ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ

 ಎಲುಬಿನ ಹಂದರ

ಕವಿ: ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ 

 ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

_____________________________________________________________________________

೧. ಕವಿತೆಯ ಪರಿಚಯ (Poem Overview)

‘ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ’ ಕವಿತೆಯು ದಲಿತ ಸಂವೇದನೆ ಹಾಗೂ ಬಹುತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾರಿದ ಖ್ಯಾತ ಕವಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನವಾಗಿದೆ. ಈ ಕವಿತೆಯು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಮೂರನೇ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 'ನುಡಿ ಅರಿವು' ಭಾಷಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ 'ಕ್ರಾಂತಿ' ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಶರೀರದ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರ ಅಥವಾ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಕವಿ ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ ತಾಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನೇ ದೇವಾಲಯ, ಮಸೀದಿ, ಇಗರ್ಜಿ, ಸ್ತೂಪ ಹಾಗೂ ಬಸ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೂ ರಾಮ, ಅಲ್ಲಾ, ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ, ಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಮಹಾವೀರರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೨. ಕವಿಯ ಪರಿಚಯ (Poet Profile)

ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ, ಚಿಂತಕ ಹಾಗೂ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಾಗ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

• ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ‘ನೆಲದ ಮೇಲಣ ಕ್ಯೂ’, ‘ಚಪ್ಪಲಿ ಮತ್ತು ನಾನು’, ‘ಕೊಂಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕವಿತೆಗಳು’, ‘ಬಹುತ್ವದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ತಾತ್ವಿಕತೆ’ (ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ) ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕವನ ಸಂಕಲನ ಹಾಗೂ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ವಿಶೇಷ ಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಹೆಬ್ರೂ, ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಜಾಗತಿಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರ ಕವಿತೆಗಳ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅನುವಾದ 'ಪೊಯೆಮಾಸ್ - ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು' ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಕವಿಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇವರಿಗೆ ೨೦೨೨ರ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೇಂದ್ರೆ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೨೧) ಮುಂತಾದ ಗೌರವಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.

೩. ಕವಿತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background)

ಸಮಕಾಲೀನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಮತ್ತು ಪಂಥಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ-ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಕುತಂತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಕವಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಮನುಷ್ಯ ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರ (ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ) ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮದ ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲ. ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ಜೈವಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.

೪. ಸರಳ ವಿವರಣೆ (Simple Stanza-by-Stanza Explanation)

೧ನೇ ಭಾಗ: ಮಂದಿರ ಹಾಗೂ ಓಂಕಾರ

ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು: “ನಮ್ಮ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೊಂದು ಮಂದಿರವಿದೆ / ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ನಿಶ್ವಾಸಗಳ ಓಂಕಾರವಿದೆ / ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನಿದ್ದಾನೆ”
ವಿವರಣೆ: ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದ ಎಲುಬಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಮಂದಿರವಿದೆ. ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ವಾಸ (ಉಚ್ಛ್ವಾಸ) ಮತ್ತು ಬಿಡುವ ಉಸಿರು (ನಿಶ್ವಾಸ) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಪಿಸುವ ಪ್ರಣವ ನಾದವೇ 'ಓಂಕಾರ'. ಆ ಶ್ವಾಸದ ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀರಾಮನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ರಾಮ ಹಾಗೂ ಓಂಕಾರಗಳು ಬಾಹ್ಯ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟದ ಜೀವಸತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

೨ನೇ ಭಾಗ: ಮಸೀದಿ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಾ

ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು: “ನಮ್ಮ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೊಂದು ಮಸೀದಿಯಿದೆ / ಅಗೋ ಮೇಲೆ ನೋಟ ನಕ್ಷತ್ರ, ಕಣ್ಣಲಗೆ ಚಂದಿರ / ಅಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಅಲ್ಹಾ”
ವಿವರಣೆ: ನಮ್ಮ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ ಮಸೀದಿಯೂ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ನೋಟದ ತಾರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಿನ ಅಂಚಿನ ರೇಖೆಯಂತಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಆಕಾರವು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೇತಗಳಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಲಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಕಣ್ಣೋಟದ ಪವಿತ್ರತೆಯಲ್ಲಿಯೇ 'ಅಲ್ಲಾ' ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

೩ನೇ ಭಾಗ: ಇಗರ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ

ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು: “ನಮ್ಮ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೊಂದು ಇಗರ್ಜಿ ಇದೆ / ಅಲ್ಲಿದೆ ಕಶೇರು ಹೆಗಲಮೂಳೆಗಳಿಂದಾದ ಶಿಲುಬೆ / ಅಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ನಮಗಾಗಿ ಮೂಳೆ ಡ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿತ್ಯಮರುಗುವ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ”
ವಿವರಣೆ: ದೇಹದ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ (ಕಶೇರು) ಹಾಗೂ ಎರಡೂ ಬದಿಯ ಹೆಗಲ ಮೂಳೆಗಳು ಸೇರಿ 'ಶಿಲುಬೆ'ಯ (Cross) ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆ ಶಿಲುಬೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾನವಕುಲದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಕರಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವ, ನಮಗಾಗಿ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸುವ 'ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ' ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ ನೆಲೆಸಿದೆ.

೪ನೇ ಭಾಗ: ಸ್ತೂಪ, ಬಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧ-ಮಹಾವೀರರು

ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು: “ಮಸ್ತಿಷ್ಕದೊಳಗೆ ಸ್ತೂಪಗಳು / ಅಸ್ಥಿಯೊಳಗದೆಷ್ಟು ಬಸ್ತಿಗಳು / ಸದಾ ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿರುವ ಬುದ್ಧ ಮಹಾವೀರರು”
ವಿವರಣೆ: ನಮ್ಮ ಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಅಥವಾ ಮೆದುಳಿನ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಜ್ಞಾನಸ್ತೂಪಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮೂಳೆಗಳ (ಅಸ್ಥಿ) ನಡುವೆ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಜಿನಾಲಯ ಅಥವಾ ಬಸ್ತಿಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸಾಕಾರಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರರು ಸದಾ ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ, ಶಾಂತಚಿತ್ತರಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

೫ನೇ ಭಾಗ: ರಕ್ತ-ಮಾಂಸ ಹಾಗೂ ದಾಹ-ದಳ್ಳೂರಿ

ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು: “ಎಲುಬುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಮಾಂಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡೆವು / ಶಕ್ತಿ ಸಂಚಯನಕ್ಕೆ ರಕ್ತ ತುಂಬಿಕೊಂಡೆವು / ರಕ್ತದೊಡನೆ ದಾಹವೂ ಮಾಂಸಲದ ಕೂಡ ದಳ್ಳೂರಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು...”
ವಿವರಣೆ: ಮೂಲತಃ ಪ್ರವಿತ್ರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಾವು ಮಾಂಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡೆವು. ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ರಕ್ತವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡೆವು. ಆದರೆ ದುರಂತವೆಂದರೆ, ಆ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾರ್ಥದ 'ದಾಹ' (ಕಾಮ/ತೃಷ್ಣೆ) ಹಾಗೂ ಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ದ್ವೇಷದ 'ದಳ್ಳೂರಿ' (ಕೋಪ/ಹಿಂಸೆ) ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಅಂದರೆ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ದೇಹಭಾವವೇ ಸಮಾಜದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಡಕುವ ದ್ವೇಷ-ಅಸೂಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

೫. ಮುಖ್ಯ ಆಶಯಗಳು (Main Themes)

·       ದೇಹವೇ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮಭಾವದ ತಾಣ: ದೇವಾಲಯ, ಮಸೀದಿ, ಚರ್ಚ್, ಸ್ತೂಪ, ಬಸ್ತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮಾನವ ಶರೀರದ ಆಂತರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೂ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

·       ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳಿಗಿಂತ ಆಂತರಿಕ ಸತ್ವ ಮುಖ್ಯ: ರಾಮ, ಅಲ್ಲಾ, ಯೇಸು, ಬುದ್ಧ, ಮಹಾವೀರರೆಲ್ಲರೂ ಬಾಹ್ಯ ಕಲ್ಲು-ಮಣ್ಣುಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಉಸಿರು, ಕಣ್ಣೋಟ, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ, ಮೆದುಳು ಹಾಗೂ ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲೇ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

·       ದ್ವೇಷ-ಅಸೂಯೆಗಳ ಮೂಲ ಶಾರೀರಿಕ ಅಹಂ: ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಎಲುಬಿನ ಸತ್ವ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಾವು ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಗಳು (ದೇಹಭಾವ/ಅಹಂಕಾರ) ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ದ್ವೇಷ, ದಾಹ ಹಾಗೂ ದಳ್ಳೂರಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.

·       ವೈಚಾರಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಸಂದೇಶ: ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ನಡೆಸುವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಾಟಿ ಬೀಸುತ್ತಾ, ಮಾನವೀಯತೆಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ತತ್ತ್ವ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

೬. ಶಾರೀರಿಕ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತೀಕಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ

ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಬಳಸಿರುವ ಶಾರೀರಿಕ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಶಾರೀರಿಕ ಅಂಗಾಂಗ	ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತೀಕ / ಕೇಂದ್ರ	ನೆಲೆಸಿರುವ ದೈವ / ಧರ್ಮಗುರು
ಉಚ್ಛ್ವಾಸ - ನಿಶ್ವಾಸ (ಉಸಿರು)	ಮಂದಿರ / ಓಂಕಾರ	ಶ್ರೀರಾಮ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)
ಕಣ್ಣೋಟ ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಲಗು	ಮಸೀದಿ / ನಕ್ಷತ್ರ - ಚಂದಿರ	ಅಲ್ಲಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ)
ಕಶೇರು (ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ) & ಹೆಗಲು	ಇಗರ್ಜಿ (ಚರ್ಚ್) / ಶಿಲುಬೆ	ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ (ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ)
ಮಸ್ತಿಷ್ಕ (ಮೆದುಳು)	ಸ್ತೂಪಗಳು	ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ (ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ)
ಅಸ್ಥಿ (ಮೂಳೆಗಳು)	ಬಸ್ತಿಗಳು (ಜಿನಾಲಯ)	ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರ (ಜೈನ ಧರ್ಮ)

 

೭. ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ (Glossary)

·       ಹಂದರ: ಚೌಕಟ್ಟು, ಮೂಲ ರಚನೆ (ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ)

·       ಉಚ್ಛ್ವಾಸ - ನಿಶ್ವಾಸ: ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಹೊರಬಿಡುವ ಉಸಿರು

·       ಕಶೇರು: ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ (Spine)

·       ಅಸ್ಥಿ: ಮೂಳೆ (Bone)

·       ಮಸ್ತಿಷ್ಕ: ಮೆದುಳು (Brain)

·       ಸ್ತೂಪ: ಬೌದ್ಧರ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಮಾರಕ / ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ

·       ಬಸ್ತಿ: ಜೈನರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ (ಜಿನಾಲಯ)

·       ಸಂಚಯನ: ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಕೂಡಿಡುವುದು

·       ದಾಹ: ಬಯಕೆ, ಕಾಮ, ತೃಷ್ಣೆ

·       ದಳ್ಳೂರಿ: ಬೃಹತ್ ಬೆಂಕಿ, ಕೋಪದ ಜ್ವಾಲೆ, ದ್ವೇಷ

೮. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು (Exercise Question & Answers)

ಪ್ರಶ್ನೆ ೧: ಕವಿ ನಮ್ಮ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ ಯಾರು ಯಾರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ?

ಉತ್ತರ: ಕವಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ್ಮ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗಿನ ಉಸಿರಾಟದ ಓಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ, ಕಣ್ಣೋಟದ ನಕ್ಷತ್ರ-ಚಂದ್ರರ ಪವಿತ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾ, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹೆಗಲಮೂಳೆಗಳ ಶಿಲುಬೆಯಲ್ಲಿ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ, ಮಸ್ತಿಷ್ಕದ ಸ್ತೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಥಿಯೊಳಗಿನ ಬಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದಲ್ಲೂ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳು ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೨: ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಶಿಲುಬೆ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ?

ಉತ್ತರ: ಮಾನವ ಶರೀರದ ನೆಟ್ಟಗಿರುವ ಕಶೇರು (ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ) ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಎರಡೂ ಹೆಗಲ ಮೂಳೆಗಳು ಸೇರಿ ನಿಸರ್ಗದತ್ತವಾಗಿ ಒಂದು 'ಶಿಲುಬೆ'ಯ (Cross) ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಶಾರೀರಿಕ ಶಿಲುಬೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾನವಕುಲದ ಉದ್ದಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕರಗುವ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕವಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೩: ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ವಿಕಾರಗಳಾವುವು?

ಉತ್ತರ: ಎಲುಬಿನ ಪವಿತ್ರ ಹಂದರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾಂಸವನ್ನು ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಚಯನಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ತವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾರ್ಥದ 'ದಾಹ' (ಕಾಮ/ಆಸೆ) ಹಾಗೂ ಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ದ್ವೇಷದ 'ದಳ್ಳೂರಿ' (ಕೋಪ/ಹಿಂಸೆ) ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಇವೇ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಮೂಲ ವಿಕಾರಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೪: 'ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ‘ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ’ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಬಹುತ್ವ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮಭಾವದ ಅದ್ಭುತ ಆಶಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಸಿರಾಟದ ಓಂಕಾರದಲ್ಲಿ ರಾಮ, ಕಣ್ಣಿನ ಅಂಚಿನ ಚಂದ್ರ-ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾ, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ-ಹೆಗಲಿನ ಶಿಲುಬೆಯಲ್ಲಿ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ, ಮೆದುಳಿನ ಸ್ತೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಥಿಯೊಳಗಿನ ಬಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರರು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲರ ಎಲುಬಿನ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸ ಒಂದೇ. ಧರ್ಮಗಳು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಇರುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಾನವೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿಸಲು ಇವೆ. ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಸೀದಿ, ಚರ್ಚುಗಳಿಗಾಗಿ ಜಗಳವಾಡುವ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಜೈವಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಅಳಿದು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕವಿತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೫: ಕವಿತೆಯ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ದಾಹ ಮತ್ತು ದಳ್ಳೂರಿ'ಯ ಆಶಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಸ್ತುತ ದುರಂತವನ್ನು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಮನುಷ್ಯನ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರವು ದೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಯುತ ಆಲೋಚನೆಗಳ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮನುಷ್ಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ರಕ್ತವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡನು. ರಕ್ತದೊಡನೆ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ‘ದಾಹ’ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು; ಮಾಂಸಲದೊಡನೆ ಕೋಪ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ‘ದಳ್ಳೂರಿ’ (ಜ್ವಾಲೆ) ಜನ್ಮತಾಳಿತು. ಕವಿಯ ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ತೃಷ್ಣೆಯೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಬೆರಳು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಆಸೆ-ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಆಂತರಿಕ ಪವಿತ್ರತೆಗೆ ಮರಳಬೇಕೆಂಬುದು ಕವಿಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ೬: 'ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ' ಕವಿತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಶಯ ಹಾಗೂ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಕವಿತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ.

ಉತ್ತರ: ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಲಿತ ಹಾಗೂ ಬಹುತ್ವದ ಚಿಂತಕ ಕವಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ‘ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ’ ಕವಿತೆಯು ಮಾನವ ಶರೀರವನ್ನು ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಪ್ರಸನ್ನ ತಾಣವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ವೈಚಾರಿಕ ಕವನವಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಕಾಲೀನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಈ ಕವಿತೆಯು ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕವಿತೆಯ ವಿಷಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
ಕವಿ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಶಾರೀರಿಕ ಹಂದರದ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಎಲುಬಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಂದೂಗಳ ಪವಿತ್ರ 'ಮಂದಿರ'ವಿದೆ; ಆತನ ಉಚ್ಛ್ವಾಸ-ನಿಶ್ವಾಸಗಳ ನಿರಂತರ ಉಸಿರಾಟವೇ 'ಓಂಕಾರ'ವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಆ ಹಂದರದೊಳಗೆ 'ಮಸೀದಿ'ಯೂ ಇದೆ; ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ನೋಟದ ತಾರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಲಗಿನ ಬಾಲಚಂದ್ರನ ಪವಿತ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂನ 'ಅಲ್ಲಾ' ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಮುಂದುವರಿದು, ದೇಹದ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ (ಕಶೇರು) ಹಾಗೂ ಹೆಗಲ ಮೂಳೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಛೇದಿಸಿ 'ಶಿಲುಬೆ'ಯ (Cross) ಆಕಾರವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆ ಶಿಲುಬೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಕರಗಿ ಮರುಗುವ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಪ್ರೀತಿ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಮಸ್ತಿಷ್ಕದಲ್ಲಿ (ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ) ಜ್ಞಾನದ ಬೌದ್ಧ 'ಸ್ತೂಪ'ಗಳಿದ್ದರೆ, ಅಸ್ಥಿಯ (ಮೂಳೆಗಳ) ಸಂಚಯನದಲ್ಲಿ ಜೈನರ 'ಬಸ್ತಿಗಳು' ನೆಲೆಸಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸಾಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರರು ಸದಾ ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ ವಿರಾಜಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಪರ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಜಾಗೃತಿ:
ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಾವು ಮಾಂಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡೆವು; ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ರಕ್ತವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡೆವು. ಆದರೆ ಆ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾರ್ಥದ 'ದಾಹ' ಹಾಗೂ ಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ದ್ವೇಷದ 'ದಳ್ಳೂರಿ' ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಅಂದರೆ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡ ಜಾತೀಯತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಹಂ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಗಳು ಈ ರಕ್ತ-ಮಾಂಸಗಳ ವಿಕಾರದಿಂದಲೇ ಬಂದವೇ ಹೊರತು ಮೂಲ ಸತ್ವವಾದ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದಿಂದಲ್ಲ.

ಉಪಸಂಹಾರ: ‘ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ’ ಕವಿತೆಯು 'ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ' ಎಂಬ ವಚನಕಾರರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಬಹುತ್ವದ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜಾತಿ-ಧರ್ಮಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ, ಆಂತರಿಕ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.

೯. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ (Exam Writing Tips)

·       ಕವಿ ಹಾಗೂ ಕೃತಿಯ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ: ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಕವಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಹೆಸರು, ಕವಿತೆಯ ಆಕರ ಹಾಗೂ ೨೦೨೨ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

·       ರೂಪಕಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಉಸಿರು-ಓಂಕಾರ-ರಾಮ, ಕಣ್ಣು-ಚಂದ್ರ-ಅಲ್ಲಾ, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ-ಶಿಲುಬೆ-ಯೇಸು, ಮಸ್ತಿಷ್ಕ-ಸ್ತೂಪ-ಬುದ್ಧ, ಅಸ್ಥಿ-ಬಸ್ತಿ-ಮಹಾವೀರ - ಈ ಐದು ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.

·       ಉದ್ಧರಣ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ: ಕವಿತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಲುಗಳಾದ 'ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ನಿಶ್ವಾಸಗಳ ಓಂಕಾರವಿದೆ', 'ಕಶೇರು ಹೆಗಲಮೂಳೆಗಳಿಂದಾದ ಶಿಲುಬೆ', 'ರಕ್ತದೊಡನೆ ದಾಹವೂ ಮಾಂಸಲದ ಕೂಡ ದಳ್ಳೂರಿಯೂ' ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿ.

·       ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಪದಗಳ ಮಿತಿ: ೨ ಅಂಕಕ್ಕೆ ~೫೦ ಪದಗಳು, ೫ ಅಂಕಕ್ಕೆ ~೧೦೦ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ೧೦ ಅಂಕಕ್ಕೆ ~೩೦೦ ಪದಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ.

೧೦. ಕವಿತೆಯಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಂದೇಶ (Moral & Values)

·       ಮಾನವೀಯತೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ: ಬಾಹ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ವ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ.

·       ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆ: ರಾಮ, ಅಲ್ಲಾ, ಯೇಸು, ಬುದ್ಧ, ಮಹಾವೀರರೆಲ್ಲರೂ ಮಾನವ ಸಂಕುಲದ ಐಕ್ಯತೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳು.

·       ಸ್ವಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ಹಿಂಸೆಯ ತ್ಯಾಗ: ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದಾಹ (ಕಾಮ/ಆಸೆ) ಹಾಗೂ ದಳ್ಳೂರಿಗಳನ್ನು (ದ್ವೇಷ/ಕೋಪ) ತೊರೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

೧೧. ಸ್ವಂತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Critical Analysis)

‘ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದೊಳಗೆ’ ಕವಿತೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕವನವಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಕವಿ ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ (Anatomy) ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಳಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಚನಕಾರರ 'ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ' ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಬಹುತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಬಗೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕೊಲೆ-ಹಿಂಸೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ, 'ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಒಂದೇ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೈಚಾರಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ದಾಹ ಮತ್ತು ದಳ್ಳೂರಿ'ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮಾನವಿಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕವಿತೆಗೆ ಉನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.