಣ್ಮರೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ' ಏನು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ತೋಟದ ಒಂದು ಪ್ರಶಾಂತ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅರಳಿ ಪರಿಮಳ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪತಿಯ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರೀತಿಯು ಆತನಿಗಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಅರಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತವಿದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೯: ಪತಿಯ ಕೊನೆಯ ವಿನಂತಿಗೆ ಪತ್ನಿ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಯೇನು?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ಗಂಡನಿಗೆ 'ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪುವೆನು; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ವಿರಹದಿಂದ ಕೊರಗಬೇಡಿ ಹಾಗೂ ಚೂಪಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಚುಚ್ಚಬೇಡಿ' ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧೦: ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳೆಂದರೆ: 'ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ', 'ಐರಾವತ', 'ದೀಪದ ಮಲ್ಲಿ', 'ಉಂಗುರ', 'ಶಿಲಾಲತೆ', 'ಮನೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ', 'ದುಂಡುಮಲ್ಲಿಗೆ' ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ 'ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲು'.
೮. ೫ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ಅನುರಾಗ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಮ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯು ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ಸವಿನೆನಪು ಹಾಗೂ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ನಿಯು ಗಂಡನ ಕೋಪದ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ತಾನು ತವರಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿದ್ದರೂ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ನೆನಪು ಹಾಗೂ ಇರುಳಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಕನಸುಗಳೇ ತನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಗೆ ಕುಂಕುಮವಿಡುವಾಗಲೂ ಪತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಮರಣೆಯೇ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತೆ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಪತಿಯು, ದೂರವಾದ ತಕ್ಷಣ ಶಂಕಿಸಿ ಬಿರುನುಡಿಗಳನ್ನಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಮೆದುವಾಗಿ ಗದರುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯು 'ಕಣ್ಮರೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ' ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶವಾಗಿದೆ. ತಂಗಿಯ ಮದುವೆ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಓಡೋಡಿ ಬರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ದಾಂಪತ್ಯದ ಅನನ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಪತ್ನಿಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ತಾನು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ತಾಯಿಯ ಮನೆಯ ಊಟದ ರುಚಿಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ತವರ ಸೌಕರ್ಯಗಳಾಗಲಿ ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಇನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಬಾಕಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳು ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತವರುಮನೆಯ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸೆರೆಯಾದ ಗಿಳಿಯಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಐದು ತಿಂಗಳ ಮುದ್ದು ಮಗು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮಗುವಿನ ಉಪಚಾರ ಹಾಗೂ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ತಾನು ಇರಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಾಳೆ ಮಂಗಳವಾರ ಹಾಗೂ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ನವಮಿಯ ಶುಭದಿನಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸೋಬಲಕ್ಕಿ ಇಟ್ಟು ಗೌರವದಿಂದ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಗಂಡನಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಗಂಡನ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳಿಗೆ ಪತ್ನಿ ನೀಡುವ ಸಮಾಧಾನದ ಮಾತುಗಳೇನು?
ಉತ್ತರ: ಗಂಡನು ಆಕೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಬರೆದಾಗ, ಪತ್ನಿಯು ಕೋಪಗೊಳ್ಳದೆ ಅತ್ಯಂತ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. 'ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಬೇಡಿ. ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತಿದ್ದ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ದೂರವಾದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಹೂವಲ್ಲ ಹಾವು ಎಂದು ಶಂಕಿಸುವುದು ನಿಮಗೆ ತರವೇ?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು ತಡವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದುದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನಂತಹ ಕಟು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ ನನಗೆ ಚೂಚಬೇಡಿ; ತಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಾಗಿ ಮಾತು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ತವರುಮನೆಯಿಂದ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕವಿ ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ತವರುಮನೆಯಿಂದ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುವ ಸುಂದರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಕವಿ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಂಗಿಯ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳವಾರ, ನವಮಿಯ ಶುಭದಿನಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ತವರುಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಆಕೆಗೆ ಸೋಬಲಕ್ಕಿಯನ್ನು (ಶೋಭನಲಕ್ಕಿ) ಮಡಿಲಿಗೆ ಇಟ್ಟು, ತಲೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಮುಡಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಮುದ್ದು ಕಂದನಿಗೆ ಹೊಸ ಜರಿಯ ಲಂಗವನ್ನು ಉಡಿಸಿ ಸಡಗರದಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಮಗಳು-ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು 'ನಮ್ಮಿಂದಲೇ ಕಳುಹಿಸುವುದು ತಡವಾಯಿತು' ಎಂದು ಪತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ಪ್ರೇಮಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮುನಿಸುಗಳ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ಪದ್ಯದ ಆಧಾರದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿರಹ ಮೂಡಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಶಂಕೆಗಳು, ಕೋಪ ಹಾಗೂ ಮುನಿಸುಗಳು ಪ್ರೀತಿಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನೇ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಡನು ದೂರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹೆಂಡತಿಯು ತನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದು ನೈಸರ್ಗಿಕ. ಆದರೆ ಪತ್ನಿಯು ಆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳದೆ, ಆತನ ವಿರಹದ ತಾಪವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. 'ಕಣ್ಣು ಮರೆಯಾದಾಗ ಹೂವಲ್ಲ ಹಾವೆಂದು ಬಿರುನುಡಿಯನ್ನಾಡುವುದು ನಿಮಗೆ ತರವೇ?' ಎಂದು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ಗದರಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಂತಹ ಮುನಿಸುಗಳು ದಾಂಪತ್ಯದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಿಸರ್ಗದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಕವಿ ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಅವರು ಪತ್ನಿಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯ ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮವಿಡುವಾಗ 'ಶ್ರೀತುಲಸಿ ಕೃಷ್ಣತುಲಸಿ'ಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ದಿವ್ಯ ರೂಪವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಲಾಕಾಶದ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನು ಬಂದಾಗ ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರವು ಆತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ರೂಪಕವು ಪತ್ನಿಯ ಹಂಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡನ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು 'ಕ್ಷೀರಸಾಗರ'ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ತೋಟದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳುವ 'ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆ'ಯು ಪತಿಯ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಪತ್ನಿಯ ಶುದ್ಧ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೭: ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೆತ್ತವರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯವರ ಔದಾರ್ಯವನ್ನು ಪದ್ಯ ಹೇಗೆ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೆತ್ತವರು ಮಗಳನ್ನು ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಾಗ ವಹಿಸುವ ಕಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ವಿನಯವನ್ನು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಗಳು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗಂಡನಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಅರಿವು ತಂದೆಯವರಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ, ತಂಗಿಯ ಮದುವೆ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ, ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕರೆತಂದು, 'ನಮ್ಮಿಂದಲೇ ಮಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ತಡವಾಯಿತು, ನಮ್ಮದೇ ತಪ್ಪಾಯಿತು' ಎಂದು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಹೆಣ್ಣ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂರಬೇಡಿ' ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯ ಮಾತು ಹೆತ್ತವರ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೮: ಚಿತ್ರದುರ್ಗ-ಮೈಸೂರು ರೈಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖದ ಮೂಲಕ ಕವಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಾಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯಾಣದ ಕಾತರತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ರೈಲು ನಿತ್ಯವೂ ಓಡೋಡಿ ಮೈಸೂರ ಸೇರುವುದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಸಾಲು ಕಾಲ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಪತ್ನಿಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆಕೆಯ ಮನಸ್ಸು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪತಿಯಿರುವ ಮೈಸೂರಿನ ಕಡೆಗೇ ಓಡುತ್ತಿದೆ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಡುವ ರೈಲು ದಿನವೂ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ, ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳೂ ಪತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿವೆ. ನವಮಿಯ ದಿನ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ತಾನು ಆ ರೈಲನ್ನೇರಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದು ಇಳಿಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಆಕೆಯ ಪ್ರಯಾಣದ ತೀವ್ರ ಕಾತರತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ತವಕವನ್ನು ಕವಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೯: ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯು ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದ ಪವಿತ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ರಸಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಾಂಪತ್ಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಶಾರೀರಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ದಿವ್ಯ ಆತ್ಮೀಯ ಬಂಧನ ಎಂಬುದನ್ನು ಪದ್ಯ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡನ ಪ್ರೀತಿ, ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ, ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ, ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಗೃಹದೇವರ ಪೂಜೆ - ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಹೇಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಸಹನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಮವೇ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದ ಮೂಲಸ್ತಂಭಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧೦: ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ ಕಾವ್ಯಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಮ ನಿರೂಪಣಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಅವರು ಕನ್ನಡದ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ಅದ್ವಿತೀಯ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಶೈಲಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ಲಲಿತ, ಗೇಯತಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಹಿತಕರವಾದ ಪ್ರಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೃತಕತೆ ಇಲ್ಲದೆ, ದೈನಂದಿನ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನೇ ಕಾವ್ಯಮಯಗೊಳಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಕೌಶಲ್ಯ ಇವರಲ್ಲಿದೆ. 'ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆ', 'ಕ್ಷೀರಸಾಗರ', 'ರೋಹಿಣಿ-ಚಂದಿರ' ಮುಂತಾದ ದೇಸಿ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಮದ ದಿವ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಓದುಗರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತಲುಪುವ ಸಮ್ಮೋಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
೯. ೧೦ ಅಂಕದ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.
ಉತ್ತರ: ಪೀಠಿಕೆ: 'ಪ್ರೇಮ ಕವಿ' ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರ 'ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ' ಕವನ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಆಯ್ದ 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯು ನವೋದಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮ ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ನಿಯು, ಗಂಡನ ಶಂಕೆ ಹಾಗೂ ಕೋಪದ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವೇ ಈ ಕವಿತೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
ವಿವರವಾದ ಸಾರಾಂಶ:
೧. ಪ್ರೇಮದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಹಾಗೂ ವಿರಹದ ನೆನಪು: ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ 'ನಾನು ತವರುಮನೆಯ ಸುಖ ಸಂತೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಭಾವಿಸಬೇಡಿ; ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಿ ಅಳೆಯಬೇಡಿ' ಎಂದು ಕೋರುತ್ತಾಳೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ನೆನಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಇರುಳಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಕನಸುಗಳೇ ತನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೨. ದಿವ್ಯ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ: ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಂದಾವನದ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಗೆ ಕುಂಕುಮವನ್ನಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುವಾಗ, ಆಕೆಗೆ ಶ್ರೀತುಲಸಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣತುಲಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಪವಿತ್ರ ರೂಪವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಲಾಕಾಶದ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನು ಬಂದಾಗ ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರವು ಆತನ ಬಳಿ ಬೆಳಗುವಂತೆ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಪತಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.
೩. ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ನೈಜ ಕಾರಣಗಳು: ತಾನು ತಾಯಿಯ ಮನೆಯ ಊಟದ ರುಚಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿಲ್ಲ. ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸಮಯವಿದೆ ಹಾಗೂ ಐದು ತಿಂಗಳ ಮುದ್ದು ಕಂದನು ತವರ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ತಾನು ಇರಬೇಕಾಗಿದೆ ಹೊರತು ಪತಿಯನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಕ್ಕಲ್ಲ.
೪. ಗಂಡನ ಮುನಿಸು ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ: ಪತಿಯ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಮನಸ್ಸು ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತೆ (ಕ್ಷೀರಸಾಗರ) ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ತಾನು ಕಣ್ಣ ಮರೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ, ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೂವಲ್ಲ ಹಾವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬಿರುನುಡಿಗಳನ್ನಾಡುವುದು ಸರಿಯೇ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೫. ಪ್ರಯಾಣದ ಸಿದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ: ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಡುವ ರೈಲು ದಿನವೂ ಮೈಸೂರನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ನವಮಿಯ ಶುಭದಿನಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ತಾನು ಹೊರಡಲಿದ್ದೇನೆ. ಮನೆಯವರು ಸೋಬಲಕ್ಕಿ ಇಟ್ಟು, ಹೂ ಮುಡಿಸಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಹೊಸ ಜರಿಯ ಲಂಗವುಡಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು ತಡವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ 'ನಮ್ಮದೇ ತಪ್ಪಾಯಿತು' ಎಂದು ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುತ್ತಾರೆ; ಆದುದರಿಂದ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೬. ಸಾಂತ್ವನ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಾಯ: ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ತೋಟದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅರಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯು ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ತಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ಬರುವೆನೆಂದು, ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ವಿರಹದಿಂದ ಕೊರಗಬೇಡಿ ಹಾಗೂ ಮೊನೆಯಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಚುಚ್ಚಬೇಡಿ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ: ಹೀಗೆ ಕವಿತೆಯು ದಾಂಪತ್ಯದ ದಿವ್ಯ ಅನುರಾಗ, ತಾಳ್ಮೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಪತ್ನಿಯು ಗಂಡನಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮ, ವಿರಹದ ತಾಪ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಪೀಠಿಕೆ: ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಸುಖದ ದಿನಗಳ ಒಡನಾಟವಲ್ಲ; ವಿರಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬದ್ಧತೆಯೇ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರ 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಪದ್ಯವು ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮ, ವಿರಹ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬದ್ಧತೆಯ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.
೧. ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶತೆ: ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಯ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಅನುರಾಗದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ನೆನಪು ಹಾಗೂ ಇರುಳಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಕನಸುಗಳೇ ತನ್ನ ಜೀವ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಪೂಜಿಸುವ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶದ ಚಂದ್ರ-ರೋಹಿಣಿಯರಲ್ಲಿ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ದಿವ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
೨. ವಿರಹದ ತಾಪ ಹಾಗೂ ಶಂಕೆಯ ಶಮನ: ಗಂಡನು ವಿರಹದ ತಾಪ ತಾಳಲಾರದೆ ಬರೆದ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಆಕೆಯು 'ಕ್ಷೀರಸಾಗರ' ಹಾಗೂ 'ಹೂ-ಹಾವು'ಗಳ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಅಮೃತದಂತಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿಯು ದೂರವಾದಾಗ ವಿಷವೆನಿಸುವುದು ದಾಂಪತ್ಯದ ಮುನಿಸಿನ ಲಕ್ಷಣ. 'ಕಣ್ಮರೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆ ಅರಳುತ್ತಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ ಪ್ರೀತಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪತಿಯ ಶಂಕೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೩. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮ: ಪತ್ನಿಯು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಗೃಹಿಣಿಯೂ ಹೌದು. ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಆಕೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಈ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬದ್ಧತೆಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ ಆಕೆಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಾಳೆಯೇ ಹೊರತು ಪತಿಯನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದರಿಂದಲ್ಲ.
೪. ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ಸಾಮರಸ್ಯ: ಪತಿಯು ತಂದೆಯವರನ್ನು ಬೈದಾಗಲೂ ಆಕೆಯು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ 'ಹೆಣ್ಣ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂರಬೇಡಿ, ತಂದೆಯವರೇ ಬಂದು ತಪ್ಪಾಯಿತೆನ್ನುವರು' ಎಂದು ತಂದೆಯವರ ಗೌರವವನ್ನೂ, ಪತಿಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಾಳೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ: ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಕವಿತೆಯು ಆದರ್ಶ ದಾಂಪತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಉಜ್ವಲ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಗಂಡನ ಶಂಕೆ-ಮುನಿಸುಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯ ಸಮಾಧಾನಕರ ನಿಲುವುಗಳ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜಟಾಪಟಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಪೀಠಿಕೆ: ಪ್ರೇಮವಿರುವಲ್ಲಿ ಮುನಿಸು ಹಾಗೂ ಶಂಕೆಗಳು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಆ ಶಂಕೆಗಳು ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನು ಮುರಿಯದೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ತಾಳ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಹದವಾದ ಸಮಾಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡನ ಆತುರದ ಶಂಕೆ ಹಾಗೂ ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಸಮಾಧಾನದ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜಟಾಪಟಿ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.
೧. ಗಂಡನ ಆತುರ ಹಾಗೂ ಸಂದೇಹ: ಗಂಡನು ಹೆಂಡತಿಯು ತವರುಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಾದರೂ ಹಿಂತಿರುಗದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆಕೆಯು ತವರುಮನೆಯ ವೈಭೋಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, 'ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೀಯಾ' ಎಂದು ಶಂಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪದಿಂದ ಚೂಪಾದ ಬಿರುನುಡಿಗಳನ್ನಾಡಿ ಕಾಗದ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.
೨. ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಾಂತ್ವನ: ಗಂಡನ ಕಠಿಣ ಕಾಗದ ತಲುಪಿದರೂ ಪತ್ನಿಯು ನಿಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, 'ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ನೀವೇ ಒರೆಯನಿಟ್ಟು ಅಳೆಯಬೇಡಿ' ಎಂದು ಮೃದುವಾಗಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. 'ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತಿದ್ದ ನೀವು, ದೂರವಾದಾಗ ಹೂವನ್ನು ಹಾವು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ನಿಮಗೆ ತರವೇ?' ಎಂದು ಆತನ ಶಂಕೆಯನ್ನೇ ಆತನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
೩. ಸತ್ಯದ ಅನಾವರಣ: ತನ್ನ ತಡವಾಗುವಿಕೆಗೆ ನೈಜ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಸಮಯ ಬೇಕಿರುವುದು, ಮಗುವಿನ ಉಪಚಾರ, ಹಾಗೂ ನವಮಿ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಡುವುದಾಗಿ ದಿನಾಂಕಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.
೪. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಾಮೀಪ್ಯ: ಪತಿಯ ವಿರಹದ ತಾಪವನ್ನು ಆಕೆಯು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. 'ಕೊರಗದಿರಿ, ಮುನಿಯದಿರಿ, ಚೂಪಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಎಣಿಸಿ ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಬೇಡಿ' ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಆರ್ದ್ರತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ: ಗಂಡನ ಮುನಿಸು ಪ್ರೀತಿಯ ಅಭಾವದಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ವಿರಹದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಪತ್ನಿಯು ಆ ಮುನಿಸನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರೇಮದ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ದಾಂಪತ್ಯದ ರಸನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: 'ಕಣ್ಮರೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯರಳಜಿ ಬಿರಿಯುತಿಹುದು' - ಈ ಸಾಲಿನ ರೂಪಕ ಹಾಗೂ ಪದ್ಯದ ಆಶಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಬಂಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಪೀಠಿಕೆ: ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಬಳಸುವ ರೂಪಕಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಾವ್ಯಮಯ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. 'ಕಣ್ಮರೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯರಳಜಿ ಬಿರಿಯುತಿಹುದು' ಎಂಬ ಸಾಲು 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯ ಆತ್ಮದಂತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ.
ರೂಪಕದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
೧. ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಸಂಕೇತ: ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವು ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶತೆ, ಪರಿಮಳ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರತೆಯ ಸಂಕೇತ. 'ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆ' ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಲ್ಮಶವಿಲ್ಲದ, ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಪ್ರೇಮ. ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಈ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
೨. ಕಣ್ಮರೆಯ ತೋಟ: ತೋಟವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ದೂರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹೂವು ಅರಳುವುದು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಯ ಹೃದಯವೆಂಬ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅನುರಾಗದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅರಳಿ ಸೌಗಂಧ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
೩. ಶಂಕೆಯ ನಿವಾರಣೆ: ಗಂಡನು 'ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೀಯಾ' ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿದಾಗ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದು ಪ್ರೀತಿಯ ಅಭಾವವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಈ ಸಾಲು ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಪ್ರೀತಿಯು ಭೌತಿಕ ಸಾಮೀಪ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
೪. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯ: ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ, ಅದು ನಿಸರ್ಗದ ನಿಯಮದಂತೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಹೂವನ್ನು ಯಾರೂ ನೋಡದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸೌಗಂಧವು ಸತ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ, ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ: ಈ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಮೂಲಕ ಕವಿಯು ಪತ್ನಿಯ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೇಮ, ಆಕೆಯ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯದ ಆಳವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಕವಿ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಕಾವ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಪದ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ: ಪೀಠಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ರಸನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದ್ಯವಾಗಿ ಗೀತರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇವರ 'ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ' ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಪ್ರೇಮಕಾವ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಕಾವ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:
೧. ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ದಿವ್ಯತೆ: ಕನ್ನಡದ ಬಹುತೇಕ ಕವಿಗಳು ಪ್ರಣಯ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರೆ, ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಅವರು ವಿವಾಹೋತ್ತರ ದಾಂಪತ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಮುನಿಸು-ಒಲವುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು.
೨. ದೇಸಿ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಗೇಯತೆ: ಇವರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ, ರಾಗ ಹಾಗೂ ಗೇಯತೆ ನದಿಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಪದ್ಯವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗರ ನಾಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಲಿಯುವಂತಹ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದೆ.
೩. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯ: ಇವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದ ಸದಾಚಾರಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯ ಪೂಜೆ, ರೋಹಿಣಿ-ಚಂದಿರರ ಸಂಕೇತ, ಸೋಬಲಕ್ಕಿ ಇಡುವುದು, ಹೂ ಮುಡಿಸುವುದು, ಜರಿಯ ಲಂಗ ಉಡಿಸುವುದು - ಇಂತಹ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತವೆ.
೪. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾವನೆಗಳ ಸ್ಪಂದನ: ಗಂಡನ ಸಣ್ಣ ಶಂಕೆ ಹಾಗೂ ಪತ್ನಿಯ ತಾಳ್ಮೆಯ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರಗಳ ಮೂಲಕ ದಂಪತಿಗಳ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಿಡಿತಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ: 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯು ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಅವರ ಕಾವ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ಮಹೋನ್ನತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
೧೦. ಪದ್ಯದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ
'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯಿಂದ ನಾವು ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ - ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಗೌರವ ಹಾಗೂ ತಾಳ್ಮೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮೂಡುವ ಶಂಕೆ ಹಾಗೂ ಆತುರದ ಕೋಪಗಳು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕುಂದಿಸಬಾರದು. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮುನಿಸುಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಸಂಧತೆಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಬೇಕು. ತವರುಮನೆ ಹಾಗೂ ಪತಿಯ ಮನೆ - ಇವೆರಡರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಗೃಹಿಣಿಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಸಹನೆ, ಅನುರಾಗ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೇ ಸುಖಿ ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ತಡಿಪಾದ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕವಿತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
೧೧. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಪತ್ನಿಯು ಬೃಂದಾವನದ ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮವಿಡುವಾಗ ಯಾರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ಬೃಂದಾವನದ ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮವಿಡುವಾಗ ಶ್ರೀತುಲಸಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣತುಲಸಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಮಂಗಳಕರ ರೂಪವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಪತ್ನಿಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ಆಕೆಯ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸಮಯವಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಐದು ತಿಂಗಳ ಮುದ್ದು ಕಂದನ ಉಪಚಾರವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ಪತಿಯ ಮನಸ್ಸು ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣ ಮರೆಯಾದಾಗ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತಿಯ ಮನಸ್ಸು ಪತ್ನಿಯು ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದ್ದಾಗ ಹಾಲಿನ ಕಡಲಿನಂತೆ (ಕ್ಷೀರಸಾಗರ) ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಉಕ್ಕುತ್ತಿತ್ತು. ಕಣ್ಣ ಮರೆಯಾದಾಗ ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೂವಲ್ಲ ಹಾವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬಿರುನುಡಿಯನ್ನಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: ಪತ್ನಿಯು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಬರಲಿದ್ದಾಳೆ?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ಮಂಗಳವಾರ ಹಾಗೂ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ನವಮಿಯ ಶುಭದಿನಗಳು ಕಳೆದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿದ್ದಾಳೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: 'ಕಣ್ಮರೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ' ಏನು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ತೋಟದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅರಳಿ ಪರಿಮಳ ಬೀರುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರೀತಿಯು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಅರಳುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಪದ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರೇಮ ಕವಿ, 'ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ'ಯ ರೂವಾರಿ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಕವಿತೆ 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ'. ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮುಗ್ಧವಾಗಿ, ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದ ಮಧುರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಸಲುವಾಗಿ ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪತಿಗೆ, ಹಳ್ಳಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಬರೆಯುವ ಕಾಗದದ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಕವಿತೆಯು ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪತ್ರವು ಕೇವಲ ಕುಶಲ ಸಮಾಚಾರದ ಕಾಗದವಾಗಿರದೆ, ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯದ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸುಂದರ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಪದ್ಯದ ಮೂಲ ಆಶಯವು ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು:
ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ಸಾತ್ವಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ: ಕವಿಯು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಲ್ಲದ, ಅತ್ಯಂತ ಸಾತ್ವಿಕ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರವಾದ ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆ ಕಾಗದದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಸಂಸಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿ: ಹೆಂಡತಿಯು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮದ ನುಡಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಬರೆಯದೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಿಯರ ಆರೋಗ್ಯ, ಮಕ್ಕಳ ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೂವು-ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಗೃಹಕೃತ್ಯಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿರಹ ಮತ್ತು ಸಾಮೀಪ್ಯದ ಸಮಾಗಮ: ಪತಿಯ ಅಗಲುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಣ್ಣ ವಿರಹದ ನೋವಿದ್ದರೂ, ಆತನ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯು ವಿರಹದ ಕಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಮಧುರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲು ಪತಿಯನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ತರುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಲಲಿತ ಚಿತ್ರಣ: ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ನಗರದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು, ಮನೆಮುಂದಿನ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಹಿತ್ತಲ ಗಿಡಗಳು, ದೀಪದ ಬೆಳಕು - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಆಪ್ತವಾದ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಹೆಂಡತಿಯು ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಆಕೆಯ ಮನದಲ್ಲಾಗುವ ಆನಂದ, ಮುಜುಗರ ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆಗಳು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. 'ನಿಮ್ಮ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ', 'ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಕೇವಲ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿರದೆ, ಹೆಂಡತಿಯ ಕಳಕಳಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಪಂದನಗಳಾಗಿವೆ. ಪತಿಗೆ ಆಕೆಯ ಪತ್ರವು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ತುಂಡಾಗಿರದೆ, ಇಡೀ ಮನೆಯ ಮಂದಹಾಸ ಹಾಗೂ ಹೆಂಡತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಭೌತಿಕ ದೂರವನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುವ ಅಕ್ಷರ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಪದ್ಯವು ಸರಳತೆ, ನಿರಾಡಂಬರತೆ ಹಾಗೂ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಂಸಾರವು ಹೇಗೆ ನಂದನವನವಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಕಾಳಜಿ, ಸಂವಹನ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಗಮನೋಭಾವ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪದ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿಯು ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಅದು ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಗುವ ದಿವ್ಯ ಅನುಭವ ಎಂಬುದು ಈ ಕವಿತೆಯ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೭: ತವರುಮನೆಯವರು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ವರಕವಿ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ 'ಹೆಂಡತಿಯ ಕಾಗದ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಹಾಗೂ ತವರುಮನೆಯ ವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪತಿಗೆ ಬರೆಯುವ ಆಪ್ತ ಪತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿತೆಯು ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.ಗಂಡನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ತವರುಮನೆಯ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕಟುನುಡಿಗಳನ್ನು ಆಡಿದಾಗ, ಪತ್ನಿಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ತವರುಮನೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತವರುಮನೆಯವರು ಮಗಳನ್ನು ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವ ಸಂದರ್ಭವು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಂಗಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮಗಳನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡುವಾಗ ತವರುಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಆಕೆಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ಮಂಗಲದ್ರವ್ಯವಾದ 'ಸೋಬಲಕ್ಕಿ'ಯನ್ನು (ಸೋಬಾನ ಅಕ್ಕಿ) ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುಖದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ತಲೆಗೆ ಸುಗಂಧಪೂರಿತ ಹೂವನ್ನು ಮುಡಿಸಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಐದು ತಿಂಗಳ ಪುಟ್ಟ ಕಂದನಿಗೆ (ಮಗುವಿಗೆ) ತವರುಮನೆಯವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೊಸ ಜರಿಯ ಲಂಗವನ್ನು ಉಡಿಸಿ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಮುಗ್ಧ ನಗು ಹಾಗೂ ಶೃಂಗಾರವು ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಬೀಳ್ಕೊಡುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಗಳ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಗಂಡನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಆ ತಂದೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿನೀತಭಾವದಿಂದ 'ಮಗಳನ್ನು ಸಾಕುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಳುಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಲೋಪದೋಷಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಂದೆಯಾದ ನನ್ನ ತಪ್ಪೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂರುವುದು ಬೇಡ' ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹೆತ್ತವರ ಕಳಕಳಿ, ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಮಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ದಾಂಪತ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿಯು ತಂದೆಯ ಈ ವಿನಮ್ರ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ತವರುಮನೆಯು ಮಗಳಿಗೆ ಪಂಜರವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರ-ಸಂಭ್ರಮಗಳಿಂದ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ನವಮಿಯ ದಿನಗಳು ಕಳೆದ ತಕ್ಷಣವೇ ತಾನು ತವರುಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಗಂಡನ ಬಳಿಗೆ ಮರಳುವುದಾಗಿ ಪತ್ನಿಯು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ತವರುಮನೆಯವರು ನೀಡುವ ಈ ಪ್ರೀತಿ, ಆಶೀರ್ವಾದ ಹಾಗೂ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆಯು ಮಗಳ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬಲ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತವರುಮನೆಯವರು ಮಗಳನ್ನು ಮಂಗಳಕರ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ನುಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿ-ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಸಾಗಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ೮: 'ಹೆಣ್ಣ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂರಬೇಡಿ' ಎಂದು ಪತ್ನಿ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಪತ್ನಿಯು ತವರಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ ಹೊರತು ಹೆತ್ತವರ ತಡೆಯಿಂದಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ತಂದೆಯವರೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು 'ನಮ್ಮಿಂದಲೇ ತಡವಾಯಿತು' ಎಂದು ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುವುದರಿಂದ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಪತ್ನಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.